-라
ទម្រង់បញ្ចប់ល្បះសម្រង់ និងបញ្ជា
-라 គឺជាទម្រង់បញ្ចប់ល្បះធម្មតាដែលមានការប្រើប្រាស់សំខាន់ពីរ៖ ការចេញបញ្ជាផ្ទាល់ (ដូចជា 'ទៅ!') ឬការសម្រង់ពាក្យបញ្ជា (ដូចជា 'គាត់ប្រាប់ឲ្យទៅ')។
របៀបដែលវាដំណើរការ
-라 មានមុខងារចម្បងពីរដែលសំខាន់ក្នុងការបែងចែកដោយផ្អែកលើបរិបទ។
១. ពាក្យបញ្ជា (បញ្ជាផ្ទាល់)
នេះគឺជាពាក្យបញ្ជាទម្រង់ធម្មតា ដែលជាផ្នែកនៃកម្រិតភាសា 해라체។ វាត្រូវបានប្រើនៅពេលនិយាយទៅកាន់អ្នកដែលក្មេងជាងច្រើន មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ ឬកុមារ។ វាក៏ត្រូវបានគេជួបប្រទះជាញឹកញាប់នៅក្នុងឯកសារសរសេរ ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូប សេចក្តីណែនាំអំពីការប្រឡង ឬបដា ដែលត្រូវការពាក្យបញ្ជាផ្ទាល់ និងជាទូទៅ។
ការបំប្លែង៖
- ពាក្យបញ្ជា 해라체 និយាយគឺ -아/어라 សម្រាប់ឫសកិរិយាសព្ទទាំងអស់ ដោយបង្រួមបន្ទាប់ពីស្រៈ៖ 가다 → 가라, 쓰다 → 써라, 먹다 → 먹어라, 읽다 → 읽어라។ កត់សម្គាល់ 오다 → 와라 (ឬទម្រង់មិនទៀងទាត់ 오너라) ហើយ 오라 គឺជាទម្រង់សរសេរ/សម្រង់ មិនមែនជាពាក្យនិយាយ 'មក!' ឡើយ។
- សម្រាប់កិរិយាសព្ទ 하다 វាប្រែជា 해라 ឬ 하여라៖ 공부하다 → 공부해라 (រៀនទៅ!)។
- សម្រាប់ 이다/아니다 វាប្រែជា 이어라/여라 ឬ 아니어라។
ទម្រង់នេះគឺផ្ទាល់ខ្លាំង ហើយអាចស្តាប់ទៅមិនសមរម្យប្រសិនបើប្រើប្រាស់មិនត្រឹមត្រូវ។ គប្បីចៀសវាងប្រើវាជាមួយមនុស្សមិនស្គាល់គ្នា មនុស្សចាស់ ឬអ្នកមានគណៈស័ក្តិខ្ពស់ជាង។ សម្រាប់ពាក្យបញ្ជាគួរសម សូមប្រើ -세요 ឬ -십시오។
២. ការសម្រង់ពាក្យ (សម្រង់ពាក្យបញ្ជា)
នៅក្នុងការសន្ទនាធម្មតា -라 អាចជាទម្រង់បង្រួមនៃទម្រង់សម្រង់ប្រយោល -라고 하다 ឬ -라고 말하다। វាត្រូវបានប្រើដើម្បីរាយការណ៍អំពីពាក្យបញ្ជាដែលអ្នកផ្សេងបានប្រាប់។
- 엄마가 빨리 오라고 했어. → 엄마가 빨리 오라 그랬어. (ម៉ាក់ប្រាប់ឲ្យមកលឿនៗ។)
- 선생님이 조용히 하라고 하셨어요. → 선생님이 조용히 하라 하셨어요. (លោកគ្រូប្រាប់ឲ្យស្ងាត់។)
ក្នុងការប្រើប្រាស់នេះ កម្រិតភាពគួរសមត្រូវបានកំណត់ដោយកិរិយាសព្ទខាងចុងនៃប្រយោគ (ឧទាហរណ៍ 그랬어 ប្រៀបធៀបនឹង 하셨어요) មិនមែនដោយសារ -라 នោះឡើយ។
ឧទាហរណ៍ (5)
- 저기로 빨리 가라.
Go over there quickly.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Over there to quickly go.
ជាពាក្យបញ្ជាផ្ទាល់និងធម្មតា ដែលប្រាប់ទៅកាន់អ្នកដែលក្មេងជាង ឬមានឋានៈស្មើ/ទាបជាង ក្នុងបរិបទសាមញ្ញ។ ឫសកិរិយាសព្ទ 가- បញ្ចប់ដោយស្រៈ។
- 여기에 이름을 써라.
Write your name here.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Here name write.
នេះគឺជាឧទាហរណ៍នៃទម្រង់បញ្ជា -라 ដែលប្រើក្នុងសេចក្តីណែនាំជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដូចជាលើទម្រង់លិខិត។ ឫសកិរិយាសព្ទគឺ 쓰- (មកពី 쓰다) ដែលបញ្ចប់ដោយស្រៈ។
- 엄마가 숙제부터 하라 그랬어.
