-당하다
ტანჯვა, განცდა
-당하다 არის სუფიქსი, რომელიც ერთვის ზოგიერთ არსებით სახელს მათ პასიურ ზმნებად გადასაქცევად. ის ნიშნავს, რომ სუბიექტი „განიცდის“ ან „გადაიტანს“ არსებითი სახელის მოქმედებას.
როგორ მუშაობს
-당하다 არის კორეულ ენაში პასიური ზმნის ფორმირების სპეციფიკური გზა. ის პირდაპირ ერთვის გარკვეულ არსებით სახელებს (ძირითადად ჩინურ-კორეული წარმოშობის), რომლებიც აღნიშნავენ მოქმედებას.
მისი ძირითადი ფუნქციაა მიუთითოს, რომ წინადადების სუბიექტი პასიურად იღებს ან განიცდის არსებითი სახელით აღწერილ მოქმედებას. -당하다-ს მთავარი მახასიათებელია მისი მკაფიო უარყოფითი კონოტაცია. ის გულისხმობს, რომ მოქმედება არის არასასურველი, უნებლიე ან მავნე სუბიექტისთვის.
-당하다-სთან გამოყენებული საერთო არსებითი სახელები:
- 거절 (უარი) → 거절당하다 (უარის მიღება)
- 무시 (უგულებელყოფა) → 무시당하다 (უგულებელყოფა)
- 사기 (თაღლითობა) → 사기당하다 (მოტყუება)
- 이용 (გამოყენება) → 이용당하다 (გამოყენება/ექსპლუატაცია)
- 해고 (გათავისუფლება) → 해고당하다 (სამსახურიდან გათავისუფლება)
- 공격 (თავდასხმა) → 공격당하다 (თავდასხმის ქვეშ ყოფნა)
შედარება სხვა პასიურ ფორმებთან:
1. -아/어지다: ეს არის უფრო ზოგადი პასიური კონსტრუქცია, რომელიც ერთვის ზმნის ფუძეებს. მაშინ როცა -당하다 შემოიფარგლება კონკრეტული არსებითი სახელებით, -아/어지다 შეიძლება გამოყენებულ იქნას ზმნების ფართო სპექტრთან (მაგ. 만들다 → 만들어지다 'შექმნა').
2. -되다: ეს ასევე ერთვის არსებით სახელებს პასიური ზმნების შესაქმნელად (მაგ. 사용되다 'გამოყენება', 발견되다 'აღმოჩენა'). თუმცა, -되다 ხშირად უფრო ნეიტრალურია ტონით, ვიდრე -당하다-ს უარყოფითი განცდა. მაგალითად, 이용되다 ნიშნავს 'გამოყენებას' (ნეიტრალური), ხოლო 이용당하다 ნიშნავს 'ექსპლუატაციას' (უარყოფითი).
მაგალითები (4)
- 좋아하는 사람에게 고백했는데 거절당했어요.
I confessed to the person I like, but I was rejected.
სიტყვასიტყვით: იმ ადამიანს, ვინც მომწონს, სიყვარული ავუხსენი, მაგრამ უარი მივიღე.
거절 (უარი) + 당하다 ქმნის 거절당하다 (უარის მიღება), რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მოსაუბრემ განიცადა უარის თქმის მოქმედება.
- 회의에서 제 의견이 완전히 무시당했어요.
My opinion was completely ignored in the meeting.
სიტყვასიტყვით: შეხვედრაზე ჩემი აზრი სრულიად უგულებელყვეს.
무시 (უგულებელყოფა) + 당하다 ხდება 무시당하다 (უგულებელყოფა). მოსაუბრე გამოხატავს უარყოფით გამოცდილებას იმისა, რომ მისი აზრი არ გაითვალისწინეს.
- 그는 친구에게 사기를 당해서 돈을 모두 잃었다.
He was scammed by his friend and lost all his money.
სიტყვასიტყვით: ის მეგობარმა მოატყუა და მთელი ფული დაკარგა.
사기 (თაღლითობა) + 당하다 ქმნის 사기당하다 (მოტყუება), პასიურ ზმნას, რომელიც აღწერს უარყოფით მოვლენას.
