-거늘
Бірақ, алайда (көнерген)
-거늘 — ресми, әдеби жалғаулық жұрнақ. Ол белгілі бір фактіні (1-сөйлем) оған қарама-қайшы немесе күтпеген нәтижемен (2-сөйлем) байланыстырады. Мұны «X солай бола тұра, Y қалайша орын алуы мүмкін?» деген мағынада түсінуге болады. Бұл қазіргі күнделікті ауызекі сөйлеуде қолданылмайды.
Қалай жұмыс істейді
-거늘 — негізінен әдеби, ресми немесе көнерген мәтіндерде қолданылатын күрделі жалғаулық жұрнақ. Ол бірінші сөйлемді белгілі бір нәтиже күтілетін нақты факт, себеп немесе алғышарт ретінде белгілейді. Алайда екінші сөйлем осы күтуге қарама-қайшы нәтижені көрсетіп, таңданысты, өкінішті немесе шешендік сұрақты білдіреді.
Қолданылуы:
Етістік пен сын есім түбіріне тікелей жалғанады.
- Етістік түбірі + -거늘 (мысалы, 오다 → 오거늘)
- Сын есім түбірі + -거늘 (мысалы, 아름답다 → 아름답거늘)
Шақ:
Өткен шақ қосымшасымен -았/었- бірге қолданылуы мүмкін.
- Өткен шақ: Түбір + -았/었- + -거늘 (мысалы, 공부했다 → 공부했거늘)
Негізгі реңктері:
1. Орындалмаған күту: Негізгі қызметі — алғышарт пен күтпеген шындық арасындағы қарама-қайшылықты көрсету. Ол «[1-сөйлем] шындық бола тұра, [2-сөйлем] орын алып тұрғаны таңқаларлық/өкінішті» деген мағынаны білдіреді.
2. Шешендік мән: Ойды күшейту үшін көбінесе шешендік сұрақтарда қолданылады. Мысалы, «만물은 변하거늘 어찌 사람만 그대로이길 바라겠는가?» (Табиғаттағы барлық нәрсе өзгереді, ендеше қалайша адамдар ғана өзгермейді деп күтуге болады?).
3. Ресмилік: Бұл грамматика күнделікті ауызекі корей тілінде қолданылмайды. Сіз оны әдебиетте, тарихи сериалдарда (사극), ресми баяндамаларда және мақал-мәтелдерде кездестіресіз.
-ㄴ/는데 немесе -지만 құрылымдарымен салыстырғанда, -거늘 әлдеқайда салмақты, ресми және көбінесе сезімге толы (өкініш, таңданыс) реңкке ие.
-건만 формасымен салыстыру:
-건만 — қарама-қайшылықты білдіретін тағы бір әдеби форма, және қарама-қайшылық қарапайым әрі күшті болған жағдайда -거늘 формасымен жиі бірін-бірі алмастыра алады (노력했건만 실패했다 — ол көп еңбектенді, бірақ сәтсіздікке ұшырады).
Мысалдар (4)
- 세월은 이처럼 빨리 흐르거늘 어찌 게으름만 피우고 있는가?
Уақыт осыншалықты тез өтіп жатыр, сонда қалай ғана жалқауланып жүре аласың?
Сөзбе-сөз: Уақыт осылай жылдам ағады-бірақ қалай жалқаулықты ғана жасап жүрсің?
Уақыттың тез өтіп жатқаны (алғышарт) мен жалқаулану сияқты күтпеген немесе орынсыз әрекет бір-біріне қарама-қайшы қойылған.
- 그토록 열심히 노력했거늘 결과가 이렇다니 허무하다.
Осыншалықты тырысқаныммен, нәтиженің осындай болғаны көңілге қаяу түсіреді.
Сөзбе-сөз: Соншалықты ынтамен тырыстым-бірақ нәтиже осындай болғандықтан бос әурешілік.
Өткен шақтағы көп тырысу әрекеті (노력했거늘) жақсы нәтиже күтуге негіз болады, бірақ ол көңіл қалдыратын нәтижемен қарама-қайшы келіп тұр.
- 아이도 아는 이치거늘 어른이 되어서 그것도 모른단 말인가?
Мұны тіпті бала да біледі, сонда сен ересек бола тұра оны да білмеймін дейсің бе?
Сөзбе-сөз: Бала да білетін қағида-бірақ ересек адам бола тұра оны да білмеймін дейсің бе?
Бұл — классикалық шешендік сұрақ қолданысы. «Тіпті бала да біледі» деген алғышарт екінші сөйлемдегі ересек адамның білмеуін одан да таңқаларлық әрі орынсыз етіп көрсетеді.
- 봄이 오면 꽃이 피는 것이 당연하거늘 올해는 어찌 이리 소식이 없는고.
Көктем келгенде гүлдердің ашылуы заңдылық, бірақ биыл неге екені белгісіз олардан еш хабар жоқ.
Сөзбе-сөз: Көктем егер келсе гүлдер гүлдейтіні заңдылық-бірақ биыл неге бұлай хабар жоқ.
Бұл мысалда -거늘 әдеби үніне сай көнерген сөйлем аяқтаушы формасы (-는고) қолданылған. Ол табиғи күтуді (көктемдегі гүлдер) қазіргі шындықпен қарама-қайшы қояды.
Жиі кездесетін қателер
-거늘 формасын күнделікті қарапайым әңгімеде қолдану.
어제 비가 왔거늘 오늘 길이 미끄러워.어제 비가 와서 오늘 길이 미끄러워요.-거늘 — өте ресми және әдеби тіркес. Оны күнделікті қарапайым сөйлемде қолдану тым жасанды әрі орынсыз естіледі. Қарапайым себеп-салдар үшін -아/어서 дұрыс келеді. Ал негізгі мәліметті беру үшін -ㄴ/는데 жиі таңдалады (мысалы, 어제 비가 왔는데 길이 미끄럽네요).
Қалай байланысады
Алдымен мұны үйреніңіз
Байланысты үлгілер
- -ㄴ/는데Фондық ақпарат, бірақ
-ㄴ/는데 — қарама-қайшы немесе байланысты сөйлемнің алдында қосымша ақпарат беруге арналған заманауи, ауызекі баламасы. -거늘 әдеби әрі көнерген болса, -ㄴ/는데 корей тілінің ауызекі де, жазбаша да түрінде кеңінен қолданылады.
3-деңгей - -더니Байқағаным, сосын
-더니 өткен шақтағы байқауды кейінгі нәтижемен немесе өзгеріспен байланыстырады. Ол кейде -거늘 сияқты қарама-қайшылықты көрсетуі мүмкін, бірақ -더니 сөйлеушінің тікелей бақылауына немесе тәжірибесіне негізделеді, ал -거늘 өз алғышарты ретінде жалпы немесе қалыптасқан фактіні көрсетеді.
4-деңгей - -건대제 생각에는, ~건대
-거늘 сияқты, -건대 де ресми және әдеби жалғаулық болып табылады. Дегенмен, -건대 («менің ойымша», «деп ойлаймын») алғышарт ретінде сөйлеушінің пікірін немесе пайымын білдіру үшін қолданылса, -거늘 алғышарт ретінде объективті фактіні немесе жағдайды білдіру үшін қолданылады.
6-деңгей