-길래
Since, pervia
-길래 vegn duvrà cura che l'observaziun dal pledader d'ina situaziun u d'in fat daventa la raschun directa per sia acziun u dumonda suandanta. Igl è sco dir 'jau hai vis/udì che... alura hai jau...'
Co quai funcziuna
-길래 è ina finiziun da colliaziun duvrada per explitgar la raschun u la causa per l'acziun en la frasa principala. La sutilezza principala è che la raschun è insatge che il pledader ha observà, udì u sentì persunalmain, quai che l'ha alura manà a reagir.
Conjugaziun:
I s'attatga directamain al stem dals verbs e dals adjectives.
- Stem dal verb/adjective + -길래
- 보다 (vesair) → 보길래 (perquai ch'jau hai vis)
- 춥다 (esser fraid) → 춥길래 (perquai ch'i era fraid) - Temp passà: Stem + -았/었- + -길래
- 봤다 (hai vis) → 봤길래 (perquai ch'jau aveva vis)
- 좋았다 (era bun) → 좋았길래 (perquai ch'i era stà bun) - Substantiv + 이다: Substantiv + 이길래
- 학생이다 (esser student) → 학생이길래 (perquai ch'el era student)
Puncts da diever impurtants:
1. Observaziun dal pledader: La raschun en la frasa cun -길래 sa basa sin la percepziun directa dal pledader.
2. Sogget: Il sogget da l'emprima frasa (la raschun) e da la segunda frasa (l'acziun) èn per ordinari differents. Sch'l'emprima frasa descriva dentant in stadi intern u in sentiment dal pledader, pon ils soggets esser ils medems (p.ex. 배가 고프길래 밥을 먹었어요 - perquai ch'jau aveva fom, hai jau mangià).
3. Restricziun: La frasa principala suenter -길래 na po betg esser in imperativ (cumond) u ina proposiziun (suggeriment). Per cumonds e suggeriments duessas ti duvrar -(으)니까.
Comparaziun cun auters musters da 'perquai':
- vers -아/어서: Inditgescha ina causa ed effect generala e logica. -길래 è pli subjectiv e lià a l'observaziun specifica che ha provocà l'acziun.
- vers -(으)니까: Po vegnir duvrà cun cumonds/suggeriments. -길래 na po betg. -길래 accentuescha l'observaziun persunala dal pledader sco trigger.
- vers -기 때문에: Pli formal ed objectiv. -길래 è da mintgadi e subjectiv.
Exempels (5)
- 창밖에 눈이 오길래 그냥 집에 있었어요.
It was snowing outside, so I just stayed home.
Pled per pled: Ordaifer neva, alura sun jau restà a chasa.
Il pledader ha observà ch'i neva (눈이 오길래) e quai è daventà la raschun per sia acziun (restar a chasa).
- 친구가 영화가 아주 재미있다고 하길래 저도 봤어요.
My friend said the movie was very fun, so I watched it too.
Pled per pled: Mieu ami ha ditg che il film è fitg divertent, alura l'hai jau er guardà.
La raschun per guardar il film era d'avair udì l'opiniun da l'ami (재미있다고 하길래).
- 아기가 자꾸 울길래 우유를 줬어요.
The baby kept crying, so I gave him some milk.
Pled per pled: Il pop plorava adina, alura hai jau dà latg ad el.
L'observaziun che il pop plorava (자꾸 울길래) ha manà il pledader a dar latg.
- 백화점에서 세일을 하길래 옷을 몇 벌 샀어요.
They were having a sale at the department store, so I bought a few clothes.
Pled per pled: En il magasin gron deva i ina vendita, alura hai jau cumprà intgins vestgids.
Il pledader ha vis ch'i deva ina vendita (세일을 하길래) e quai era la raschun per cumprar vestgids.
- 저 사람이 한국 사람이길래 한국말로 말을 걸었어요.
I figured that person was Korean, so I spoke to them in Korean.
Pled per pled: Jau hai pensà che quella persuna è coreana, alura hai jau discurrì cun ella en corean.
Quest exempel duvra il muster cun in substantiv (한국 사람 + 이길래). L'observaziun che la persuna era coreana ha manà a l'acziun da discurrer en corean.
Sbagls frequents
Duvrar -길래 cun cumonds u suggeriments.
날씨가 춥길래 따뜻하게 입으세요.날씨가 추우니까 따뜻하게 입으세요.-길래 na po betg vegnir suandà d'in cumond (imperativ) u in suggeriment (proposiziun). Duvra enstagl -(으)니까 cura che ti das ina raschun per in cumond u in suggeriment.
Duvrar -길래 per vertads generalas u raschuns objectivas.
물이 100도이길래 끓어요.물이 100도이기 때문에 끓어요.-길래 vegn duvrà per raschuns persunalas e subjectivas basadas sin l'observaziun, betg per inditgar fatgs objectivs u scientifics. Duvra -기 때문에 per tals cas.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -아/어서Pervia, perquai
Omadus expriman ina raschun. -아/어서 è per causa ed effect general, entant che -길래 è specificamain per ina raschun basada sin l'observaziun persunala dal pledader che maina a sia atgna acziun.
Nivel 2 - -(으)니까So, because
Omadus expriman ina raschun. -(으)니까 po dentant vegnir duvrà cun cumonds e suggeriments, entant che -길래 na po betg. -(으)니까 preschenta savens ina raschun che er l'udider pudess savair, entant che -길래 accentuescha l'atgna observaziun dal pledader sco trigger per sia acziun.
Nivel 3 - -기 때문에Pervia
Ina moda pli formala ed objectiva da dir ina raschun. -길래 è da mintgadi e subjectiv, basà sin l'experientscha persunala.
Nivel 4 - -더니Jau observà, e lura
Igl è collià perquai ch'i sa tracta er d'observaziun. -더니 collia in eveniment passà observà cun ina midada u in nov fatg (p.ex. 'El ha emprendì fitg, e lura ha el passentà'). -길래 collia in eveniment observà cun l'atgna acziun suandanta dal pledader (p.ex. 'Jau hai vis ch'el emprenda fitg, alura hai jau cumprà in snack per el').
Nivel 4