-아/어 버리다
Far cumplettamain, finir
-아/어 버리다 è ina construcziun da verb auxiliar che accentuescha la fin d'ina acziun. Ella agiunscha ina nuanza che l'acziun è cumplettamain finida, savens cun in sentiment emoziunal da reliev u da regret.
Co quai funcziuna
-아/어 버리다 è ina construcziun da verb auxiliar che s'attatga al stem dal verb per accentuar ch'ina acziun è vegnida cumplettada a fund ed è uss finida. Ella porta in ferm sentiment da finalitad.
Conjugaziun:
La conjugaziun suonda las medemas reglas sco la finiziun dal temp preschent informal -아/어.
- Sche l'ultim vocal dal stem dal verb è ㅏ u ㅗ, agiunschas ti -아 버리다.
- 가다 (ir) → 가 버리다
- 오다 (vegnir) → 와 버리다 - Sche l'ultim vocal dal stem dal verb è in auter (ㅓ, ㅜ, ㅣ, ㅡ, etc.), agiunschas ti -어 버리다.
- 먹다 (magliar) → 먹어 버리다
- 잊다 (emblidar) → 잊어 버리다 - Tar verbs cun 하다, daventa quai -해 버리다.
- 숙제하다 (far pensums) → 숙제해 버리다
Duas nuanzas principalas:
1. Reliev u satisfacziun:
Quest diever implica ch'ina lavur difficila, greva u spetgada da ditg è finalmain finida, quai che porta in sentiment da reliev.
- 숙제를 다 해 버렸어요. (Jau hai finalmain finì tut ils pensums!)
- 힘든 시험이 끝나 버렸다. (L'examen difficil è finalmain finì.)
2. Regret, surpraisa u in resultat betg giavischà:
Quest diever implica ch'ina acziun è capitada, savens betg intenziunada u betg giavischada, ed il resultat è irrevursibel. El po exprimer frustraziun u dischappunt.
- 지갑을 잃어버렸어요. (Jau hai pers mia portamonetas.) - Nota: 잃어버리다 è ina expressiun fixa fitg communa.
- 버스가 그냥 가 버렸어요. (Il bus è simplamain partì senza mai.)
Quest muster vegn duvrà il pli savens en il temp passà sco -아/어 버렸다, perquai ch'el descriva in'acziun ch'è gia cumplettada. En il corean discurrì èsi fitg commun d'agiunschar in accent emoziunal.
Exempels (5)
- 오랫동안 고민했던 문제를 풀어 버렸어요.
I finally solved the problem I had been worrying about for a long time.
Pled per pled: Per in lung temp pensà vi dal problem, finalmain schlià cumplettamain.
Quai exprima in sentiment da reliev e satisfacziun suenter avair finì ina lavur difficila.
- 친구가 내 케이크를 다 먹어 버렸어.
My friend ate up all my cake.
Pled per pled: Amis ha maglià tut mia tarta cumplettamain.
Quai implica in sentiment da regret u fastidi che la tarta è uss cumplettamain consumada.
- 기차가 이미 떠나 버렸어요.
The train has already left.
Pled per pled: Il tren è gia partì cumplettamain.
Quai exprima la finalitad da la situaziun. Il tren è davent, e nagut na po pli vegnir fatg.
- 비밀인데 친구에게 말해 버렸어요.
It was a secret, but I ended up telling my friend.
Pled per pled: Secret, ma jau hai finalmain ditg a mes amis.
Quai mussa regret per in'acziun ch'è vegnida fatga senza intenziun u per sbagl e che na po betg vegnir fatga revertir.
- 너무 피곤해서 그냥 잠들어 버렸어요.
I was so tired that I just fell asleep.
Pled per pled: Tant stanchel che jau sun simplamain s'indurmentà cumplettamain.
Quai descriva in'acziun ch'è capitada cumplettamain e forsa senza intenziun pervia d'ina tscherta cundiziun (esser stanchel).
Sbagls frequents
Duvrar -아/어 버리다 per acziuns passadas simplas e neutralas.
Autra significaziun어제 도서관에 가 버렸어요.어제 도서관에 갔어요.-아/어 버리다 agiunscha ina ferma nuanza emoziunala (sco reliev u regret). Duvrar quai per in'acziun simpla sco 'ir a la biblioteca' para nunnatural, sco sche ir là fiss stà in eveniment grond e final u in sbagl. Per eveniments passads neutrals, duvra simplamain il temp passà -았/었어요.
Attatgar -아/어 버리다 a verbs descriptivs (adjectivs).
어제 날씨가 좋아 버렸어요.어제 날씨가 좋았어요.Quest muster è ina construcziun da verb auxiliar che po sulettamain suandar verbs d'acziun. El na po betg vegnir duvrà cun adjectivs sco 좋다 (esser bun), 예쁘다 (esser bel), etc.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -고 말다Finir per far, far finalmain
Omadus expriman la fin d'ina acziun. Totpina, -고 말다 implica quasi adina in resultat betg giavischà u betg intenziunà ch'è capità malgrà ils sforzs da l'auter. -아/어 버리다 è pli vast e po exprimer u regret u reliev.
Nivel 3 - -아/어 놓다Far e laschar, tegnair sco ch'i è
-아/어 놓다 inditgescha er in'acziun finida, ma ses focus è sin il stadi resultant che vegn mantegnì per diever futur (p.ex., 'avrir la fanestra e laschar ella averta'). -아/어 버리다 sa focussescha sin la finalitad e l'impact emoziunal da l'acziun sezza, betg sin ses stadi cuntinuant.
Nivel 3 - -아/어 두다Far en Avant e Tegner Uschia
Simil a -아/어 놓다, munta -아/어 두다 far insatge en avantatg per comoditad futura. El sa differenziescha da -아/어 버리다, ch'è davart la fin immediata e la liberaziun emoziunala u il regret associà cun in'acziun, betg davart preparar il futur.
Nivel 3 - -았/었/였-Temp passà
-았/었/였- è il marcadur standard dal temp passà. -아/어 버리다 vegn savens duvrà en il temp passà (-아/어 버렸다) ma agiunscha ina stresa da nuanza emoziunala (reliev, finalitad, regret) che il temp passà simpel na ha betg. Quai è ina moda d'accentuar la fin da l'acziun.
Nivel 1