-시키다
කෙනෙකු ලවා කරවීම, සිදුවීමට සැලැස්වීම
-시키다 මගින් නාමපදයක් 'කෙනෙකු ලවා එම ක්‍රියාව කරවනවා' යන අර්ථය ඇති ක්‍රියාපදයක් බවට පත් කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, '공부' (පාඩම් කිරීම) යන්න '공부시키다' (කෙනෙකු ලවා පාඩම් කරවනවා) බවට පත් වේ.
එය ක්‍රියා කරන ආකාරය
-시키다 යනු කෙනෙකු හෝ යමක් ලවා ක්‍රියාවක් කරවීම ප්‍රකාශ කරන හේතුකාරක ක්‍රියාපද සෑදීමට භාවිත වන ප්‍රබල ප්‍රත්‍යයකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් එකතු වන්නේ 하다 ක්‍රියාවක්ද සහිත චීන මූලයක් ඇති නාමපද (Sino-Korean) වලටය.
ව්‍යූහය: නාමපදය + 시키다
උදාහරණයක් ලෙස:
- 교육 (අධ්‍යාපනය) + 시키다 → 교육시키다 (කෙනෙකුට උගන්වනවා/අධ්‍යාපනය ලබා දෙනවා)
- 발전 (සංවර්ධනය) + 시키다 → 발전시키다 (යමක් දියුණු කිරීමට සලස්වනවා)
- 훈련 (පුහුණුව) + 시키다 → 훈련시키다 (කෙනෙකුට පුහුණුව ලබා දෙනවා)
වගන්ති ව්‍යූහය සාමාන්‍යයෙන් පහත සඳහන් ආකාර දෙකෙන් එකකි:
1. [සිදු කරවන්නා]은/는 [පුද්ගලයා]에게 [නාමපදය]을/를 시키다.
2. [සිදු කරවන්නා]은/는 [පුද්ගලයා]을/를 [නාමපදය+시키다].
පළමු ව්‍යූහයේදී, නාමපදය (ක්‍රියාව) ඍජු කර්මය වන අතර, එය කිරීමට සලස්වන පුද්ගලයා 에게 මගින් සලකුණු කරයි. දෙවන ව්‍යූහයේදී, 'නාමපදය+시키다' යන්න තනි සකර්මක ක්‍රියාපදයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර, ක්‍රියාවට ලක්වන පුද්ගලයා 을/를 මගින් සලකුණු වන ඍජු කර්මය වේ.
-게 하다 සමග සැසඳීම:
-시키다 සහ -게 하다 යන දෙකෙන්ම හේතුකාරක අර්ථයන් ගොඩනගන නමුත්, ඒවා භාවිත වන ආකාරය වෙනස් වේ.
- -시키다 යන්න තනි ක්‍රියාපදයක් සෑදීමට නිශ්චිත නාමපද සමූහයකට එකතු වේ (උදා: 소개시키다, 발전시키다).
- -게 하다 යනු ඕනෑම ක්‍රියාපද හෝ විශේෂණ පද ප්‍රකෘතියකට එකතු කළ හැකි ව්‍යාකරණ රටාවක් වන බැවින් එය වඩාත් බහුලව යෙදිය හැක.
උදාහරණයක් ලෙස, '이해' (තේරුම් ගැනීම) යන නාමපදය සමග, '이해시키다' යනු 'කෙනෙකුට තේරුම් කර දෙනවා' යන අර්ථය දෙන සම්මත තනි වචනයේ ක්‍රියාපදයයි. '이해하게 하다' යන ව්‍යාකරණ රටාවෙන්ද එම අර්ථයම ලැබේ. නමුත් 'කෙනෙකු ලවා කවවනවා/කෑම කවනවා' යැයි පැවසීමට, ඔබ 먹게 하다 යන්න භාවිත කළ යුතුය. මන්ද -시키다 යන්න 먹다 වැනි දේශීය කොරියානු ක්‍රියාපද ප්‍රකෘති සමග එකතු කළ නොහැකි බැවිනි.
සමහර සාමාන්‍ය අවස්ථාවලදී, 시키다 යන්න තනිවම යෙදෙන විට 'ඇණවුම් කරනවා (කෑම/භාණ්ඩ)' යන අර්ථය දෙයි — 음식을 시키다, 짜장면을 시키다. මෙය වෙනත් ක්‍රියාපදයක කෙටි යෙදුමක් නොව, 시키다 හි වෙනමම ශබ්දකෝෂ අර්ථයකි.
උදාහරණ (5)
- 부모님은 아이들을 교육시키기 위해 많은 노력을 해요.
දෙමව්පියන් තම දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමට ගොඩක් උත්සාහ කරනවා.
වචනයෙන් වචනය: දෙමාපියන් දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීම සඳහා විශාල උත්සාහයක් කරනවා.
- 감독님은 선수들을 매일 3시간씩 훈련시켰어요.
පුහුණුකරු සෑම දිනකම පැය 3 ක් ක්‍රීඩකයන්ට පුහුණුව ලබා දුන්නා.
