때

'때' — іс-әрекет немесе қалып-күйдің орын алатын уақытын білдіру үшін қолданылатын негізгі зат есім. Ол «кезінде» немесе «уақытында» деп аударылады. Оны зат есімдерден және етістікті/сын есімді сөйлемшелерден кейін қолдануға болады.

1. Зат есімдермен бірге:
«[Зат есім] кезінде» деген мағынаны білдіру үшін, '때' сөзін жай ғана зат есімнен кейін қойыңыз.

• 학생 + 때 → 학생 때 (студент кезімде)
• 점심 + 때 → 점심때 (түскі ас уақытында)
• 휴가 + 때 → 휴가 때 (демалыс кезінде)

2. Етістіктер және сын есімдермен бірге:
'때' сөзін етістікпен немесе сын есіммен қолдану үшін, '때' зат есімін сипаттау мақсатында алдымен оны зат есімді анықтайтын формаға айналдыру керек. Бұл ретте шақ маңызды рөл атқарады.

A) Сол кезде немесе бір мезгілде (-ㄹ/을 때)
Бұл форма негізгі іс-әрекет '때' сөйлемшесі барысында немесе тура сол сәтте орын алған кезде қолданылады. Ол болашақтағы оқиғаларды, жалпы ақиқаттарды, әдеттегі әрекеттерді, жалғасып жатқан күйлерді және өткен шақтағы оқиғаларды да қамтиды.

• Етістік/сын есім түбірі дауысты дыбысқа немесе ㄹ әрпіне аяқталса: + -ㄹ 때 (мысалы, 가다 → 갈 때, 살다 → 살 때)
• Етістік/сын есім түбірі дауыссыз дыбысқа (ㄹ басқа) аяқталса: + -을 때 (мысалы, 먹다 → 먹을 때, 좋다 → 좋을 때)

Мысал: 한국에 갈 때 연락할게요. (Кореяға барған кезімде саған хабарласамын.)
Мысал: 어제 집에 올 때 비가 왔어요. (Кеше үйге келе жатқанда жаңбыр жауды.)

B) Орындалып біткеннен кейін (-았/었을 때)
Бұл форма '때' сөйлемшесіндегі әрекет негізгі сөйлемдегі әрекет басталғанға дейін толық аяқталған кезде қолданылады.

• Етістік/сын есім түбіріне -았/었- жалғап, содан кейін -을 때 қосыңыз.
• Мысалы, 가다 → 갔을 때, 먹다 → 먹었을 때

Мысал: 한국에 갔을 때 김치를 많이 먹었어요. (Кореяға барған кезімде көп кимчи жедім.)

Салыстырыңыз: 한국에 갈 때 친구를 만났어요. (Кореяға бара жатқан жолда досымды кездестірдім.) 한국에 갔을 때 친구를 만났어요. (Кореяға жеткеннен кейін досымды кездестірдім.)