-았/었었-
Had done (koha e shkuar e përkryer)
-았/었었- është një shënues i dyfishtë i kohës së shkuar, që shpesh përkthehet si "kisha bërë" ose "dikur...". Ai thekson se një veprim ose gjendje e shkuar ka përfunduar plotësisht dhe është shkëputur nga e tashmja.
Si funksionon
Modeli gramatikor -았/었었- ofron një mënyrë për të folur për "të shkuarën brenda së shkuarës". Ai shton një shtresë nuancash që koha e thjeshtë e shkuar -았/었- nuk e kap gjithmonë.
Formimi:
I bashkëngjitet rrënjëve të foljeve dhe mbiemrave duke ndjekur të njëjtat rregulla të harmonisë zanore si koha e thjeshtë e shkuar, me -었- të shtuar në fund.
- Rrënja e foljes që mbaron me ㅏ ose ㅗ + -았었어요 (p.sh., 가다 → 갔었어요)
- Rrënja e foljes që mbaron me zanore të tjera + -었었어요 (p.sh., 먹다 → 먹었었어요)
- Foljet me 하다 → -했었어요 (p.sh., 공부하다 → 공부했었어요)
Përdorimet kryesore:
1. Koha e shkuar e përkryer (대과거 - E shkuara e largët)
Kjo përdoret kur përshkruhet një ngjarje që ka përfunduar përpara një ngjarjeje tjetër në të shkuarën. Ajo vendos një sekuencë të qartë.
- 제가 공항에 도착했을 때 비행기는 이미 떠났었어요. (Kur mbërrita në aeroport, avioni ishte nisur tashmë.)
- 영화를 보러 갔는데, 표가 다 팔렸었어요. (Shkova të shihja një film, por biletat ishin shitur të gjitha.)
2. Gjendje ose veprim i ndërprerë
Ky përdorim thekson se një gjendje ose veprim ishte i vërtetë në të shkuarën, por nuk është më i vërtetë në të tashmen. Ai nxjerr në pah kontrastin midis atëherë dhe tani.
- 저는 어렸을 때 키가 작았었어요. (Dikur isha i shkurtër kur isha i vogël. Nënkupton që nuk jam i shkurtër tani.)
- 이곳은 10년 전에는 바다였었어요. (Ky vend dikur ishte det para 10 vitesh. Nënkupton që tani është tokë.)
Krahasimi me -았/었-
Ndërsa koha e thjeshtë e shkuar shpesh mund të përdoret, -았/었었- shton theks mbi përfundimin ose shkëputjen. Për shembull:
- 작년에 서울에 살았어요. (Jetova në Seul vitin e kaluar. - Deklaratë neutrale.)
- 작년에 서울에 살았었어요. (Jetova në Seul vitin e kaluar. - Thekson se nuk jetoj më atje.)
Në bisedat e rastësishme, kjo formë përdoret shpesh për të folur për përvoja më të largëta ose të paharrueshme të së shkuarës.
Shembuj (4)
- 제가 극장에 도착했을 때 영화는 이미 시작했었어요.
When I arrived at the theater, the movie had already started.
Fjalë për fjalë: Kur unë në teatër mbërrita, filmi tashmë kishte filluar.
Kjo tregon përdorimin e kohës së shkuar të përkryer. Fillimi i filmit ndodhi përpara mbërritjes së folësit.
- 어렸을 때 저는 아주 뚱뚱했었어요.
When I was young, I used to be very chubby.
Fjalë për fjalë: Kur unë isha i ri, unë dikur isha shumë i shëndoshë.
Kjo nënkupton që folësi nuk është më i shëndoshë. Gjendja e të qenit i shëndoshë i përket plotësisht së shkuarës.
- 이 건물은 예전에 학교였었어요.
This building used to be a school.
Fjalë për fjalë: Kjo ndërtesë dikur ishte një shkollë.
Kjo thekson se funksioni i ndërtesës ka ndryshuar dhe ajo nuk është më një shkollë.
- 그 가수는 원래 배우였었다고 들었어요.
I heard that singer originally used to be an actor.
Fjalë për fjalë: Dëgjova që ai këngëtar fillimisht ishte aktor.
Kjo nxjerr në pah një gjendje të shkuar (të qenit aktor) që nuk është më e vërtetë për këngëtarin.
Gabimet e zakonshme
Përdorimi i -았/었었- për një gjendje të shkuar që vazhdon deri në të tashmen.
Kuptim tjetër저는 2020년에 결혼했었어요.저는 2020년에 결혼했어요.Përdorimi i '결혼했었어요' nënkupton fuqishëm që martesa ka përfunduar (d.m.th., tani jeni të divorcuar). Nëse jeni ende të martuar, duhet të përdorni kohën e thjeshtë të shkuar '결혼했어요' për të përshkruar ngjarjen e martesës.
Përdorimi i tepërt i -았/었었- për ngjarje të shkuara të afërta ku koha e thjeshtë e shkuar është më natyrale.
방금 점심을 먹었었어요.방금 점심을 먹었어요.-았/었었- krijon një ndjesi distance nga e tashmja. Për një veprim që ndodhi 'pikërisht tani' (방금), koha e thjeshtë e shkuar është zgjedhja e saktë dhe natyrale.
Si lidhet
Mëso këtë së pari
Modele të lidhura
- -던Had been -ing
Të dyja i referohen së shkuarës. Megjithatë, -던 shpesh përshkruan një veprim që ishte i përsëritur, i vazhdueshëm ose i papërfunduar në të shkuarën (si 'dikur bëja'), ndërsa -았/었었- i referohet një ngjarjeje ose gjendjeje të vetme, plotësisht të përfunduar në të shkuarën më të largët ('kisha bërë').
Niveli 3 - -았/었던Had been, used to
-았/었던 është forma që modifikon emrin dhe që mbart një kuptim të ngjashëm me -았/었었-. Ajo përshkruan një emër bazuar në një përvojë të shkuar që tani ka përfunduar. Për shembull, '제가 살았었던 집' (shtëpia ku kisha jetuar).
Niveli 3 - -(으)ㄴ 적이 있다/없다Kam/nukam bërë
Ndërsa -았/었었- diskuton se kur ndodhi një veprim i shkuar (përpara një ngjarjeje tjetër në të shkuarën) ose statusin e tij aktual (nuk është më i vërtetë), -ㄴ 적이 있다/없다 fokusohet vetëm në ekzistencën e një përvoje të shkuar ('kam/nuk kam bërë kurrë').
Niveli 2