-(으)ㄹ 수 있다 / -(으)ㄹ 줄 알다
Expressions d'abilitad
-ㄹ 수 있다 munta 'pudair' (abilitad u pussaivladad).
-ㄹ 줄 알다 munta 'savair co far' (ina cumpetenza emprendida).
Co quai funcziuna
Elevar la differenza subtila tranter quests dus patterns è la clav per sunar pli natiral en corean.
1. -ㄹ 수 있다/없다: Abilitad generala e pussaivladad
Quai è la moda la pli communa da dir 'pudair' u 'na pudair'. I sa collia vi da la ragisch dal verb.
- Ragisch dal verb che finescha cun ina vucala + -ㄹ 수 있다/없다 (p.ex., 가다 → 갈 수 있다)
- Ragisch dal verb che finescha cun ina consonant + -을 수 있다/없다 (p.ex., 먹다 → 먹을 수 있다)
I vegn duvrà en dus contexts principals:
A) Abilitad generala: La capacitad inerenta u fisica da far insatge.
저는 100미터를 뛸 수 있어요. (Jau pos currer 100 meters.)
B) Pussaivladad u permissiun: Sche ina situaziun permetta in'acziun.
지금 회의 중이라서 전화를 받을 수 없어요. (Jau sun en ina reuniun ussa, perquai na pos jau betg prender il telefon.)
여기서 쉬어도 돼요? → 네, 쉴 수 있어요. (Pos jau pausar qua? → Gea, ti pos pausar.)
2. -ㄹ 줄 알다/모르다: Cumpetenza emprendida u savair in fatg
Quest pattern è pli cumplex perquai ch'el ha dus significats differents. El sa collia er vi da la ragisch dal verb cun las medemas reglas sco survart.
- Ragisch dal verb che finescha cun ina vucala + -ㄹ 줄 알다/모르다 (p.ex., 운전하다 → 운전할 줄 알다)
- Ragisch dal verb che finescha cun ina consonant + -을 줄 알다/모르다 (p.ex., 만들다 → 만들 줄 알다)
A) Cumpetenza emprendida: 'Savair co far insatge'. Quai è il significat che vegn il pli savens cumparà cun -ㄹ 수 있다.
저는 한국 요리를 만들 줄 알아요. (Jau sai co far cuschina coreana.)
B) Savair in fatg: 'Savair/esser conscient che insatge succederà'. Quest diever tracta da savair in fatg futur u ina supposiziun. Per fatgs dal preschent u dal passà, sa mida la furma en -ㄴ/는 줄 알다.
저는 그가 내일 올 줄 알아요. (Jau sai ch'el vegn damaun.)
Il context è decisiv per distinguer quests dus significats.
Differenzas principalas en il diever:
- Per cumpetenzas emprendidas sco manar in auto u natar, vegnan omadus patterns savens duvrats in per l'auter, ma -ㄹ 줄 알다 suna in pau pli specific davart la cumpetenza sezza.
- Per situaziuns da pussaivladad, permissiun u abilitad circumstanziala, stuais Vus duvrar -ㄹ 수 있다. Duvrar -ㄹ 줄 알다 fiss betg natiral. Per exempel, per dir "I pudess plover damaun", stuais Vus dir "내일 비가 올 수 있어요." Dir "내일 비가 올 줄 알아요" munta "Jau sai per segir ch'i ploverà damaun", quai ch'è in auter significat.
Exempels (5)
- 저는 운전할 줄 알아요.
I know how to drive.
Pled per pled: Jau manar sai co.
Quai suttastritga la cumpetenza emprendida da manar in auto. Duvrar '운전할 수 있어요' è er correct, ma pudess implitgar che ti has la schanza da manar ussa (p.ex., ti has in auto e las clavs).
- 지금 너무 바빠서 회의에 갈 수 없어요.
I'm so busy right now that I can't go to the meeting.
Pled per pled: Ussa uschè occupà uschia reuniun ir na pos betg.
