-(으)ㄹ 수 있다 / -(으)ㄹ 줄 알다
Izinkulumo Zekhono
-ㄹ 수 있다 kusho 'ukwazi' (ikhono noma ithuba).
-ㄹ 줄 알다 kusho 'ukwazi ukwenza' (ikhono elifundiwe).
Isebenza kanjani
Ukuqonda umehluko omncane phakathi kwalezi zakhiwo ezimbili kubalulekile ukuze uzwakale njengomuntu okhuluma isi-Korean ngokwemvelo.
1. -ㄹ 수 있다/없다: Ikhono Elivamile & Nethuba
Lena yindlela evamile yokusho 'ukwazi' noma 'ukungakwazi'. Inamathela ezimpandeni zezenzo.
- Isiqu sesenzo esiphela ngomsindo wevowel + -ㄹ 수 있다/없다 (isib. 가다 → 갈 수 있다)
- Isiqu sesenzo esiphela ngomsindo we-consonant + -을 수 있다/없다 (isib. 먹다 → 먹을 수 있다)
Isetshenziswa ezimweni ezimbili eziyinhloko:
A) Ikhono Elivamile: Amandla emvelo noma omzimba okwenza okuthile.
저는 100미터를 뛸 수 있어요. (Ngiyakwazi ukugijima amamitha ayi-100.)
B) I-Possibility noma Imvume: Ukuthi isimo sivumela isenzo.
지금 회의 중이라서 전화를 받을 수 없어요. (Ngisemhlanganweni manje, ngakho angikwazi ukuphendula ucingo.)
여기서 쉬어도 돼요? → 네, 쉴 수 있어요. (Ngingaphumula lapha? → Yebo, ungaphumula.)
2. -ㄹ 줄 알다/모르다: Ikhono Elifundiwe noma Ulwazi Ngeqiniso
Lesi sakhiwo siyinkimbinkimbi ngoba sinencazelo ezimbili ezihlukene. Siphinde sinamathele ezimpandeni zezenzo ngemithetho efanayo naleyo engenhla.
- Isiqu sesenzo esiphela ngomsindo wevowel + -ㄹ 줄 알다/모르다 (isib. 운전하다 → 운전할 줄 알다)
- Isiqu sesenzo esiphela ngomsindo we-consonant + -을 줄 알다/모르다 (isib. 만들다 → 만들 줄 알다)
A) Ikhono Elifundiwe: 'Ukwazi ukwenza okuthile'. Lena incazelo evame ukuqhathaniswa ne--ㄹ 수 있다.
저는 한국 요리를 만들 줄 알아요. (Ngiyakwazi ukwenza ukudla kwesi-Korean.)
B) Ulwazi Ngeqiniso: 'Ukwazi/ukuqaphela ukuthi okuthile kuzokwenzeka'. Lokhu kusetshenziswa kumayelana nokwazi iqiniso elizayo noma ukucabanga. Ezintweni zamanje noma ezedlule, ifomu lishintsha libe ngu--ㄴ/는 줄 알다.
저는 그가 내일 올 줄 알아요. (Ngiyazi ukuthi uzofika kusasa.)
Umongo ubalulekile ekuhlukaniseni lezi zincazelo ezimbili.
Umehluko Omkhulu Ekusetshenzisweni:
- Emakhonweni afundiwe njengokushayela noma ukubhukuda, zombili izakhiwo zivame ukusetshenziswa ngokushintshana, kodwa -ㄹ 줄 알다 izwakala iqondile kakhulu mayelana nekhono uqobo lwalo.
- Ezimweni zethuba, imvume, noma ikhono elincike esimweni, kufanele usebenzise -ㄹ 수 있다. Ukusebenzisa -ㄹ 줄 알다 kungazwakala kungemvelo. Isibonelo, ukusho ukuthi "Kungase kune imvula kusasa," kufanele usho ukuthi "내일 비가 올 수 있어요." Ukusho ukuthi "내일 비가 올 줄 알아요" kusho "Ngiyazi ngeqiniso ukuthi kuzona imvula kusasa," okuyincazelo ehlukile.
Izibonelo (5)
- 저는 운전할 줄 알아요.
I know how to drive.
Igama ngegama: I driving know how to.
Lokhu kugcizelela ikhono elifundiwe lokushayela. Ukusebenzisa '운전할 수 있어요' nakho kulungile kodwa kungasho ukuthi unethuba lokushayela manje (isib. unemoto nezihluthulelo).
- 지금 너무 바빠서 회의에 갈 수 없어요.
I'm so busy right now that I can't go to the meeting.
Igama ngegama: Now too busy so meeting to go cannot.
