-(으)ㄹ 수 있다 / -(으)ㄹ 줄 알다
ការបង្ហាញពីសមត្ថភាព
-ㄹ 수 있다 មានន័យថា 'អាច' (សមត្ថភាព ឬលទ្ធភាព)។
-ㄹ 줄 알다 មានន័យថា 'ចេះ' (ជំនាញដែលបានរៀន)។
របៀបដែលវាដំណើរការ
ការយល់ពីភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចរវាងទម្រង់ទាំងពីរនេះ គឺជាគន្លឹះដើម្បីឱ្យការនិយាយភាសាកូរ៉េរបស់អ្នកស្តាប់ទៅកាន់តែធម្មជាតិ។
1. -ㄹ 수 있다/없다៖ សមត្ថភាពទូទៅ និងលទ្ធភាព
នេះគឺជាវិធីទូទៅបំផុតក្នុងការនិយាយថា 'អាច' ឬ 'មិនអាច'។ វាភ្ជាប់ទៅនឹងដើមនៃកិរិយាសព្ទ។
- ដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលបញ្ចប់ដោយស្រៈ + -ㄹ 수 있다/없다 (ឧទាហរណ៍៖ 가다 → 갈 수 있다)
- ដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលបញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈ + -을 수 있다/없다 (ឧទាហរណ៍៖ 먹다 → 먹을 수 있다)
វាត្រូវបានប្រើក្នុងបរិបទសំខាន់ពីរ៖
ក) សមត្ថភាពទូទៅ៖ សមត្ថភាពពីកំណើត ឬសមត្ថភាពរាងកាយក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ។
저는 100미터를 뛸 수 있어요. (ខ្ញុំអាចរត់បាន ១០០ ម៉ែត្រ។)
ខ) លទ្ធភាព ឬការអនុញ្ញាត៖ តើស្ថានភាពអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសកម្មភាពដែរឬទេ។
지금 회의 중이라서 전화를 받을 수 없어요. (ឥឡូវខ្ញុំកំពុងប្រជុំ ដូច្នេះខ្ញុំមិនអាចទទួលទូរស័ព្ទបានទេ។)
여기서 쉬어도 돼요? → 네, 쉴 수 있어요. (តើខ្ញុំអាចសម្រាកនៅទីនេះបានទេ? → បាទ/ចាស អ្នកអាចសម្រាកបាន។)
2. -ㄹ 줄 알다/모르다៖ ជំនាញដែលបានរៀន ឬចំណេះដឹងអំពីការពិត
ទម្រង់នេះមានភាពស្មុគស្មាញជាងព្រោះវាមានអត្ថន័យពីរផ្សេងគ្នា។ វាក៏ភ្ជាប់ទៅនឹងដើមនៃកិរិយាសព្ទដោយប្រើច្បាប់ដូចគ្នានឹងខាងលើដែរ។
- ដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលបញ្ចប់ដោយស្រៈ + -ㄹ 줄 알다/모르다 (ឧទាហរណ៍៖ 운전하다 → 운전할 줄 알다)
- ដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលបញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈ + -을 줄 알다/모르다 (ឧទាហរណ៍៖ 만들다 → 만들 줄 알다)
ក) ជំនាញដែលបានរៀន៖ 'ចេះធ្វើអ្វីមួយ'។ នេះគឺជាអត្ថន័យដែលត្រូវបានប្រៀបធៀបញឹកញាប់បំផុតជាមួយ -ㄹ 수 있다។
저는 한국 요리를 만들 줄 알아요. (ខ្ញុំចេះធ្វើម្ហូបកូរ៉េ។)
ខ) ចំណេះដឹងអំពីការពិត៖ 'ដឹង/ដឹងថាអ្វីមួយនឹងកើតឡើង'។ ការប្រើប្រាស់នេះគឺអំពីការដឹងពីការពិត ឬការសន្មតនៅពេលអនាគត។ សម្រាប់ការពិតនៅបច្ចុប្បន្ន ឬអតីតកាល ទម្រង់នេះផ្លាស់ប្តូរទៅជា -ㄴ/는 줄 알다។
저는 그가 내일 올 줄 알아요. (ខ្ញុំដឹងថាគាត់នឹងមកនៅថ្ងៃស្អែក។)
បរិបទមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការបែងចែកអត្ថន័យទាំងពីរនេះ។
ភាពខុសគ្នាសំខាន់ៗក្នុងការប្រើប្រាស់៖
- សម្រាប់ជំនាញដែលបានរៀនដូចជាការបើកបរ ឬការហែលទឹក ទម្រង់ទាំងពីរនេះច្រើនតែប្រើជំនួសគ្នាបាន ប៉ុន្តែ -ㄹ 줄 알다 ស្តាប់ទៅមានភាពជាក់លាក់ជាងអំពីជំនាញនោះ។
- សម្រាប់ស្ថានភាពនៃលទ្ធភាព ការអនុញ្ញាត ឬសមត្ថភាពតាមកាលៈទេសៈ អ្នក ត្រូវតែ ប្រើ -ㄹ 수 있다។ ការប្រើ -ㄹ 줄 알다 នឹងស្តាប់ទៅមិនធម្មជាតិទេ។ ឧទាហរណ៍ ដើម្បីនិយាយថា "ថ្ងៃស្អែកអាចនឹងមានភ្លៀង" អ្នកត្រូវតែនិយាយថា "내일 비가 올 수 있어요." ការនិយាយថា "내일 비가 올 줄 알아요" មានន័យថា "ខ្ញុំដឹងច្បាស់ថាថ្ងៃស្អែកនឹងមានភ្លៀង" ដែលជាអត្ថន័យខុសគ្នា។
ឧទាហរណ៍ (5)
- 저는 운전할 줄 알아요.
