-ㄴ/는/ㄹ 만하다
Be Worth Doing
Ang -ㄹ/을 만하다 ay may dalawang pangunahing kahulugan: 1) ang isang bagay ay 'sulit gawin' at 2) ang isang bagay ay 'sapat na' o 'matitiis'.
May pangunahing pahina rin ang pattern na ito: -(으)ㄹ 만하다 (Worth Doing, Reasonable)
Paano ito gumagana
Ang pattern na ito ay nagpapahayag ng paghuhusga ng nagsasalita tungkol sa halaga o pagtanggap sa isang kilos o kalagayan. Mayroon itong dalawang pangunahing gamit:
1. Kahalagahan o Rekomendasyon
Ito ang pinakakaraniwang gamit. Ipinapahiwatig nito na ang isang kilos ay sulit sa oras o pagod. Madalas itong ginagamit kapag nagrerekomenda ng isang bagay.
- 이 영화는 볼 만해요. (Ang pelikulang ito ay sulit panoorin.)
- 한국의 전통 시장은 가 볼 만해요. (Ang mga tradisyunal na pamilihan sa Korea ay sulit bisitahin.)
2. Pagtitimpi o Pagiging Makatwiran
Ang gamit na ito ay nagpapahiwatig na ang isang sitwasyon, bagaman hindi perpekto, ay katanggap-tanggap, matitiis, o may makatwirang kalidad.
- 이 정도 일은 견딜 만해요. (Ang dami ng trabahong ito ay matitiis.)
- 음식이 최고는 아니지만 먹을 만해요. (Hindi man ang pinakamahusay ang pagkain, pero nakakain ito/disente.)
Paalala tungkol sa -ㄴ/는/ㄹ: Bagaman ang buong pattern ay minsan nakalista bilang -ㄴ/는/ㄹ 만하다, ang kahulugan ng 'sulit gawin' o 'matitiis' ay partikular na tumutukoy sa mga kilos at samakatuwid ay idinidikit sa mga root ng pandiwa gamit ang anyong modifier sa hinaharap na -ㄹ/을.
Pagbabanghay:
Ang pattern ay direktang idinidikit sa mga root ng pandiwa.
- Ang root ng pandiwa ay nagtatapos sa patinig o ㄹ: + -ㄹ 만하다
- 보다 → 볼 만하다 (sulit panoorin)
- 만들다 → 만들 만하다 (sulit gawin) - Ang root ng pandiwa ay nagtatapos sa katinig: + -을 만하다
- 먹다 → 먹을 만하다 (sulit kainin)
- 읽다 → 읽을 만하다 (sulit basahin)
Panahunan at Pagbabago ng Pangngalan:
- Past Tense: Ibanghay ang huling 하다 sa 했다.
- 그 책은 읽을 만했어요. (Ang librong iyon ay sulit basahin.) - Noun Modifier: Gamitin ang -ㄹ/을 만한 bago ang isang pangngalan.
- 볼 만한 영화 (isang pelikulang sulit panoorin)
- 가 볼 만한 곳 (isang lugar na sulit bisitahin)
Ang pattern na ito ay katulad ng '-ㄹ 가치가 있다' (may halaga ang paggawa), ngunit ang '-ㄹ/을 만하다' ay mas karaniwan sa pang-araw-araw na pag-uusap.
Mga halimbawa (5)
- 이 책은 한번 읽을 만해요.
This book is worth reading once.
Salita por salita: Ang librong ito kapag nabasa ay sulit.
Ito ay isang rekomendasyon, na nagmumungkahi na ang libro ay may sapat na halaga para maging sulit basahin.
- 제주도는 가을에 여행할 만한 곳이에요.
Jeju Island is a place worth traveling to in the fall.
Salita por salita: Ang Jeju Island sa taglagas ay isang lugar na sulit puntahan.
Dito, ang '여행할 만한' ay nagbabago sa '곳' (lugar), na naglalarawan dito bilang isang sulit na destinasyon sa paglalakbay.
- 음식이 아주 맛있지는 않지만 먹을 만해요.