Lokhu kumayelana nethuba, hhayi ikhono. Isimo (ukuba matasa) sivimbela isenzo. Ukusebenzisa '갈 줄 몰라요' kungasho ngokungalungile ukuthi awuyazi indlela yokuya emhlanganweni.
- 피아노 칠 수 있어요?
Can you play the piano?
Igama ngegama: Piano play can you?
Emibuzweni mayelana namakhono, -ㄹ 수 있다 kuvame kakhulu futhi kungokwemvelo. '피아노 칠 줄 알아요?' nakho kulungile futhi kuqondile kakhulu ekubuzeni ukuthi banalo yini ikhono.
- 저는 아직 한글을 읽을 줄 몰라요.
I don't know how to read Hangul yet.
Igama ngegama: I yet Hangul read how to don't know.
Lokhu kucacisa ukuntuleka kwekhono elifundiwe. '읽을 수 없어요' kungasetshenziswa futhi, kodwa kungasho ukungakwazi kwesikhashana (isib. 'amehlo ami abuhlungu ngakho angikwazi ukufunda').
- 이 문제는 너무 어려워서 풀 수 없어요.
This problem is too difficult, so I can't solve it.
Igama ngegama: This problem too difficult so solve cannot.
Lokhu kuveza ukungakwazi ngenxa yezimo (ubunzima benkinga). Akumayelana nokuntuleka kolwazi olujwayelekile lokuthi izinkinga zixazululwa kanjani.
Amaphutha avamile
Ukusebenzisa -ㄹ 줄 알다 ngenxa yethuba.
Incazelo ehlukile내일 눈이 올 줄 알아요.내일 눈이 올 수 있어요.Ukuze uveze ithuba njengokuthi 'Kungase kune iqhwa kusasa,' kufanele usebenzise -ㄹ 수 있다. Umusho ongalungile,
내일 눈이 올 줄 알아요, usho ukuthi 'Ngiyazi ukuthi kuzona iqhwa kusasa.' Lokhu kuyisitatimende mayelana nolwazi lomuntu ngeqiniso, hhayi mayelana nethuba.Ukusebenzisa -ㄹ 줄 모르다 lapho ukungakwazi kubangelwa yisimo, hhayi ukuntuleka kwekhono.
목이 아파서 노래를 부를 줄 몰라요.목이 아파서 노래를 부를 수 없어요.Isizathu sokungaculi wumphimbo obuhlungu (isimo sesikhashana), hhayi ukuntuleka kokwazi ukucula. Ngakho-ke, -ㄹ 수 없다 yisinqumo esifanele sokuveza lokhu kungakwazi okubangelwa yisimo.
Izakhiwo ezihlobene
- -(으)ㄹ 수 있다/없다Ukukwazi/Ukungakwazi
Lena ingxenye eyodwa yokuqhathanisa, esetshenziselwa ikhono elijwayelekile, ithuba, kanye nemvume. Yindlela ebanzi nevame kakhulu yokusho 'ukwazi/ukungakwazi'.
Izinga 2 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알다Ukwazi ukwenza, ukucabanga ukuthi (ngokuvamile ngephutha)
Lesi sakhiwo siveza ulwazi. Ngo
Izinga 3-ㄹ, singasho 'ukwazi ukwenza' (ikhono) noma 'ukwazi ukuthi okuthile kuzokwenzeka' (iqiniso elizayo). Ngo-ㄴ/는, sisetshenziselwa ukwazi iqiniso noma isimo samanje. Lesi sifundo sigxila encazelweni ethi 'ukwazi ukwenza' uma iqhathaniswa no-ㄹ 수 있다. - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알았다Bengicabanga ukuthi…, Bengicabanga ukuthi…
Lesi sakhiwo sibukeka sifana kakhulu kodwa sinencazelo ehluke ngokuphelele: 'Bengicabanga ukuthi...' noma 'Bengicabanga ukuthi...'. Ukudida lokhu no '-ㄹ 줄 알다' kuyiphutha elivame kakhulu.
Izinga 4 - 안/못Cha
Indlela ehlobene yokuveza ukungakwazi. '못 + Isenzo' kuvame ukuba yindlela emfushane, evame kakhulu yokusho 'Isenzo + -ㄹ 수 없다', ikakhulukazi lapho ukungakwazi kubangelwa ukuntuleka kwekhono noma izici zangaphandle.
Izinga 1 - -아/어도 되다May, Be Allowed To
Lesi sakhiwo sihlobene nesici 'semvume' sika -ㄹ 수 있다. Nakuba ungasebenzisa -ㄹ 수 있다 ukucela noma ukunikeza imvume, -아/어도 되다 ('kungenzeka', 'kulungile ukwenza') yindlela eqondile necacile yokwenza njalo.
Izinga 3