Quai tracta da la pussaivladad, betg da la cumpetenza. La situaziun (esser occupà) impedescha l'acziun. Duvrar '갈 줄 몰라요' fiss fallà e pudess implitgar che ti na sas betg co ir a la reuniun.
- 피아노 칠 수 있어요?
Can you play the piano?
Pled per pled: Piano sunar pos ti?
En dumondas davart cumpetenzas è -ㄹ 수 있다 fitg commun e natiral. '피아노 칠 줄 알아요?' è er correct e in pau pli direct per dumandar sche la persuna posseda la cumpetenza.
- 저는 아직 한글을 읽을 줄 몰라요.
I don't know how to read Hangul yet.
Pled per pled: Jau anc Hangul leger co na sai betg.
Quai declera cleramain la mancanza d'ina cumpetenza emprendida. '읽을 수 없어요' pudess er vegnir duvrà, ma pudess implitgar ina inabilitad temporara (p.ex., 'mias ugls fan donn, perquai na pos jau betg leger').
- 이 문제는 너무 어려워서 풀 수 없어요.
This problem is too difficult, so I can't solve it.
Pled per pled: Quest problem uschè difficil uschia solvar na pos betg.
Quai exprima ina inabilitad pervia da las circumstanzas (la difficultad dal problem). I na sa tracta betg da mancar il savair general co solvar problems.
Sbagls frequents
Duvrar -ㄹ 줄 알다 per la pussaivladad.
Autra significaziun내일 눈이 올 줄 알아요.내일 눈이 올 수 있어요.Per exprimer la pussaivladad sco 'I pudess neivar damaun', stuais Vus duvrar -ㄹ 수 있다. La frasa fallada,
내일 눈이 올 줄 알아요, munta 'Jau sai ch'i neivarà damaun.' Quai è ina decleraziun davart il savair d'in fatg, betg davart la pussaivladad.Duvrar -ㄹ 줄 모르다 cura che l'inabilitad è pervia d'ina situaziun, betg pervia da la mancanza da cumpetenza.
목이 아파서 노래를 부를 줄 몰라요.목이 아파서 노래를 부를 수 없어요.La raschun per betg chantar è in dolur da la gula (ina cundiziun temporara), betg la mancanza da savair co chantar. Perquai è -ㄹ 수 없다 la tscherna correcta per exprimer questa inabilitad circumstanziala.
Models colliads
- -(으)ㄹ 수 있다/없다Puder/na puder
Quai è ina mesadad da la cumparaziun, duvrada per l'abilitad generala, la pussaivladad e la permissiun. I è la moda pli vasta e communa da dir 'pudair/na pudair'.
Nivel 2 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알다Savair co far, crair che (savens per sbagl)
Quest pattern exprima il savair. Cun
Nivel 3-ㄹpo el muntar 'savair co far' (ina cumpetenza) u 'savair ch'insatge succederà' (in fatg futur). Cun-ㄴ/는vegn el duvrà per savair in fatg u stadi dal preschent. Questa lecziun sa concentrescha sin il significat 'savair co far' en cuntrast cun-ㄹ 수 있다. - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알았다J'ai pensà che…, J'assumeva che…
Quest pattern para fitg sumegliant, ma ha in significat dal tuttafatg different: 'Jau pensava che...' u 'Jau supponiva che...'. Confunder quai cun '-ㄹ 줄 알다' è in sbagl fitg commun.
Nivel 4 - 안/못Betg
Ina moda sumeglianta per exprimer l'inabilitad. '못 + Verb' è savens ina moda pli curta e communa da dir 'Verb + -ㄹ 수 없다', spezialmain cura che l'inabilitad è pervia da la mancanza da cumpetenza u facturs externs.
Nivel 1 - -아/어도 되다Puss, esser lubì
Quest pattern sa referescha a l'aspect da 'permissiun' da -ㄹ 수 있다. Entant che Vus pudais duvrar -ㄹ 수 있다 per dumandar u dar permissiun, è -아/어도 되다 ('pudair', 'i è lubì da') ina moda pli directa ed explicita da far quai.
Nivel 3