-았/었더니
When I Did, After Doing
-았/었더니 ले वक्ताले गरेको विगतको कामलाई त्यसपछिको नतिजा वा खोजसँग जोड्छ। यसको अर्थ 'मैले X गरें, अनि मैले Y पत्ता लगाएँ/थाहा पाएँ' वा 'मैले X गरेको हुनाले Y भयो' भन्ने हुन्छ।
यो कसरी काम गर्छ
-았/었더니 एउटा जोड्ने अन्त्य हो जुन क्रियाको धातुमा जोडिएर वक्ताले गरेको विगतको कामलाई त्यसपछिको खोज वा नतिजासँग जोड्छ। पहिलो खण्ड सधैं भूतकालमा हुन्छ, र कर्ता सधैं वक्ता ('म' वा 'हामी') हुनुपर्छ।
यसका दुई मुख्य कार्यहरू छन्:
१. खोज वा नयाँ अवस्था
वक्ताले कुनै काम गर्छन् र त्यसको परिणामस्वरुप, नयाँ तथ्य वा अवस्था पत्ता लगाउँछन् वा सामना गर्छन्। पहिलो खण्डको कर्ता वक्ता हुन्, तर दोस्रो खण्डको कर्ता फरक हुन सक्छ।
- 오랜만에 고향에 갔더니 많은 것이 변해 있었어요. (म लामो समयपछि आफ्नो गाउँ गएँ र धेरै कुराहरू परिवर्तन भएको पाएँ।)
- 창문을 열었더니 시원한 바람이 들어왔어요. (मैले झ्याल खोलें, अनि चिसो हावा भित्र आयो।)
२. कारण र प्रभाव
वक्ताको विगतको काम दोस्रो खण्डमा वर्णन गरिएको नतिजाको प्रत्यक्ष कारण हो। यस अवस्थामा, दुवै खण्डको कर्ता सामान्यतया वक्ता नै हुन्छन्।
- 어제 늦게 잤더니 오늘 너무 피곤해요. (हिजो ढिलो सुतेको हुनाले, आज म धेरै थाकेको छु।)
- 매일 운동했더니 건강이 좋아졌어요. (मैले हरेक दिन व्यायाम गरें, र त्यसको परिणामस्वरुप मेरो स्वास्थ्यमा सुधार आयो।)
संयोजन:
यो क्रियाको धातुमा -았/었- जोडेर, त्यसपछि -더니 थपेर बन्छ।
- ㅏ वा ㅗ मा अन्त्य हुने क्रिया धातु + -았더니 (उदाहरण: 가다 → 갔더니, 보다 → 봤더니)
- अन्य स्वरमा अन्त्य हुने क्रिया धातु + -었더니 (उदाहरण: 먹다 → 먹었더니, 열다 → 열었더니)
- 하다 क्रियाहरू → 했더니 (उदाहरण: 공부하다 → 공부했더니)
महत्त्वपूर्ण भिन्नता: -았/었더니 बनाम -더니
यो एउटा महत्त्वपूर्ण बुँदा हो। -았/었더니 केवल वक्ताको काम (प्रथम पुरुष) को लागि प्रयोग गरिन्छ। यसको विपरीत, -더니 तब प्रयोग गरिन्छ जब वक्ताले अरू कसैको वा कुनै कुराको काम वा अवस्था अवलोकन गर्छन् (तृतीय पुरुष)।
- मैले कडा मेहनत गरें, अनि म सफल भएँ। → 제가 열심히 공부했더니 합격했어요. (सही)
- मेरो साथीले कडा मेहनत गर्यो, अनि ऊ सफल भयो। → 친구가 열심히 공부하더니 합격했어요. (सही, -더니 प्रयोग गरेर)
उदाहरणहरू (4)
- 어제 운동을 열심히 했더니 오늘 몸이 아파요.
I exercised hard yesterday, so my body aches today.
शब्द-शब्द अर्थ: हिजो कडा व्यायाम गरें, त्यसैले आज शरीर दुख्छ।
यसले प्रत्यक्ष कारण र प्रभावको सम्बन्ध देखाउँछ। वक्ताको काम (व्यायाम गर्नु) ले नतिजा (शरीर दुख्नु) निम्त्यायो।
- 오랜만에 친구에게 전화했더니 번호가 바뀌었어요.