වචනයෙන් වචනය: පුහුණුකරු ක්‍රීඩකයින්ට සෑම දිනකම පැය 3 බැගින් පුහුණු කළා.
훈련 (පුහුණුව) + 시키다 (කරවනවා/සලස්වනවා) = 훈련시키다 (කෙනෙකුට පුහුණුව ලබා දෙනවා).
- 선생님은 학생들에게 자기소개를 시켰습니다.
ගුරුවරයා සිසුන් ලවා තමන්ව හඳුන්වා දීමට සැලැස්වුවා.
වචනයෙන් වචනය: ගුරුවරයා සිසුන්ට ආත්ම-හැඳින්වීමක් කළා.
- 배고파서 피자를 시켰어요.
මට බඩගිනි වූ නිසා මම පීසා එකක් ඇණවුම් කළා.
වචනයෙන් වචනය: බඩගිනි වූ නිසා පීසා මම ඇණවුම් කළා.
සාමාන්‍ය කොරියානු ව්‍යවහාරයේදී, 시키다 යන්න තනිවම යෙදෙන විට ආහාර හෝ පාර්සල් ඇණවුම් කිරීම (음식을 시키다) යන අර්ථය දෙයි — මෙය ක්‍රියාපදයේ ස්ථාපිත අර්ථයක් මිස කෙටි යෙදුමක් නොවේ.
- 정부는 경제를 발전시키기 위한 새로운 정책을 발표했습니다.
ආර්ථිකය දියුණු කිරීම සඳහා රජය අලුත් ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රකාශයට පත් කළා.
වචනයෙන් වචනය: රජය ආර්ථිකය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා අලුත් ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රකාශ කළා.
පොදු වැරදි
දේශීය කොරියානු ක්‍රියාපද හෝ විශේෂණ පද සමග -시키다 යෙදීම.
엄마가 아이를 먹다시켰어요.엄마가 아이에게 밥을 먹게 했어요.-시키다 යන්න එකතු වන්නේ 먹다 (කනවා) වැනි ක්‍රියාපද ප්‍රකෘති වලට නොව, නිශ්චිත නාමපද (සාමාන්‍යයෙන් චීන මූලයක් ඇති) වලටය. ක්‍රියාපදයක් සමග හේතුකාරක අර්ථයක් සෑදීමට, ඔබ -게 하다 රටාව භාවිත කළ යුතුය.
මෙම ප්‍රත්‍යය නොගන්නා නාමපද සමග -시키다 යෙදීම.
친구가 저를 행복시켰어요.친구가 저를 행복하게 만들었어요/했어요.행복 (සතුට) යනු නාමපදයකි, නමුත් 'සතුටු කරවනවා' යන අර්ථය දීමට එය -시키다 සමග එකතු නොවේ. ඒ වෙනුවට, ඔබ -게 하다 හෝ -게 만들다 වැනි හේතුකාරක රටාවක් සමග 행복하다 යන විශේෂණ පදය භාවිත කළ යුතුය.
එය සම්බන්ධ වන ආකාරය
මුලින්ම මෙය ඉගෙන ගන්න
අදාළ රටා
- -게 하다Make Someone Do, Cause
මෙය කෙනෙකු ලවා යමක් කරවීම සඳහා වන පොදු ව්‍යාකරණ රටාවයි. -시키다 නිශ්චිත නාමපද වලට එකතු වී තනි ක්‍රියාපදයක් සාදන අතර, -게 하다 ඕනෑම ක්‍රියාපදයක් හෝ විශේෂණ පදයක් සමග භාවිත කළ හැකි බැවින් වඩාත් බහුලව යෙදිය හැක.
මට්ටම 4 - 하다කිරීම, සෑදීම
-시키다 භාවිත කරන බොහෝ නාමපද වලට 하다 යෙදෙන සංස්කරණයක්ද ඇත. ඒවා සැසඳීමෙන් අර්ථය පැහැදිලි වේ: 공부하다 (පාඩම් කරනවා) යනු ක්රියාවම වන අතර, 공부시키다 (කෙනෙකු ලවා පාඩම් කරවනවා) යනු ක්‍රියාව කිරීමට සැලැස්වීමයි.
මට්ටම 1 - 되다Become, be allowed
되다 මගින් බොහෝ විට කර්මකාරක අර්ථයක් නිර්මාණය කරන අතර, එය හේතුකාරක -시키다 හි විරුද්ධ පැත්ත ලෙස දැකිය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, 개발시키다 යන්නෙන් 'සංවර්ධනය කිරීමට සලස්වනවා' යන අර්ථය දෙන අතර, 개발되다 යන්නෙන් 'සංවර්ධනය වෙනවා' යන අර්ථය දෙයි.
මට්ටම 2 - 을/를Object Marker
මෙය කර්ම නිපාතයයි. -시키다 සහිත වාක්යයක, ක්‍රියාව කිරීමට සලස්වන පුද්ගලයා හෝ දේ කර්මය වන අතර එය 을/를 (හෝ සමහර විට 에게) මගින් සලකුණු කරයි.
මට්ටම 1