-나 (선택)
Ці, ажно
-나/이나 — гэта часціца, якая далучаецца да назоўніка. Яна мае два асноўныя значэнні: пералічэнне альтэрнатыўных назоўнікаў (як «ці») альбо ўказанне на нечакана вялікую колькасць ці мяккую прапанову («ажно», «любы», «ці што-небудзь такое»).
Як гэта працуе
-나/이나 — гэта часціца з дзвюма рознымі функцыямі ў залежнасці ад таго, як яна выкарыстоўваецца ў сказе.
1. Пералічэнне альтэрнатыў («ці»)
Гэта самае прамое значэнне. Яна злучае два або больш назоўнікаў, паказваючы выбар паміж імі. Гэта эквівалент злучніка для дзеясловаў і прыметнікаў -거나, але для назоўнікаў.
- Будова: назоўнік 1 + (이)나 + назоўнік 2
- Прыклад: 아침에 빵이나 시리얼을 먹어요. (Раніцай я ем хлеб ці шматкі.)
2. Вялікая колькасць, абыякавасць або прапанова
Калі часціца ўжываецца з адным назоўнікам, яе значэнне набывае новыя адценні.
- З лікамі і колькасцямі: азначае «ажно» альбо «цэлых» і паказвае, што колькасць перавышае чаканую.
- 책을 열 권이나 읽었어요. (Я прачытаў ажно дзесяць кніг.)
- 집에서 학교까지 한 시간이나 걸려요. (Дарога ад дома да школы займае цэлую гадзіну.) - З пытальнымі словамі (누구, 뭐, 어디, 언제): утварае няпэўныя займеннікі са значэннем «любы» альбо «кожны».
- 누구나 (хто заўгодна, кожны)
- 무엇이나/뭐나 (што заўгодна, усё)
- 어디나 (дзе заўгодна, паўсюль)
- 언제나 (калі заўгодна, заўсёды) - Мяккая прапанова: можа выкарыстоўвацца для нязмушанай прапановы дзеяння. Гэта паказвае, што варыянт — толькі адна з магчымасцей.
- 심심한데 영화나 볼까요? (Мне сумна, можа, паглядзім фільм ці нешта такое?)
- 저녁에 피자나 시켜 먹자. (Давай замовім на вячэру піцу ці што-небудзь яшчэ.)
Заўвага па ўжыванні:
- -나 выкарыстоўваецца пасля назоўнікаў, якія заканчваюцца на галосную (напрыклад, 커피나).
- -이나 выкарыстоўваецца пасля назоўнікаў, якія заканчваюцца на зычную (напрыклад, 빵이나).
Прыклады (5)
- 주말에 영화나 드라마를 봐요.
On the weekend, I watch movies or dramas.
Слова за словам: У выхадныя я гляджу фільмы або драмы.
- 심심한데 게임이나 할까요?
I'm bored, shall we play a game or something?
Тут '게임이나' прапануе гульню ў гульню як адзін з некалькіх магчымых варыянтаў, каб пазбавіцца ад нуды. Гэта робіць прапанову нязмушанай і ненавязлівай.
- 어제 친구를 3시간이나 기다렸어요.
Yesterday, I waited for my friend for as long as 3 hours.
Часціца '이나' тут падкрэслівае, што 3 гадзіны — гэта больш доўгі час, чым чакалася, дадаючы адценне "ажно" або "цэлых".
- 이 문제는 누구나 풀 수 있어요.
Anyone can solve this problem.
Слова за словам: Гэтую задачу можа вырашыць любы.
- 저는 언제나 당신을 응원할게요.
I will always support you.
Слова за словам: Я заўсёды буду падтрымліваць цябе.
Тыповыя памылкі
Выкарыстанне -나/이나 з дзеясловамі ці прыметнікамі замест -거나.
주말에 영화를 보나 운동하다.주말에 영화를 보거나 운동해요.-나/이나 — гэта часціца, якая далучаецца да назоўнікаў. Каб злучыць дзеясловы ці прыметнікі праз "або", трэба выкарыстоўваць канчатак -거나.
Блытанне часціцы -나 (або) з пытальным канчаткам -나? (цікава...?).
Іншае значэнне커피 마시나?커피나 차 마실래요?Часціца -나/이나 далучаецца непасрэдна да назоўніка ў сказе (커피나). Пытальны канчатак -나? далучаецца да асновы дзеяслова ў канцы сказа для ўтварэння пытання.
Як гэта звязана
Звязаныя канструкцыі
- -거나Або
Падобна да -나, але -거나 выкарыстоўваецца для злучэння дзеясловаў і прыметнікаў праз "або", у той час як -나 выкарыстоўваецца для назоўнікаў.
Узровень 3 - -든지무엇이든/누구든/어떻게든 등
Таксама азначае "або" і можа выкарыстоўвацца з назоўнікамі, дзеясловамі і прыметнікамі. -든지 часта нясе больш моцнае адценне "незалежна ад таго, што" або абыякавасці да выбару ў параўнанні з -나.
Узровень 3 - -쯤About, around
Абодва выкарыстоўваюцца пасля лічэбнікаў, але маюць розныя значэнні. -쯤 перадае прыблізную колькасць («열 명쯤» — «каля дзесяці чалавек»), тады як -나/이나 паказвае, што колькасць большая, чым чакалася («열 명이나» — «ажно дзесяць чалавек»).
Узровень 2 - -ㄴ가/나Цікава, ці гэта так?
Гэта пытальны канчатак, які можна пераблытаць з часціцай -나. -ㄴ가/나 далучаецца да асноў дзеясловаў/прыметнікаў, каб азначаць "цікава, ці...", тады як часціца -나 далучаецца да назоўнікаў, каб азначаць "або".
Узровень 3 - -라도At Least, Even If
Абодва могуць выкарыстоўвацца для прапановы, але -라도 мае на ўвазе выбар менш ідэальнага, але ўсё яшчэ прымальнага варыянту ("прынамсі"). -나 — гэта больш нейтральная прапанова сярод роўных варыянтаў.
Узровень 3
Што вучыць далей
Канструкцыі, якія будуюцца на гэтай.