- 회사 사정이 안 좋아서 갑자기 해고당했어요.
I was suddenly fired because the company's situation isn't good.
სიტყვასიტყვით: კომპანიის მდგომარეობა არ არის კარგი, ამიტომ მოულოდნელად გამათავისუფლეს.
해고 (გათავისუფლება) + 당하다 ქმნის 해고당하다 (სამსახურიდან გათავისუფლება), რაც მიუთითებს სამსახურის დაკარგვის უნებლიე და უარყოფით გამოცდილებაზე.
ხშირი შეცდომები
-당하다-ს გამოყენება ისეთ არსებით სახელებთან, რომლებიც არ შეესაბამება მის უარყოფით, პასიურ მნიშვნელობას.
그 문제는 드디어 해결당했어요.그 문제는 드디어 해결되었어요.მიუხედავად იმისა, რომ ორივე ქმნის პასიურ ზმნებს, -당하다 გულისხმობს ტანჯვას. 'პრობლემის გადაჭრა' (해결) ზოგადად ნეიტრალური ან დადებითი მოვლენაა, ამიტომ ნეიტრალური პასიური ფორმა 해결되다 ბევრად უფრო ბუნებრივია. 해결당하다 ისე ჟღერს, თითქოს ადამიანმა იტანჯა პრობლემის გადაჭრის გამო.
-당하다-ს გამოყენება კორეულ სიტყვებზე ჩინურ-კორეული არსებითი სახელების ნაცვლად.
도둑에게 모든 돈을 뺏김당했어요.도둑에게 모든 돈을 뺏겼어요.-당하다 ერთვის კონკრეტულ ჩინურ-კორეულ მოქმედების არსებით სახელებს. 'რაღაცის წართმევის' მოქმედებისთვის (ზმნიდან 뺏다), პასიური ფორმა არის 뺏기다. თქვენ არ შეგიძლიათ დაურთოთ -당하다 ნომინალიზებულ ფორმას 뺏김.
როგორ უკავშირდება
ჯერ ისწავლეთ ეს
დაკავშირებული კონსტრუქციები
- -아/어지다გახდომა, გადაქცევა
ორივე ქმნის პასიურ წინადადებებს. თუმცა, -아/어지다 არის ზოგადი პასიური კონსტრუქცია, რომელიც ერთვის ბევრ ზმნის ფუძეს, ხოლო -당하다 ერთვის მხოლოდ კონკრეტულ არსებით სახელებს და ატარებს მოქმედების 'განცდის' უფრო ძლიერ უარყოფით მნიშვნელობას.
დონე 3 - 되다გახდომა, ნებადართულობა
-당하다-ს მსგავსად, 되다 შეიძლება დაერთოს არსებით სახელებს პასიური ზმნების შესაქმნელად (მაგ. 사용되다 - გამოყენება). მთავარი განსხვავება ნიუანსშია: -당하다 თითქმის ყოველთვის უარყოფითია (მაგ. 이용당하다 - ექსპლუატაცია), ხოლო -되다 ხშირად ნეიტრალურია (მაგ. 이용되다 - გამოყენება).
დონე 2 - -시키다ვინმესთვის რამის გაკეთებინება, გამოწვევა
-시키다 არის მიზეზობრივი სუფიქსი, რაც ნიშნავს 'ვიღაცას რაღაცის გაკეთებინებას'. ეს არის პასიური -당하다-ს საპირისპირო. მაგალითად, 해고시키다 ნიშნავს 'ვიღაცის გათავისუფლებას' (მიზეზობრივი), ხოლო 해고당하다 ნიშნავს 'გათავისუფლებას' (პასიური).
დონე 3 - -에 의해By, through, according to
-에 의해 არის ნაწილაკი, რომელიც ნიშნავს 'მიერ' და ხშირად გამოიყენება ფორმალურ პასიურ წინადადებებში იმ აგენტის აღსანიშნავად, რომელმაც შეასრულა მოქმედება. ის შეიძლება გამოყენებულ იქნას -당하다 ზმნებთან ერთად, მაგ. '적에 의해 공격당했다' (მტრის მიერ იქნა თავდასხმული).
დონე 4