-을랑
ემფატიკური თემა (არქაული)
-을랑 არის ძველებური ნაწილაკი, რომელიც ძლიერად უსვამს ხაზს არსებით სახელს და ხშირად გამოყოფს მას სხვა რაღაცებისგან.
როგორ მუშაობს
-을랑 არის სპეციალური ნაწილაკი, რომელიც ძლიერ ხაზგასმას ამატებს არსებით სახელს და აქცევს მას განხილვის მთავარ თემად, ხშირად კონტრასტის ან შერჩევის შეგრძნებით. წარმოიდგინეთ, თითქოს ამბობთ: „რაც შეეხება ამ კონკრეტულ რამეს (და არა სხვა რამეს)...“ ან „თუ ამაზე ვლაპარაკობთ, მაშინ...“.
ფორმების წარმოება:
ის პირდაპირ ეთვისება არსებით სახელებს. ფორმა დამოკიდებულია იმაზე, არსებითი სახელი თანხმოვნით მთავრდება თუ ხმოვნით.
- თანხმოვნით დასრულებული არსებითი სახელი + 을랑 (მაგ., 밥 → 밥을랑, 돈 → 돈을랑)
- ხმოვნით დასრულებული არსებითი სახელი + 랑 (მაგ., 너 → 너랑, 공부 → 공부랑)
შენიშვნა: ხმოვნიანი ფორმა -랑 ადვილად შეიძლება აგერიოთ ნაწილაკში -랑, რომელიც ნიშნავს „და/თან“. მათ განსასხვავებლად კონტექსტს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.
გამოყენება და ნიუანსი:
-을랑-ის მთავარი ფუნქცია თემის გამოყოფა და ხაზგასმაა. ეს ხაზგასმა ხშირად ქმნის კონტრასტს სხვა, ნახსენებ თუ უხსენებელ რაღაცებთან. იგი ხშირად გამოიყენება ბრძანებებსა თუ რჩევებში, რათა აღინიშნოს, რა უნდა გაკეთდეს ან არ გაკეთდეს ამ თემასთან დაკავშირებით.
მაგალითად:
돈은 걱정 마. (ფულზე ნუ დარდობ.) – სტანდარტული თემატური აღნიშვნა.
돈을랑 걱정 마. (რაც შეეხება ფულს, მაგაზე ნუ დარდობ.) – უფრო ძლიერი ხაზგასმა. ეს მიანიშნებს, რომ თუმცა სხვა რაღაცები შეიძლება სადარდებელი იყოს, კონკრეტულად ფულზე არ უნდა ინერვიულოთ.
არქაული და ძლიერი ელფერის გამო, ჩვეულებრივ საუბარში -을랑-ის გამოყენება ძალიან უჩვეულოდ გაჟღერდება. ეს არის კონსტრუქცია, რომელიც ტექსტის გასაგებად უნდა იცოდეთ, და არა ყოველდღიურ მეტყველებაში აქტიური გამოყენებისთვის.
მაგალითები (4)
- 다른 건 몰라도 밥을랑 꼭 챙겨 먹어라.
სხვა რაღაცები არ ვიცი, მაგრამ რაც შეეხება საჭმელს, აუცილებლად ჭამე.
სიტყვასიტყვით: სხვა რაღაცები არ ვიცი, მაგრამ საჭმელი (ხაზგასმით) აუცილებლად მიხედე და ჭამე.
აქ „밥을랑“ ძლიერად უსვამს ხაზს „საჭმელს“, როგორც ერთადერთ რამეს, რასაც აუცილებლად უნდა მიექცეს ყურადღება, „სხვა რაღაცებისგან“ განსხვავებით.
- 돈을랑 걱정 말고 공부나 열심히 해.
რაც შეეხება ფულს, მაგაზე ნუ დარდობ და უბრალოდ ბეჯითად ისწავლე.
სიტყვასიტყვით: ფულს (ხაზგასმით) ნუ დარდობ და სწავლა უბრალოდ ბეჯითად აკეთე.
ეს არის კლასიკური ფრაზა, რომელსაც ხშირად მშობლები ამბობენ. „돈을랑“ გამოყოფს „ფულს“, როგორც თემას, რომელზეც დარდი არ ღირს, და მსმენელის ყურადღებას სწავლაზე გადაიტანს.
- 그 사람 말을랑 아예 듣지를 마라.
რაც შეეხება იმ ადამიანის სიტყვებს, საერთოდ არ მოუსმინო.
