-시키다
Iemand Laat Doen, Veroorsaak
-시키다 verander 'n selfstandige naamwoord in 'n werkwoord wat beteken 'om iemand daardie aksie te laat doen'. '공부' (studie) word byvoorbeeld '공부시키다' (om iemand te laat studeer).
Hoe dit werk
-시키다 is 'n kragtige agtervoegsel wat gebruik word om kousatiewe werkwoorde te skep, wat die idee uitdruk om iemand of iets 'n aksie te laat doen. Dit heg hoofsaaklik vas aan selfstandige naamwoorde van Chinese oorsprong (Sino-Koreaanse woorde) wat dikwels 'n ooreenstemmende 하다-werkwoord het.
Struktuur: Selfstandige naamwoord + 시키다
Byvoorbeeld:
- 교육 (onderrig) + 시키다 → 교육시키다 (om iemand te onderrig)
- 발전 (ontwikkeling) + 시키다 → 발전시키다 (om iets te laat ontwikkel)
- 훈련 (opleiding) + 시키다 → 훈련시키다 (om iemand op te lei)
Die sinstruktuur is gewoonlik een van die folgende:
1. [Veroorsaker]은/는 [Persoon]에게 [Selfstandige naamwoord]을/를 시키다.
2. [Veroorsaker]은/는 [Persoon]을/를 [Selfstandige naamwoord+시키다].
In die eerste struktuur is die selfstandige naamwoord (die aksie) die direkte voorwerp, en die persoon wat dit moet doen, word met 에게 gemerk. In die tweede struktuur tree 'Selfstandige naamwoord+시키다' op as 'n enkele oorganklike werkwoord, en die persoon wat beïnvloed word, is die direkte voorwerp wat met 을/를 gemerk word.
Vergelyking met -게 하다:
Beide -시키다 en -게 하다 skep kousatiewe betekenisse, maar hulle word verskillend gebruik.
- -시키다 heg vas aan 'n spesifieke stel selfstandige naamwoorde om 'n enkele werkwoord te vorm (bv. 소개시키다, 발전시키다).
- -게 하다 is 'n grammatikale patroon wat aan amper enige werkwoord- of byvoeglike naamwoordstam geheg kan word, wat dit meer veelsydig maak.
Byvoorbeeld, met die selfstandige naamwoord '이해' (begrip), is '이해시키다' die standaard enkelwoord-werkwoord wat beteken 'om iemand te laat verstaan'. Die grammatikale konstruksie '이해하게 하다' bereik dieselfde betekenis. Maar om te sê 'om iemand te laat eet', moet jy 먹게 하다 gebruik, aangesien jy nie -시키다 aan die inheemse Koreaanse werkwoordstam 먹다 kan heg nie.
In sommige algemene gevalle beteken 시키다 op sy eie 'om te bestel (kos/goedere)' — 음식을 시키다, 짜장면을 시키다. Dit is 'n gevestigde, afsonderlike woordeboekbetekenis van 시키다, nie 'n verkorting van 'n ander werkwoord nie.
Voorbeelde (5)
- 부모님은 아이들을 교육시키기 위해 많은 노력을 해요.
Ouers doen baie moeite om hul kinders te onderrig.
Woord vir woord: Ouers kinders om te onderrig vir baie moeite doen.
- 감독님은 선수들을 매일 3시간씩 훈련시켰어요.
Die afrigter het die spelers elke dag vir 3 uur afgerig.
Woord vir woord: Die afrigter die spelers elke dag 3 uur elk opgelei.
훈련 (opleiding) + 시키다 (om te laat/veroorsaak) = 훈련시키다 (om iemand op te lei).
- 선생님은 학생들에게 자기소개를 시켰습니다.
Die onderwyser het die studente hulself laat bekendstel.
Woord vir woord: Die onderwyser aan die studente selfbekendstelling hulle laat doen.
- 배고파서 피자를 시켰어요.
Ek was honger, so ek het 'n pizza bestel.
Woord vir woord: Aangesien honger pizza ek bestel het.
In omgangstaal-Koreaans beteken 시키다 op sy eie gewoonlik om kos of aflewerings te bestel (음식을 시키다) — 'n gevestigde betekenis van die werkwoord, nie 'n verkorting nie.
- 정부는 경제를 발전시키기 위한 새로운 정책을 발표했습니다.
Die regering het 'n nuwe beleid aangekondig om die ekonomie te laat ontwikkel.
Woord vir woord: Die regering die ekonomie om te laat ontwikkel vir 'n nuwe beleid aangekondig.
Algemene foute
Om -시키다 te gebruik met inheemse Koreaanse werkwoorde of byvoeglike naamwoorde.
엄마가 아이를 먹다시켰어요.엄마가 아이에게 밥을 먹게 했어요.-시키다 heg vas aan spesifieke selfstandige naamwoorde (gewoonlik van Chinese oorsprong), nie werkwoordstamme soos 먹다 (om te eet) nie. Om 'n kousatiewe betekenis met 'n werkwoord te skep, moet jy die -게 하다-patroon gebruik.
Om -시키다 te gebruik met selfstandige naamwoorde wat nie hierdie agtervoegsel neem nie.
친구가 저를 행복시켰어요.친구가 저를 행복하게 만들었어요/했어요.행복 (geluk) is 'n selfstandige naamwoord, maar dit kombineer nie met -시키다 om 'gelukkig maak' te beteken nie. In plaas daarvan moet jy die byvoeglike naamwoord 행복하다 gebruik met 'n kousatiewe patroon soos -게 하다 of -게 만들다.
Hoe dit verband hou
Leer eers hierdie een
Verwante patrone
- -게 하다Iemand laat doen, veroorsaak
Hierdie is die algemene grammatikale patroon om iemand iets te laat doen. Terwyl -시키다 aan spesifieke selfstandige naamwoorde vasheg om 'n enkele werkwoord te vorm, kan -게 하다 met amper enige werkwoord of byvoeglike naamwoord gebruik word, wat dit meer veelsydig maak.
Vlak 4 - 하다Om te doen, om te maak
Baie selfstandige naamwoorde wat -시키다 gebruik, het ook 'n 하다-weergawe. As 'n mens hulle vergelyk, maak dit die betekenis duidelik: 공부하다 (om te swot) is die aksie self, terwyl 공부시키다 (om iemand te laat swot) die veroorsaking van die aksie is.
Vlak 1 - 되다Word, wees toegelaat
되다 skep dikwels 'n passiewe betekenis, wat as die teenoorgestelde van die kousatiewe -시키다 gesien kan word. Byvoorbeeld beteken 개발시키다 'om ontwikkeling te veroorsaak', terwyl 개발되다 'om ontwikkel te word' beteken.
Vlak 2 - 을/를Voorwerpmerker
Hierdie is die voorwerpartikel. In 'n sin met -시키다 is die persoon of ding wat die aksie moet uitvoer, die voorwerp en word gemerk met 을/를 (of soms 에게).
Vlak 1