I called my friend for the first time in a while and found out their number had changed.
शब्द-शब्द अर्थ: लामो समयपछि साथीलाई फोन गरें, अनि नम्बर परिवर्तन भएको थाहा पाएँ।
यसले एउटा खोज देखाउँछ। वक्ताको काम (फोन गर्नु) ले नयाँ तथ्य (नम्बर परिवर्तन हुनु) पत्ता लगाउन मद्दत गर्यो।
- 백화점에 갔더니 세일을 하고 있었어요.
I went to the department store and discovered they were having a sale.
शब्द-शब्द अर्थ: डिपार्टमेन्ट स्टोर गएँ, अनि त्यहाँ सेल चलिरहेको थाहा पाएँ।
यसले एउटा खोज देखाउँछ। वक्ताको काम (स्टोर जानु) ले नयाँ अवस्था (सेल चलिरहेको) पत्ता लगाउन मद्दत गर्यो।
- 커피를 너무 많이 마셨더니 잠이 안 와요.
I drank too much coffee, so now I can't sleep.
शब्द-शब्द अर्थ: धेरै कफी पिएँ, त्यसैले अहिले निद्रा लाग्दैन।
यसले प्रत्यक्ष कारण र प्रभावको सम्बन्ध देखाउँछ। वक्ताको काम (कफी पिउनु) ले नतिजा (सुत्न नसक्नु) निम्त्यायो।
सामान्य गल्तीहरू
पहिलो कामको कर्ता वक्ता नहुँदा -았/었더니 को प्रयोग गर्नु।
फरक अर्थ동생이 밥을 많이 먹었더니 배탈이 났어요.동생이 밥을 많이 먹더니 배탈이 났어요.-았/었더니 केवल तब प्रयोग गरिन्छ जब वक्ता ('म') ले पहिलो काम गर्छन्। अरू कसैले (जस्तै 'मेरो भाइ') गरेको काम र त्यसको नतिजा अवलोकन गर्न, तपाईंले सट्टामा -더니 प्रयोग गर्नुपर्छ।
पहिलो खण्डमा विशेषणसँग -았/었더니 को प्रयोग गर्नु।
어제 날씨가 좋았더니 기분도 좋아요.어제 날씨가 좋아서 기분이 좋았어요.पहिलो खण्डले वक्ताद्वारा गरिएको कामको वर्णन गर्नुपर्छ, त्यसैले यो क्रिया हुनुपर्छ। '날씨가 좋다' (मौसम राम्रो छ) अवस्थाको वर्णन हो, काम होइन। यस्तो सामान्य कारण व्यक्त गर्न, -아/어서 जस्ता फरक ढाँचाहरू बढी स्वाभाविक हुन्छन्।
यो कसरी जोडिन्छ
पहिले यो सिक्नुहोस्
सम्बन्धित ढाँचाहरू
- -아/어서Because of, therefore
दुवैले कारण र प्रभाव देखाउन सक्छन्। -아/어서 एक सामान्य कारण जनाउने संयोजक हो। -았/었더니 बढी विशिष्ट छ, जसले नतिजा वक्ताको व्यक्तिगत अनुभव वा कामको प्रत्यक्ष परिणाम वा खोज थियो भन्ने कुरामा जोड दिन्छ।
स्तर 2 - -(으)니까So, Because
दुवैले कारण व्यक्त गर्न सक्छन्। -니까 ले प्रायः पछिको आदेश वा सुझावलाई औचित्य पुष्टि गर्न कारण दिन्छ। -았/었더니 ले वक्ताको कामपछि आएको समयक्रम र खोज/नतिजामा बढी ध्यान केन्द्रित गर्छ, केवल कारण दिनुमा मात्र होइन।
स्तर 3 - -다가 보니까केही समयसम्म गरिरहँदा
कामपछि केही पत्ता लगाउने सन्दर्भमा यो उस्तै छ। -다가 보니까 ले केही समयसम्म काम जारी राखेपछि खोज गरिएको संकेत गर्छ, जबकि -았/었더니 ले केवल पूरा भएको विगतको कामलाई पछिको खोज वा नतिजासँग जोड्छ।
स्तर 4