სიტყვასიტყვით: იმ ადამიანის სიტყვებს (ხაზგასმით) საერთოდ ნუ მოუსმენ.
„말을랑“-ის გამოყენება ამატებს ძლიერ, თითქმის გამაფრთხილებელ ხაზგასმას, რაც ბრძანებას უფრო მკაცრს ხდის, ვიდრე „말은“-ის გამოყენებისას.
- 옛날이야기에서는 "못된 욕심을랑 버려라" 하고 가르쳤다.
ძველ ზღაპრებში ასწავლიდნენ: „რაც შეეხება ბოროტ სიბორტყეს, მოიშორეთ იგი“.
სიტყვასიტყვით: ძველ ამბებში „ცუდი სიბორტყე (ხაზგასმით) გადააგდე“ და ასწავლიდნენ.
ეს მაგალითი გვიჩვენებს, თუ როგორ შეესაბამება -을랑 ფოლკლორისა თუ ტრადიციული ამბების ტონს და ხაზს უსვამს მორალურ გაკვეთილს.
ხშირი შეცდომები
-을랑-ის გამოყენება თანამედროვე, ყოველდღიურ საუბარში.
오늘 저녁을랑 뭐 먹을까?오늘 저녁은 뭐 먹을까?-을랑 არის არქაული ნაწილაკი. მისი გამოყენება უბრალო ყოველდღიურ შეკითხვაში ძალიან არაბუნებრივად და უადგილოდ ჟღერს. თანამედროვე მეტყველებისთვის სწორი არჩევანია სტანდარტული თემატური ნაწილაკი -은/는.
ემფატიკური -(을)랑-ის არევა ერთობლიობის -(이)랑-ში, რომელიც ნიშნავს „და/თან“.
განსხვავებული მნიშვნელობა그 일은 잊어버려.그 일일랑 잊어버려.ემფატიკურ-თემატური 을랑/(ㄹ)랑 ეთვისება ობიექტს ან თემას და ნიშნავს „რაც შეეხება ~ (მაინც იმას)“. არ აურიოთ იგი ერთობლიობის -(이)랑-ში („და/თან“). შეადარეთ: 그 일은 잊어버려 (ნეიტრალური თემა) vs 그 일일랑 잊어버려 (ემფატიკური „რაც შეეხება იმ საქმეს, დაივიწყე“).
დაკავშირებული კონსტრუქციები
- 은/는თემის აღმნიშვნელი ნაწილაკი
ეს არის სტანდარტული თემატური ნაწილაკი. -을랑 არის -은/는-ის ბევრად უფრო ძლიერი, არქაული ვერსია, რომელიც გამოიყენება ძლიერი ხაზგასმის ან კონტრასტისთვის.
დონე 1 - -이야말로/야말로ნამდვილად, ჭეშმარიტად
ეს ნაწილაკი ასევე ამატებს ხაზგასმას და ნიშნავს „მართლაც“ ან „ნამდვილად“. მაშინ როცა -을랑 ხაზს უსვამს თემის გამოყოფით ან შედარებით, -이야말로 ხაზს უსვამს რაღაცის საუკეთესო მაგალითად დადასტურებით.
დონე 4 - -커녕აღარაფერს ვამბობ
ნიშნავს „რომ აღარაფერი ვთქვათ...-ზე“ ან „სადღა...“, -커녕 გამოიყენება ძლიერი უარყოფითი კონტრასტის შესაქმნელად. ეს უკავშირდება იმ კონტრასტულ ნიუანსს, რომელიც -을랑-საც შეიძლება ჰქონდეს.
დონე 4 - -조차Even, not even
ნიშნავს „კი/ც კი“ (უარყოფით კონტექსტში), -조차 არის კიდევ ერთი ნაწილაკი ხაზგასმისთვის. იგი გამოკვეთს უკიდურეს ან მოულოდნელ უარყოფით სიტუაციას, რაც განსხვავებული ტიპის ხაზგასმაა -을랑-ის თემის გამოყოფის ფუნქციისგან.
დონე 4 - -만მხოლოდ, მაგრამ მხოლოდ
ნაწილაკი -만 ნიშნავს „მხოლოდ“. -을랑 და -만 ორივე გამოყოფს არსებით სახელს, მაგრამ -만 მკაცრად ზღუდავს ფარგლებს („მხოლოდ ეს“), ხოლო -을랑 ხაზს უსვამს თემას („რაც შეეხება ამას...“).
დონე 2