ќе да

A guess, not the future. Ќе alone makes the future: Ќе биде студено. (It will be cold.) With да after it, the meaning changes to a guess about now or the past: Ќе да е студено надвор. (It must be cold outside.) Grammars call this the presumptive.

The forms.

• ќе да + present of сум: Ќе да е некој пријател. (It must be a friend.) · Ќе да си гладен. (You must be hungry.)
• ќе да + има: Црквата ќе да има над триста години. (The church must be over three hundred years old.)
• ќе да + imperfect, for a guess about the past: Ќе да беше полноќ кога се вратија. (It must have been midnight when they came back.) · Ќе да имаше едно дваесет години. (He must have been about twenty.)
• ќе да + have-perfect, for a finished action: Ќе да има заборавено. (He must have forgotten.)

Short pronouns come after both particles, right before the verb: Ќе да му е тешко. (It must be hard for him.) A negative guess puts не in front: Не ќе да е така. (That can hardly be so.)

Register. Ќе да is at home in literature, and many people also use it in relaxed speech, especially in some regions. To other speakers it can sound old-fashioned or regional. The most neutral way to guess is мора да, and softer guesses use веројатно:

• Ќе да е некој пријател. = Мора да е некој пријател.
• Ќе да беше полноќ. = Мора да беше полноќ.

You mainly need to recognise it when you read or listen; мора да is always a safe choice in speech. In some dialects ќе да is simply a future, but the standard language uses ќе alone for the future.

Compare ќе + имперфект: without да, ќе беше means would have been, as in Ќе беше подобро. (It would have been better.) With да, ќе да беше is a guess about what was.