-그래
Particla emfatischa arcaica
-그래 è ina particla emfatica agiuntada suenter finiziuns sco -네 e -군 (pli standard: 그려). Pledaders pli vegls la duvran, e ti l'audas en dramas istorics.
Co quai funcziuna
-그래 è ina particla emfatica (보조사) agiuntada suenter ina finiziun da frasa terminada sco -네, -군 u -구먼. La furma pli da standard è 그려 (-네그려, -군그려), e 그래 è ina da sias variantas (-군그래 cumpara en la litteratura). Cunter a la finiziun simpla moderna -ㄴ다/는다 na finescha ella betg ina frasa da suletta. Ella suonda ina finiziun ed agiunta in'emfasa a moda veglia.
Nuantschas principalas:
- Arcaic/istoric: Sia funcziun principala è en films e series istorics, en la litteratura u per imitar il linguatg dal passà.
- Pledaders pli vegls/rustics: En ils rars cas ch'ella vegn duvrada en in context modern, serva ella a caracterisar ina persuna pli veglia, savens d'ina regiun rurala, dond al discurs in tun chalirus, popular u paternal.
- Agiunta sentiments: La frasa constatescha vinavant in simpel fatg, in'observaziun u in patratg. 그려 u 그래 agiunta in tun amicabel ed emfatic.
Conjugaziun:
Agiunta 그려 u 그래 directamain suenter ina finiziun terminada, senza spazi.
- 좋다 → 좋네 → 좋네그려
- 푸르다 → 푸르군 → 푸르군그려 (u 푸르군그래)
- 많았다 → 많았네 → 많았네그려 - Ella n'attascha BETG vi d'in bist vid, perquai na valan 좋그래 e 먹그래 betg.
Betg confunder cun:
- 그래 isolà, in pled dal mintgadi che munta "gea", "chapì" u "uschia". Igl è in auter pled.
- -지 그래(요)? cun in spazi, ina proposta moderna. 먹지 그래? munta "Pertge na mangias betg?". Quai n'è betg questa particla.
Duvrar -그래 en la conversaziun da mintgadi tunass fitg nunnatiral e nunadattà, sco sche ti giuchessas teater en in drama istoric.
Exempels (4)
- 자네도 오늘 고생 많았네그려.
Ti has era lavurà strampart oz.
Pled per pled: Ti era oz fadia era bler-그려.
Ina persuna pli veglia pudess dir quai ad ina pli giuvna, mussond in tun chalirus e paternal. 그려 vegn agiuntà suenter la finiziun -네 (많았네). 그려 è la furma da standard, e 그래 è sia varianta.
- 인생이란 다 그런 법이라네그려.
Uschia è la vita gia uschia.
Pled per pled: La vita è tut tala regla-그려.
Questa frasa ha in tun filosofic e savi, sco sche ins formulass ina vardad universala. 그려 suonda la finiziun -라네 (법이라네) ed agiunta il tun modic e tradiziunal.
- 가을 하늘이 참으로 높고 푸르군그래.
Il tschiel d'atun è propi alt e blau.
Pled per pled: Tschiel d'atun vertadairamain alt ed è blau-그래.
Duvrà per far ina simpla observaziun poetica davart la natira, dond ad ella ina qualitad rustica e senza temp. 그래 suonda la finiziun -군 (푸르군). La furma da standard è 푸르군그려.
- 그거 참 좋은 생각이군그래.
Quai è propi ina bona patgificaziun.
Pled per pled: Quai propi bona patgificaziun è-그래.
Ina figura pli veglia en ina fatschenta pudess duvrar quai per confermar l'idea d'ina persuna pli giuvna. 그래 suonda la finiziun -군 (생각이군).
Sbagls frequents
Attaschar 그래 directamain vi d'in bist d'in verb u d'in adjectiv.
오늘 날씨가 정말 좋그래.오늘 날씨가 정말 좋네그려.그려 e 그래 suondan ina finiziun finida sco -네 u -군. Els na s'attaschan mai vi d'in bist vid sco 좋-. Di 좋네그려 u 좋군그래.
Co ch'i sa collia
Emprenda quai l'emprim
Models colliads
- -ㄴ다/는다Terminaziun declarativa simpla
Quai è la moderna finiziun declarativa simpla da standard. -그래 n'è betg in remplazzament per ella. Igl è ina particla emfatica agiuntada suenter finiziuns sco -네 e -군, ed ella tutga tar il linguatg pli vegl.
Nivel 1 - -오/소Terminaziun formala arcaica
Ina finiziun da frasa formala ed arcaica. Entant che -그래 vegn agiuntà suenter ina finiziun sco -네 u -군, è -오/소 sez ina finiziun formala autonoma. Omadus vegnan duvradas en contexts istorics.
Nivel 5 - -더라Iglieu ch'i è, hai chattà ora ch'i è
Ina finiziun moderna duvrada per constatar insatge che il pledader ha observà u realisà persunalmain. Schebain che omaduas pon vegnir duvradas per observaziuns, è -더라 frequenta en il linguatg modern ed emfatisescha l'experientscha passada dal pledader, entant che -그래 agiunta be in tun vegl ed emfatic suenter finiziuns sco -네 e -군.
Nivel 4 - -아/어라Cumond informal
Quai è ina finiziun d'imperativ informala, savens duvrada da persunas pli veglias che discurran cun pli giuvnas. Ella cundivida in context social sumegliant cun -그래 (discurs da vegls vers giuvens), ma ella è ina finiziun d'imperativ, entant che -그래 agiunta be emfasa suenter in'autra finiziun.
Nivel 1