-단 말
Vul Ti Dir...? / Ju Te Di
-단 말 è ina finiziun da frasa per repeter u accentuar quai che è appenas vegnì ditg, savens per mussar surpraisa, frustraziun u incredulitad. Quai è sco dir: "Vul ti dir...?" u "Di ti che...?"
Co quai funcziuna
El muster '-단 말' è in util impurtant per agiunscher accentuaziun emoziunala ad ina decleraziun. El è ina contracziun da la furma cumpleta -다고 하다 (dir che...) cumbinada cun -는 e 말 (pled/decleraziun).
Conjugaziun:
La conjugaziun pendeva dal tip da pled e dal temp.
- Verbs d'acziun (preschent): Radisch dal verb + -ㄴ/는단 말
- 가다 → 간단 말 (Vul ti dir che ti vas?)
- 먹다 → 먹는단 말 (Vul ti dir che ti megnas?) - Verbs descriptivs (adjectivs): Radisch da l'adjectiv + -단 말
- 예쁘다 → 예쁘단 말 (Vul ti dir che quai è bel?)
- 춥다 → 춥단 말 (Vul ti dir che quai è frestg?) - Substantivs: Substantiv + -(이)란 말
- 학생이다 → 학생이란 말 (Vul ti dir che ti es in scolar?)
- 거짓말이다 → 거짓말이란 말 (Vul ti dir che quai è ina mencia?) - Passà: Radisch dal verb/adjectiv + -았/었단 말
- 했다 → 했단 말 (Vul ti dir che ti as fatg quai?)
- 좋았다 → 좋았단 말 (Vul ti dir che quai era bun?)
Utilisaziun en frasas:
Quest muster vegn per il solit seguità da finiziuns sco -이야?, -이에요?, -입니까? per furmar ina dumanda d'incredulitad, u -이다 per far ina forte affermaziun.
- Exprimer incredulitad: "지금 집에 간단 말이야? 일이 아직 안 끝났는데?" (Vul ti dir che ti vas a chasa ussa? La lavur n'è betg anc finida!)
- Exprimer frustraziun: "안 들린단 말이야! 더 크게 말해!" (Ju te di che ju na chiaud betg! Discurra pli laut!)
- Confirmar infurmaziuns: "이게 전부 공짜란 말이에요?" (Di ti che tut quai è gratuit?)
El vegn primarmain utilisà en il corean discurrì e da in pes emoziunal impurtant a la conversaziun.
Exempels (4)
- 내일 시험이 취소됐단 말이야?
Di ti che l'examen per damaun è vegnì annullà?
Pled per pled: Examen da damaun è vegnì annullà, vul ti dir?
Il favelant exprima surpraisa e tschertga ina confirmaziun davart l'annullaziun da l'examen.
- 하기 싫단 말이에요! 왜 자꾸 시켜요?
Ju te di che ju na vul betg far quai! Perche emprovas ti vinavant da ma sforzar?
Pled per pled: Far na plascha betg, te di! Perche ma sforzar vinavant?
Quai mussa frustraziun. Il favelant declara cun fermezza ch'el na vul betg far insatge.
- 그 사람이 범인이었단 말인가...
Vul ti pia dir che quella persona era il culpabel...
Pled per pled: Quella persona era il culpabel, vul ti dir...
Questa è ina dumanda retorica, savens ditta a sasez, per exprimer in schoc u ina realisaziun.
- 이게 네가 만든 케이크란 말이야? 정말 맛있어 보여!
Vul ti dir che quai è la turta che ti as fatg? Ella para bain in delizius!
Pled per pled: Quai è la turta che ti as fatg, vul ti dir? Vairamain deliziusa para!
Cun '-란 말이야?' exprim'ins ina surpraisa plascheivla e stupor.
Sbagls frequents
Utilisar '-단 말' per decleraziuns neutralas e senza emoziun.
Autra significaziun저는 학생이란 말입니다.저는 학생입니다.'-단 말' porta in ferm tun emoziunal da surpraisa, frustraziun u accentuaziun. Utilisar quai per in simpel fact neutral sco 'Ju sun in scolar' suna unnatural e memia dramatic. La furma da standard '입니다' è correcta per ina decleraziun simpla.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -는다고/ㄴ다고/다고Dir, chalar che
Quai è la furma da citat indirecta che è l'origen da '-단 말'. '-단 말' è ina contracziun da '-다고 하는 말'. Chapir co citar frasas è fundamental per chapir quest muster.
Nivel 3 - -다니I can't believe, to think that
Ambdos ils musters expriman surpraisa u incredulitad. '-다니' è ina reacziun sin in'infurmaziun ('Penser che...!'), entant che '-단 말' è savens ina dumanda per confirmar quella infurmaziun surprendenta ('Di ti che...?').
Nivel 5 - -잖아Sai, ... sa?
Ambdos servan per dar accentuaziun. '-잖아' vegn utilisà per dir insatge che il tschertgader dess gia savair ('...ti sas gia'). '-단 말' vegn utilisà per accentuar insatge cun ina pli ferma emoziun, sco incredulitad u frustraziun, impè d'ina simpla confirmaziun.
Nivel 3 - -거든Sche, cura (casual)
Cun vegnir utilisà a la fin d'ina frasa, da '-거든' ina raschun u in fundament cun in tun perentori. Quai è simil a co che '-단 말이다' sa vegnir utilisà per affermar fermamain in fact, malgrad che '-거든' è pli explicativ entant che '-단 말이다' porta pli blera emoziun.
Nivel 3