The food isn't delicious, but it's edible/decent.
Salita por salita: Ang pagkain ay hindi masarap pero nakakain.
Ipinapakita nito ang kahulugang 'matitiis' o 'sapat na'. Ang pagkain ay pumasa sa minimum na pamantayan ng pagtanggap.
- 힘들었지만 견딜 만했어요.
It was tough, but it was bearable.
Salita por salita: Mahirap ito, pero matitiis.
Ang past tense ay nabubuo sa pamamagitan ng pagpapalit ng 만하다 sa 만했어요. Inilalarawan nito ang isang mahirap na sitwasyon noon na matitiis naman.
- 요즘은 살 만해요?
Is life treating you well these days? (Lit: Is it worth living these days?)
Salita por salita: Ngayong mga araw ba ay sulit mabuhay?
Ito ay isang karaniwang idyomatikong ekspresyon. Ang '살 만하다' ay nangangahulugang ang buhay ay mabuti, komportable, o sulit mabuhay.
Mga karaniwang pagkakamali
Pagkalito sa -ㄹ/을 만하다 at -만 하다 (kasing laki ng).
이 신발은 편해서 신을만 해요.이 신발은 편해서 신을 만해요.Ang konstruksyon ay binubuo ng isang pandiwa sa anyong modifier na -ㄹ/을, na sinusundan ng espasyo, at pagkatapos ay ang auxiliary adjective na 만하다. Dapat itong isulat bilang 'verb-ㄹ/을 만하다', hindi pinagsama bilang 'verb-ㄹ/을만하다'. Iba ito sa pattern na -만 하다 (kasing...ng), na may ibang kahulugan at istruktura.
Paggamit ng maling pagbabanghay ng panahunan.
Iba ang kahulugan어제 본 영화는 볼 만할 거예요.어제 본 영화는 볼 만했어요.Ang kilos na sinusuri (panonood ng pelikula) ay nangyari sa nakaraan ('어제 본'). Samakatuwid, ang pagsusuri mismo ay dapat ding nasa past tense. Ang panahunan ay inilalapat sa huling pandiwa, na nagpapalit sa '만하다' tungo sa '만했어요'.
Paano ito nagkakaugnay
Aralin muna ito
Mga kaugnay na pattern
- -(으)ㄹ 수 있다/없다Maaari/Hindi maaari
Parehong ginagamit ng mga pattern ang anyong -ㄹ/을 upang suriin ang isang kilos. Ang -ㄹ 수 있다/없다 ay tungkol sa kakayahan ('kayang gawin'), habang ang '-ㄹ/을 만하다' ay tungkol sa kahalagahan ('sulit gawin').
Antas 2 - -아/어 보다Subukan ang paggawa
Ang -아/어 보다 (subukang gawin) ay madalas gamitin upang magmungkahi ng isang kilos. Pagkatapos subukan ito, maaaring gamitin ang '-ㄹ/을 만하다' upang ilarawan ang karanasan. Halimbawa: '한번 먹어 보세요. 정말 먹을 만해요.' (Subukan mong kainin. Talagang sulit itong kainin.)
Antas 2 - -(으)ㄹ 필요가 있다/없다Kailangan, Hindi Kailangan
Parehong nakakatulong ang mga pattern sa pagpapasya kung gagawin ang isang kilos. Ang -ㄹ 필요가 있다/없다 ay nagpapahayag ng pangangailangan ('kailangang gawin'), samantalang ang '-ㄹ/을 만하다' ay nagpapahayag ng rekomendasyon o halaga ('sulit gawin').
Antas 3 - -ㄴ/는/ㄹ 것 같다Tila, Mukhang
Parehong nagpapahayag ang mga pattern ng paghuhusga o opinyon ng nagsasalita. Ang -ㄴ/는/ㄹ 것 같다 ay nagpapahayag ng hula o pakiramdam ('mukhang'), habang ang '-ㄹ/을 만하다' ay nagpapahayag ng mas konkretong pagsusuri ng halaga o kalidad.
Antas 3