Mom said to do my homework first.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Mom homework from do said.
នៅទីនេះ 하라 គឺជាទម្រង់បង្រួមធម្មតានៃទម្រង់សម្រង់ 하라고। ប្រយោគពេញលេញគឺ '숙제부터 하라고 그랬어'។
- 선생님께서 조용히 하라 하셨어요.
The teacher told us to be quiet.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Teacher (hon.) quietly do said (hon.).
នេះបង្ហាញពីទម្រង់សម្រង់បង្រួមដែលប្រើក្នុងប្រយោគគួរសមជាង។ កិរិយាសព្ទខាងចុង 하셨어요 ធ្វើឲ្យប្រយោគទាំងមូលមានភាពគួរសម។
- 항상 정직한 사람이어라.
Always be an honest person.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Always honest person be.
ឧទាហរណ៍នៃ -라 ដែលប្រើជាមួយកិរិយាសព្ទ 이다 (ជា/គឺជា)។ ទម្រង់នេះជារឿយៗមានន័យជាសុភាសិត ឬជាការទូន្មានប្រដៅ។
កំហុសដែលតែងតែជួបប្រទះ
ការប្រើប្រាស់ -라 ក្នុងស្ថានភាពគួរសម ឬផ្លូវការ។
អត្ថន័យខុសគ្នា사장님, 이 서류를 보라.사장님, 이 서류를 보세요.-라 គឺជាទម្រង់បញ្ជាធម្មតា ហើយមិនគួរសមឡើយប្រសិនបើប្រើជាមួយអ្នកធំ ឬចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ។ អ្នកត្រូវតែប្រើទម្រង់បញ្ចប់គួរសមដូចជា -세요 ឬទម្រង់ផ្លូវការ -십시오।
ការប្រើប្រាស់ -라 ជាមួយកិរិយាសព្ទដែលមានឫសបញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈ។
이 책을 읽라.이 책을 읽어라.ពាក្យបញ្ជា 해라체 និយាយគឺ -아/어라 សម្រាប់គ្រប់ឫសកិរិយាសព្ទ ដោយបង្រួមបន្ទាប់ពីស្រៈ (가라, 써라) និងប្រើ -어라 បន្ទាប់ពីព្យញ្ជនៈ (읽어라)។ វាមិនមែនជា -라 ទទេនោះទេ ហើយពាក្យបញ្ជាសរសេរ/ប្រយោលគឺ -(으)라।
របៀបដែលវាភ្ជាប់
រៀនអំពីនេះជាមុនសិន
ទម្រង់ដែលទាក់ទង
- -아/어라ពាក្យបញ្ជាក្រៅផ្លូវការ
នេះជាទម្រង់គូនឹង -라 ដែលប្រើសម្រាប់ចេញបញ្ជាផ្ទាល់ជាមួយកិរិយាសព្ទបញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈ (ឧទាហរណ៍ 먹어라)។ រួមគ្នា ពួកវាបង្កើតជាទម្រង់បញ្ជាធម្មតា។
កម្រិត 1 - -라고 하다ការនិយាយថា និងការប្រាប់ឱ្យធ្វើអ្វីមួយ
-라 ជារឿយៗជាទម្រង់បង្រួមធម្មតានៃទម្រង់សម្រង់ប្រយោលពេញលេញសម្រាប់ពាក្យបញ្ជានេះ។ ការយល់ដឹងអំពី -라고 하다 ផ្តល់នូវបរិបទសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ -라 ជាការសម្រង់ពាក្យ។
កម្រិត 3 - -(으)세요សូម
នេះគឺជាទម្រង់បញ្ជាគួរសមស្តង់ដារ។ វាជារឿងសំខាន់ក្នុងការប្រៀបធៀបទម្រង់បញ្ជាផ្ទាល់ និងធម្មតានៃ -라 ជាមួយទម្រង់គួរសមនៃ -세요 ដើម្បីយល់ពីពេលដែលត្រូវប្រើប្រាស់មួយណា។
កម្រិត 1 - -(으)십시오សូមធ្វើ
នេះគឺជាទម្រង់បញ្ជាគួរសមផ្លូវការ ដែលប្រើក្នុងបរិយាកាសផ្លូវការខ្លាំង។ ការប្រៀបធៀប -라, -세요, និង -십시오 ជួយឲ្យច្បាស់អំពីកម្រិតភាពគួរសមខុសៗគ្នានៃពាក្យបញ្ជាភាសាកូរ៉េ។
កម្រិត 2 - -지 마라កុំ (ទម្រង់ធម្មតា)
នេះគឺជាទម្រង់បញ្ជាបដិសេធធម្មតា ដែលមានន័យថា 'កុំ...'។ វាជាទម្រង់បដិសេធស្មើនឹង -라/-아/어라।
កម្រិត 3