-(으)시-

Pananda ng Paggalang

Antas 3Tunog na parang si

-시- ay isang espesyal na pananda na ipinapasok sa mga pandiwa at pang-uri upang magpakita ng paggalang o pagpapahalaga sa taong gumagawa ng kilos (ang simuno ng pangungusap).

Paano ito gumagana

Sa Korean, ang pagpapakita ng paggalang ay isang mahalagang bahagi ng wika. Ang infix na -시- ang pangunahing paraan upang gawing magalang ang isang pandiwa o pang-uri. Partikular nitong pinararangalan ang simuno ng pangungusap, hindi kinakailangang ang taong kinakausap mo.

Mga Panuntunan sa Pagbabanghay:
1. Ang stem ay nagtatapos sa patinig: Magdagdag ng -시-

  • 가다 (to go) → 가 + 시 → 가시-
  • 오다 (to come) → 오 + 시 → 오시-

2. Ang stem ay nagtatapos sa katinig: Magdagdag ng -으시-

  • 읽다 (to read) → 읽 + 으시 → 읽으시-
  • 앉다 (to sit) → 앉 + 으시 → 앉으시-

3. Ang stem ay nagtatapos sa ㄹ: Ang ㄹ ay tinatanggal, at -시- ang idinaragdag.

  • 만들다 (to make) → 만드 + 시 → 만드시-
  • 살다 (to live) → 사 + 시 → 사시-

Ang honorific stem na ito ay nagsasama sa iba't ibang hulapi ng pangungusap. Ang pinakakaraniwang kombinasyon ay sa magalang na -요 na hulapi, na lumilikha ng pamilyar na anyong -세요/-으세요.

Mga halimbawa na may iba't ibang hulapi:

  • Kasalukuyang Panahunan (Magalang): 가시다 + -어요 → 가세요 (He/She goes.)
  • Kasalukuyang Panahunan (Pormal): 읽으시다 + -ㅂ니다 → 읽으십니다 (He/She reads.)
  • Nakaraang Panahunan: 오시다 + -았어요 → 오셨어요 (He/She came.)

Mahalagang gamitin ang mga honorific nang tuloy-tuloy. Kapag ginagamit ang -시-, dapat mo ring gamitin ang honorific subject particle na -께서 sa halip na -이/가, at ang particle na -께 sa halip na -에게/한테.

Ang ilang pandiwa ay may mga espesyal na honorific counterparts na ginagamit sa halip na magdagdag ng -시-. Halimbawa:

  • 먹다 (to eat) → 드시다 / 잡수시다
  • 자다 (to sleep) → 주무시다
  • 있다 (to be/have) → 계시다

Mga halimbawa (5)

  1. 선생님께서 교실에 가세요.

    The teacher is going to the classroom.

    Salita por salita: Guro (hon.) silid-aralan-patungo pumunta (hon.).

    Ang 가다 (vowel stem) + -시- + -어요 ay nagiging 가세요 upang magpakita ng paggalang sa guro.

  2. 할아버지께서 신문을 읽으십니다.

    Grandfather reads the newspaper.

    Salita por salita: Lolo (hon.) pahayagan-object magbasa (hon./formal).

    Ang 읽다 (consonant stem) + -으시- + -ㅂ니다 ay nagiging 읽으십니다 upang parangalan ang lolo sa isang pormal na konteksto.

  3. 사장님은 어제 출장을 가셨어요.

    The CEO went on a business trip yesterday.

    Salita por salita: CEO-topic kahapon business trip-object pumunta (hon.).

    Ang nakaraang panahunan ay nabubuo sa pamamagitan ng pagdagdag ng -았/었- sa honorific stem: 가시- + -었어요 → 가셨어요.

  4. 어머니께서 맛있는 케이크를 만드셨어요.

    Mother made a delicious cake.

    Salita por salita: Ina (hon.) masarap na cake-object gumawa (hon.).

    Para sa mga pandiwang nagtatapos sa ㄹ gaya ng 만들다, ang ㄹ ay tinatanggal bago magdagdag ng -시-: 만들다 → 만드시- → 만드셨어요.

  5. 부모님은 항상 바쁘세요.

    My parents are always busy.

    Salita por salita: Magulang-topic palaging maging abala (hon.).

    Ang -시- ay maaari ring ikabit sa mga pang-uri gaya ng 바쁘다 (to be busy) upang magpakita ng paggalang sa simuno (mga magulang).

Mga karaniwang pagkakamali

  • Paggamit ng -시- para sa sarili.

    제가 내일 회사에 가십니다.
    제가 내일 회사에 갑니다.

    Ang pananda ng paggalang na -시- ay ginagamit upang itaas ang antas ng iba, hindi kailanman para sa iyong sarili. Ang paggamit nito kapag nagsasalita tungkol sa sarili mong mga kilos ay mali at maaaring magtunog mayabang.

  • Pagkalito sa subject honorifics (-시-) at listener politeness (-요).

    Iba ang kahulugan내 친구가 지금 책을 읽으세요.
    내 친구가 지금 책을 읽어요.

    Ang -시- ay nagpaparangal sa simuno ng pandiwa (ang taong gumagawa ng kilos). Kung ang simuno ay iyong kaibigan (kapantay), hindi mo dapat gamitin ang -시-, kahit na nagsasalita ka nang magalang sa ibang tao (gaya ng guro) gamit ang hulaping -요.

Paano ito nagkakaugnay

Aralin muna ito

Mga salita sa pattern na ito

-시-