-아/어 버리다
Do Completely, Finish Up
-아/어 버리다 is 'n hulpwerkwoordkonstruksie wat die voltooiing van 'n aksie beklemtoon. Dit voeg 'n nuanse by dat die aksie heeltemal afgehandel is, dikwels met 'n emosionele gevoel van óf verligting óf spyt.
Hoe dit werk
-아/어 버리다 is 'n hulpwerkwoordkonstruksie wat aan die verb stem heg om te beklemtoon dat 'n aksie deeglik voltooi is en nou afgehandel is. Dit dra 'n sterk gevoel van finaliteit oor.
Vervoeging:
Die vervoeging volg dieselfde reëls as die -아/어 informele teenwoordige tyd-uitgang.
- As die werkwoordstam se laaste vokaal ㅏ of ㅗ is, voeg jy -아 버리다 by.
- 가다 (to go) → 가 버리다
- 오다 (to come) → 와 버리다 - As die werkwoordstam se laaste vokaal enigiets anders is (ㅓ, ㅜ, ㅣ, ㅡ, ens.), voeg jy -어 버리다 by.
- 먹다 (to eat) → 먹어 버리다
- 잊다 (to forget) → 잊어 버리다 - Vir 하다-werkwoorde word dit -해 버리다.
- 숙제하다 (to do homework) → 숙제해 버리다
Twee hoofnuanses:
1. Verligting of tevredenheid:
Hierdie gebruik impliseer dat 'n moeilike, lastige of lank verwagte taak uiteindelik verby is, wat 'n gevoel van verligting bring.
- 숙제를 다 해 버렸어요. (Ek het uiteindelik al my huiswerk klaar gemaak!)
- 힘든 시험이 끝나 버렸다. (Die moeilike eksamen is uiteindelik verby.)
2. Spyt, verrassing of 'n onbedoelde uitkoms:
Hierdie gebruik impliseer dat 'n aksie plaasgevind het, dikwels onbedoeld of ongewens, en die resultaat is onherroeplik. Dit kan frustrasie of teleurstelling uitdruk.
- 지갑을 잃어버렸어요. (Ek het my beursie verloor.) - Let wel: 잃어버리다 is 'n baie algemene vaste uitdrukking.
- 버스가 그냥 가 버렸어요. (Die bus het net sonder my gery.)
Hierdie patroon word meestal in die past tense as -아/어 버렸다 gebruik, aangesien dit 'n aksie beskryf wat reeds voltooi is. Dit is baie algemeen in gesproke Koreaans om emosionele klem by te voeg.
Voorbeelde (5)
- 오랫동안 고민했던 문제를 풀어 버렸어요.
I finally solved the problem I had been worrying about for a long time.
Woord vir woord: For a long time worried-about problem solved completely.
Dit druk 'n gevoel van verligting en tevredenheid uit nadat 'n moeilike taak voltooi is.
- 친구가 내 케이크를 다 먹어 버렸어.
My friend ate up all my cake.
Woord vir woord: Friend my cake all ate completely.
Dit impliseer 'n gevoel van spyt of ergernis dat die koek nou heeltemal weg is.
- 기차가 이미 떠나 버렸어요.
The train has already left.
Woord vir woord: The train already left completely.
Dit druk die finaliteit van die situasie uit. Die trein is weg, en daar is niks wat daaraan gedoen kan word nie.
- 비밀인데 친구에게 말해 버렸어요.
It was a secret, but I ended up telling my friend.
Woord vir woord: Secret but to a friend told completely.
Dit toon spyt oor 'n aksie wat onbedoeld of per ongeluk gedoen is en nie ongedaan gemaak kan word nie.
- 너무 피곤해서 그냥 잠들어 버렸어요.
I was so tired that I just fell asleep.
Woord vir woord: So tired so just fell asleep completely.
Dit beskryf 'n aksie wat heeltemal en dalk onbedoeld plaasgevind het as gevolg van 'n sekere toestand (om moeg te wees).
Algemene foute
Gebruik -아/어 버리다 vir eenvoudige, neutrale aksies in die verlede.
Ander betekenis어제 도서관에 가 버렸어요.어제 도서관에 갔어요.-아/어 버리다 voeg 'n sterk emosionele nuanse by (soos verligting of spyt). Om dit te gebruik vir 'n eenvoudige aksie soos 'biblioteek toe gaan' klink onnatuurlik, asof dit 'n groot, finale gebeurtenis of 'n fout was. Vir neutrale gebeurtenisse in die verlede, gebruik net die eenvoudige verlede tyd -았/었어요.
Heg -아/어 버리다 aan byvoeglike naamwoorde (beskrywende werkwoorde).
어제 날씨가 좋아 버렸어요.어제 날씨가 좋았어요.Hierdie patroon is 'n hulpwerkwoordkonstruksie wat slegs aksiewerkwoorde kan volg. Dit kan nie gebruik word met byvoeglike naamwoorde soos 좋다 (om goed te wees), 예쁘다 (om mooi te wees), ens. nie.
Hoe dit verband hou
Leer eers hierdie een
Verwante patrone
- -고 말다Uiteindelik doen
Albei druk die voltooiing van 'n aksie uit. -고 말다 impliseer egter byna altyd 'n ongewenste of onbedoelde uitkoms wat ten spyte van 'n mens se pogings gebeur het. -아/어 버리다 is breër en kan óf spyt óf verligting uitdruk.
Vlak 3 - -아/어 놓다Do and leave, keep as is
-아/어 놓다 dui ook 'n voltooide aksie aan, maar die fokus is daarop dat die resulterende toestand vir toekomstige gebruik behou word (bv. 'maak die venster oop en los dit oop'). -아/어 버리다 fokus op die finaliteit en emosionele impak van die aksie self, nie die voortdurende toestand daarvan nie.
Vlak 3 - -아/어 두다Vooruit Doen en So Hou
Soortgelyk aan -아/어 놓다, beteken -아/어 두다 om iets vooraf te doen vir toekomstige gerief. Dit kontrasteer met -아/어 버리다, wat handel oor die onmiddellike voltooiing en emosionele vrylating/spyt wat met 'n aksie geassosieer word, nie oor voorbereiding vir die toekoms nie.
Vlak 3 - -았/었/였-Verlede tyd
-았/었/였- is die standaard merker vir die verlede tyd. -아/어 버리다 word dikwels in die verlede tyd (-아/어 버렸다) gebruik, maar voeg 'n laag emosionele nuanse (verligting, finaliteit, spyt) by wat die eenvoudige verlede tyd nie het nie. Dit is 'n manier om die voltooiing van die aksie te beklemtoon.
Vlak 1