-아/어지다
Word, verander in
-아/어지다 is 'n veelsydige uitgang wat 'n verandering oor tyd wys. Wanneer dit by 'n byvoeglike naamwoord gevoeg word, beteken dit 'om te word' of 'om te raak' daardie eienskap. Byvoorbeeld, 'warm' (따뜻하다) word 'om warm te raak' (따뜻해지다). Dit kan ook saam met sommige werkwoorde gebruik word om die lydende vorm te skep, wat beteken dat iets 'gedoen word' aan die onderwerp.
Hoe dit werk
Hierdie patroon het twee hooffunksies: om 'n verandering van toestand met byvoeglike naamwoorde aan te dui, en om die lydende vorm met werkwoorde te vorm.
1. Verandering van toestand (met byvoeglike naamwoorde)
Dit is die mees algemene gebruik. Dit heg aan 'n byvoeglike naamwoordstam om 'n werkwoord te skep wat beteken 'om [byvoeglike naamwoord] te word' of 'om [byvoeglike naamwoord] te raak'. Dit wys 'n geleidelike of voltooide verandering in kwaliteit of toestand.
Vervoegingsreëls:
- As die laaste vokaal van die stam ㅏ of ㅗ is, voeg -아지다 by.
- 좋다 (goed) → 좋아지다 (om goed te word)
- 밝다 (helder) → 밝아지다 (om helder te word) - As die laaste vokaal enigiets anders is, voeg -어지다 by.
- 춥다 (koud) → 추워지다 (om koud te word) (ㅂ onreëlmatig)
- 예쁘다 (mooi) → 예뻐지다 (om mooi te word) (ㅡ onreëlmatig) - Vir byvoeglike naamwoorde wat op 하다 eindig, word dit -해지다.
- 깨끗하다 (skoon) → 깨끗해지다 (om skoon te word)
- 복잡하다 (ingewikkeld) → 복잡해지다 (om ingewikkeld te word)
Hierdie vorm word dikwels saam met die verlede tyd gebruik om 'n voltooide verandering te wys (bv. 날씨가 따뜻해졌어요 - Die weer het warm geword).
2. Lydende vorm (met werkwoorde)
Hierdie patroon kan ook aan sommige aksiewerkwoordstamme geheg word om 'n lydende werkwoord te skep. Die lydende vorm beteken dat die onderwerp van die sin die aksie ontvang, eerder as om dit te doen.
Voorbeelde:
- 쓰다 (om te skryf) → 써지다 (om geskryf te word)
- 만들다 (om te maak) → 만들어지다 (om gemaak te word)
- 믿다 (om te glo) → 믿어지다 (om geglo te word)
Byvoorbeeld:
Bedrywende vorm: 제가 이 책을 썼어요. (Ek het hierdie boek geskryf.)
Lydende vorm: 이 책은 잘 써졌어요. (Hierdie boek is goed geskryf.)
Terwyl baie werkwoorde hul eie unieke lydende vorme het (dikwels deur -이/히/리/기- te gebruik), is -아/어지다 'n algemene manier om werkwoorde lydend te maak, veral dié wat nie 'n ander lydende vorm het nie.
Voorbeelde (5)
- 날씨가 점점 추워져요.
The weather is gradually getting colder.
Woord vir woord: Weer word geleidelik koud.
춥다 (koud) + -어지다 → 추워지다 (om koud te word). Dit wys 'n verandering in toestand wat oor tyd plaasvind.
- 방이 깨끗해졌어요.
The room has become clean.
Woord vir woord: Kamer het skoon geword.
깨끗하다 (skoon) + -아/어지다 → 깨끗해지다. Die verlede tyd -졌어요 dui aan dat die verandering voltooi is.
- 열심히 공부하면 한국어 실력이 좋아질 거예요.
If you study hard, your Korean skills will improve.
Woord vir woord: Ywerig as studeer, Koreaanse vaardigheid sal goed word.
좋다 (goed) + -아지다 → 좋아지다. Hier word dit saam met die toekomende tyd gebruik om 'n toekomstige verandering te voorspel.
- 이 건물은 10년 전에 만들어졌어요.
This building was built 10 years ago.
Woord vir woord: Hierdie gebou 10 jaar gelede was gemaak.
만들다 (om te maak) + -어지다 → 만들어지다 (om gemaak te word). Dit is die lydende vorm, wat aandui dat die gebou die aksie ontvang het om gemaak te word.
- 그 이야기는 믿어지지 않아요.
That story is unbelievable.
Woord vir woord: Daardie storie word nie geglo nie.
믿다 (om te glo) + -어지다 → 믿어지다 (om geglo te word). Hierdie lydende vorm druk uit dat die storie nie deur die spreker geglo kan word nie.
Algemene foute
Om -아/어지다 saam met selfstandige naamwoorde te gebruik in plaas van 되다.
저는 의사졌어요.저는 의사가 되었어요.-아/어지다 heg aan byvoeglike naamwoorde om 'n verandering in kwaliteit te beskryf (bv. om mooi te word). Om te beskryf dat jy 'n selfstandige naamwoord word (soos 'n dokter), moet jy die patroon 'Selfstandige naamwoord + 이/가 되다' gebruik.
Om die verandering van toestand (-아/어지다) te verwar met 'n verandering in situasie (-게 되다).
내년에 한국에 예뻐질 거예요.내년에 한국에 가게 되었어요.-아/어지다 word saam met byvoeglike naamwoorde gebruik vir 'n verandering van toestand (bv. 예뻐지다 - om mooi te word). -게 되다 word saam met werkwoorde gebruik om 'n verandering in situasie of omstandighede aan te dui, dikwels een wat buite die spreker se direkte beheer is. Dit beteken 'om te kry om te doen' of 'om uiteindelik te doen'.
Hoe dit verband hou
Leer eers hierdie een
Verwante patrone
- -게 되다Word, Eindig Op
Albei druk 'n verandering uit. -아/어지다 is vir 'n verandering in 'n byvoeglike naamwoord se toestand (bv. 날씨가 추워지다 - die weer word koud), terwyl -게 되다 vir 'n verandering in 'n situasie of aksie is (bv. 한국에 가게 되다 - om uiteindelik Korea toe te gaan).
Vlak 4 - 되다Word, wees toegelaat
Terwyl -아/어지다 'word' vir byvoeglike naamwoorde beteken, word 되다 saam met selfstandige naamwoorde gebruik om 'word' te beteken. Byvoorbeeld, 예뻐지다 (om mooi te word) vs. 의사가 되다 (om 'n dokter te word).
Vlak 2 - Byvoeglike Naamwoord-verbuiging
-아/어지다 heg aan die stam van byvoeglike naamwoorde. Om te verstaan hoe om die stam te vind en die -아/어 vervoegingsreël toe te pas, is noodsaaklik om hierdie patroon korrek te gebruik.
Basiese beginsels - -았/었/였-Verlede tyd
Hierdie verlede tyd merker word dikwels saam met -아/어지다 gebruik om 'n verandering te beskryf wat reeds voltooi is. Byvoorbeeld, 깨끗해졌어요 (dit het skoon geword).
Vlak 1