-ㄴ/는데

-ㄴ/는데 koreya dilində daha təbii və səlis danışmaq üçün vacib bir qrammatik quruluşdur. O, kontekst təqdim edərək fikirləri hamar şəkildə birləşdirir. Gəlin onun istifadə qaydalarına və hallanmasına baxaq.

1. Məlumat vermək
Bu, ən çox istifadə olunan formadır. -ㄴ/는데 ilə bitən birinci hissə ikinci hissəyə birbaşa səbəb olmur (məsələn, -아/어서 və ya -니까 kimi), sadəcə sonrakı fikir üçün ümumi vəziyyəti təsvir edir.

• Sual vermək üçün: 비가 오는데 우산 있어요? (Yağış yağır, bəs çətiriniz var?)
• Təklif etmək üçün: 날씨가 좋은데 공원에 갈까요? (Hava gözəldir, gəlin parka gedək?)
• Əmr etmək üçün: 제가 지금 요리하는데 좀 도와주세요. (İndi yemək bişirirəm, zəhmət olmasa bir az kömək edin.)

2. Ziddiyyət bildirmək
Bu funksiyada -ㄴ/는데 -지만 (lakin) sözünə bənzəyir. O, ikinci hissədə deyilənlərin əksinə olan bir faktı və ya vəziyyəti təqdim edir. Bu ziddiyyət -지만-a nisbətən daha yumşaq və incədir.

• Nümunə: 그 식당은 음식은 맛있는데 서비스가 별로예요. (O restoranın yeməkləri dadlıdır, lakin xidmət o qədər də yaxşı deyil.)
• Nümunə: 열심히 공부했는데 시험에 떨어졌어요. (Çox çalışdım, lakin imtahandan kəsildim.)

3. Yüngül təəccüb və ya heyranlıq ifadə etmək
Cümlənin sonunda istifadə edildikdə, -ㄴ/는데 danışanın reaksiyasını və ya müşahidəsini, çox vaxt yüngül təəccüb hissi ilə çatdırır. Bu, cümləni sanki bir reaksiya və ya əlavə fikir gözləyirmiş kimi yarımçıq saxlayır.

• Nümunə: 와, 저 배우 정말 잘생겼는데! (Vay, o aktyor həqiqətən çox yaraşıqlıdır!)
• Nümunə: 어? 벌써 12시인데! (A? Artıq saat 12-dir!)

Hallanma qaydaları:
Forma kökün növündən və zamandan asılıdır.

• Sifət kökləri:
  - Sait və ya ㄹ ilə bitənlər + -ㄴ데 (məsələn, 크다 → 큰데, 멀다 → 먼데)
  - Samitlə bitənlər + -은데 (məsələn, 작다 → 작은데, 좋다 → 좋은데)
• Fellər:
  - Həmişə + -는데 (məsələn, 가다 → 가는데, 먹다 → 먹는데)
• 있다 / 없다:
  - Həmişə + -는데 (məsələn, 있다 → 있는데, 없다 → 없는데)
• Keçmiş zaman (-았/었-):
  - Həmişə + -는데 (məsələn, 갔다 → 갔는데, 먹었다 → 먹었는데)
• İsimlər (이다 / 아니다):
  - Həmişə + -인데 (məsələn, 학생이다 → 학생인데, 아니다 → 아닌데)