-게 되다
Bo‘lish, yakunlanish
-게 되다 vaziyat yoki holatdagi o‘zgarishni ifodalaydi, bu ingliz tilidagi 'become', 'get to' yoki 'end up' kabi ma’nolarga o‘xshaydi. U ko‘pincha o‘zgarish to‘g‘ridan-to‘g‘ri niyat bilan emas, balki tabiiy ravishda yoki vaziyat taqozosi bilan sodir bo‘lganini anglatadi.
Qanday ishlaydi
-게 되다 — bu sodir bo‘lgan o‘zgarishni tasvirlash uchun ishlatiladigan ko‘p qirrali qolip. U natijaga yoki yangi holatga e’tibor qaratadi va ko‘pincha bu o‘zgarish subyektning ongli qarori bilan emas, balki tashqi sharoitlar, taqdir yoki voqealar rivoji tufayli yuz berganligini bildiradi.
Asosiy ma’nolari:
- 1. Holat yoki vaziyatning o‘zgarishi: Bu eng keng tarqalgan foydalanish usuli. U vaziyat vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarganini tasvirlaydi.
Misol: 한국 생활에 익숙해지면서 김치를 좋아하게 되었어요. (Koreyadagi hayotga ko‘nikib, kimchini yoqtirib qoldim.) - 2. Kutilmagan yoki vaziyat taqozosi bilan bo‘lgan natija: Bu dastlab rejalashtirmagan ishni 'oxir-oqibat qilib qo‘yish' holatlarida ishlatiladi. Vaziyat sizni shu natijaga olib kelgan.
Misol: 친구가 표를 줘서 콘서트에 가게 되었어요. (Do‘stim chipta bergani uchun konsertga borib qoldim.) - 3. Majhul nisbat yoki rasmiy e’lonlar: Rasmiy kontekstlarda qaror yoki rejani yumshoqroq, to‘g‘ridan-to‘g‘ri bo‘lmagan tarzda e’lon qilish uchun ishlatilishi mumkin. Bu qarorni buyruq emas, balki jarayonning tabiiy natijasi sifatida ko‘rsatadi.
Misol: 다음 주부터 새로운 규칙을 적용하게 되었습니다. (Kelgusi haftadan boshlab yangi qoidalarni qo‘llay boshlaymiz.)
-아/어지다 bilan solishtirish:
Ikkala qolip ham 'bo‘lmoq' ma’nosini anglatishi mumkin, ammo ularning nozik farqlari bor.
- -아/어지다 odatda sifatlar bilan sifat yoki holatdagi bosqichma-bosqich o‘zgarishni tasvirlash uchun ishlatiladi (masalan, 날씨가 따뜻해졌어요 - Ob-havo ilidi).
- -게 되다 esa ham fe’llar, ham sifatlar bilan ishlatiladi va ko‘pincha murakkabroq vaziyatdagi o‘zgarishni yoki yangi harakat/holatning boshlanishini tasvirlaydi (masalan, 그 사람을 다시 만나게 되었어요 - Men u odam bilan yana uchrashib qoldim).
Misollar (5)
- 한국 회사에서 일하게 되었어요.
I ended up working at a Korean company.
So‘zma-so‘z: At a Korean company, work-게 became.
Bu shuni anglatadiki, tashqi sharoitlar (masalan, ish taklifini olish) tufayli so‘zlovchining vaziyati koreys kompaniyasida ishlaydigan holatga o‘zgargan.
- 그 영화를 보고 나서 생각을 많이 하게 되었어요.
After watching that movie, I came to think a lot.
So‘zma-so‘z: That movie after watching, thoughts a lot do-게 became.
Film so‘zlovchining odatlari yoki ruhiy holatida o‘zgarish yasadi va uni ko‘proq o‘ylashga undadi.
- 열심히 노력하면 모든 것을 잘하게 될 거예요.
If you try hard, you will become good at everything.
So‘zma-so‘z: Hard if you try, everything well-하게 will become.
Bu sa’y-harakatlar natijasida kelajakda yuz beradigan o‘zgarishni tasvirlaydi.
- 어떻게 두 사람은 사귀게 되었어요?
How did you two end up dating?
So‘zma-so‘z: How two people date-게 became?
Bu savol ikki kishining munosabat boshlashiga olib kelgan sharoitlar haqida so‘raydi.
- 회의는 다음 주로 연기하게 되었습니다.
The meeting has been postponed until next week.
So‘zma-so‘z: The meeting next week to postpone-게 became (formal).
Rasmiy e’lon. Bu bayonotni yumshatib, uni sharoitlar taqozosi bilan qabul qilingan qaror sifatida taqdim etadi.
Ko‘p uchraydigan xatolar
To‘g‘ridan-to‘g‘ri, ixtiyoriy harakat uchun -게 되다 ishlatish.
Boshqa ma’no어제 친구를 만나게 되었어요.어제 친구를 만났어요.Agar do‘stingiz bilan uchrashishga ataylab qaror qilgan bo‘lsangiz, oddiy o‘tgan zamondan foydalaning. -게 되다 dan foydalanish uchrashuv tasodifan yoki tashqi kelishuv tufayli sodir bo‘lganini anglatadi, sizning xohishingiz bilan emas. To‘g‘ri misol rejalashtirilgan uchrashuv uchun mo‘ljallangan.
Oddiy sifat o‘zgarishlari uchun -아/어지다 o‘rniga -게 되다 ishlatish.
날씨가 춥게 되었어요.날씨가 추워졌어요.Sifat bilan ifodalangan oddiy, bosqichma-bosqich sifat o‘zgarishlari (harorat, yorug‘lik va h.k.) uchun -아/어지다 ancha tabiiyroqdir. '추워졌어요' 'sovuq bo‘ldi' degan ma’noni anglatadi.
Qanday bog‘lanadi
Avval buni o‘rganing
Bog‘liq qoliplar
- -아/어지다Bo‘lish, aylanish
Ikkalasi ham 'bo‘lmoq' degan ma’noni anglatadi. Biroq, -아/어지다 odatda sifatlar bilan sifat o‘zgarishi uchun ishlatiladi (masalan, 예뻐지다 - chiroyli bo‘lmoq), -게 되다 esa fe’llar va sifatlar bilan vaziyat yoki sharoit o‘zgarishi uchun ishlatiladi.
3-daraja - -게 하다Biror kishini ishlatish, sabab bo'lish
Bu sabab-oqibat juftligi. -게 되다 biror narsa 'bo‘lib qolishini' (majhul/vaziyatli) anglatadi, -게 하다 esa kimnidir biror ishni qilishga 'majbur qilish' yoki 'qildirish' (sababiy) ma’nosini bildiradi. Masalan, '공부하게 되었어요' (o‘qib qoldim) va '엄마가 공부하게 했어요' (onam o‘qishga majbur qildi).
4-daraja - -게-ly (ravish shakli)
-게 bu oldingi fe’l/sifatni 되다 bilan bog‘laydigan ravishdosh qo‘shimchasidir. Uning ravish yasovchi vazifasini tushunish tuzilmani aniqlashtirishga yordam beradi: '[fe’l/sifat] tarzda bo‘lmoq'.
3-daraja