I know how to drive.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ I driving know how to.
នេះសង្កត់ធ្ងន់លើជំនាញដែលបានរៀននៃការបើកបរ។ ការប្រើ '운전할 수 있어요' ក៏ត្រឹមត្រូវដែរ ប៉ុន្តែវាអាចមានន័យថាអ្នកមានឱកាសបើកបរនៅពេលនេះ (ឧទាហរណ៍៖ អ្នកមានឡាន និងសោ)។
- 지금 너무 바빠서 회의에 갈 수 없어요.
I'm so busy right now that I can't go to the meeting.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Now too busy so meeting to go cannot.
នេះគឺអំពីលទ្ធភាព មិនមែនជំនាញទេ។ ស្ថានភាព (ការរវល់) រារាំងសកម្មភាពនេះ។ ការប្រើ '갈 줄 몰라요' នឹងមានន័យខុសថាអ្នកមិនចេះវិធីទៅកន្លែងប្រជុំ។
- 피아노 칠 수 있어요?
Can you play the piano?
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ Piano play can you?
នៅក្នុងសំណួរអំពីជំនាញ -ㄹ 수 있다 គឺជារឿងធម្មតា និងមានលក្ខណៈធម្មជាតិខ្លាំងណាស់។ '피아노 칠 줄 알아요?' ក៏ត្រឹមត្រូវដែរ ហើយវាមានលក្ខណៈផ្ទាល់ជាងក្នុងការសួរថាតើពួកគេមានជំនាញនោះដែរឬទេ។
- 저는 아직 한글을 읽을 줄 몰라요.
I don't know how to read Hangul yet.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ I yet Hangul read how to don't know.
នេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការខ្វះជំនាញដែលបានរៀន។ '읽을 수 없어요' ក៏អាចប្រើបានដែរ ប៉ុន្តែវាអាចមានន័យថាជាការមិនអាចធ្វើបានបណ្តោះអាសន្ន (ឧទាហរណ៍៖ 'ភ្នែកខ្ញុំឈឺ ដូច្នេះខ្ញុំមិនអាចអានបានទេ')។
- 이 문제는 너무 어려워서 풀 수 없어요.
This problem is too difficult, so I can't solve it.
ពាក្យម្តងមួយៗ៖ This problem too difficult so solve cannot.
នេះបង្ហាញពីការមិនអាចធ្វើបានដោយសារកាលៈទេសៈ (ភាពលំបាកនៃបញ្ហា)។ វាមិនមែនអំពីការខ្វះចំណេះដឹងទូទៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានោះទេ។
កំហុសដែលតែងតែជួបប្រទះ
ការប្រើ -ㄹ 줄 알다 សម្រាប់លទ្ធភាព។
អត្ថន័យខុសគ្នា내일 눈이 올 줄 알아요.내일 눈이 올 수 있어요.ដើម្បីបង្ហាញពីលទ្ធភាពដូចជា 'ថ្ងៃស្អែកអាចនឹងមានព្រិលធ្លាក់' អ្នកត្រូវតែប្រើ -ㄹ 수 있다។ ប្រយោគដែលមិនត្រឹមត្រូវ
내일 눈이 올 줄 알아요មានន័យថា 'ខ្ញុំដឹងថាថ្ងៃស្អែកនឹងមានព្រិលធ្លាក់'។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់អំពីចំណេះដឹងរបស់នរណាម្នាក់អំពីការពិត មិនមែនអំពីលទ្ធភាពនោះទេ។ការប្រើ -ㄹ 줄 모르다 នៅពេលដែលការមិនអាចធ្វើបានគឺដោយសារស្ថានភាព មិនមែនដោយសារការខ្វះជំនាញ។
목이 아파서 노래를 부를 줄 몰라요.목이 아파서 노래를 부를 수 없어요.មូលហេតុនៃការមិនច្រៀងគឺដោយសារឈឺបំពង់ក (ស្ថានភាពបណ្តោះអាសន្ន) មិនមែនដោយសារមិនចេះច្រៀងនោះទេ។ ដូច្នេះ -ㄹ 수 없다 គឺជាជម្រើសត្រឹមត្រូវដើម្បីបង្ហាញពីការមិនអាចធ្វើបានតាមកាលៈទេសៈនេះ។
ទម្រង់ដែលទាក់ទង
- -(으)ㄹ 수 있다/없다អាច/មិនអាច
នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃការប្រៀបធៀប ដែលប្រើសម្រាប់សមត្ថភាពទូទៅ លទ្ធភាព និងការអនុញ្ញាត។ វាជាវិធីទូលំទូលាយ និងធម្មតាជាងក្នុងការនិយាយថា 'អាច/មិនអាច'។
កម្រិត 2 - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알다ចេះរបៀប, គិតថា (ច្រើនតែច្រឡំ)
ទម្រង់នេះបង្ហាញពីចំណេះដឹង។ ជាមួយ
កម្រិត 3-ㄹវាអាចមានន័យថា 'ចេះ' (ជំនាញ) ឬ 'ដឹងថាអ្វីមួយនឹងកើតឡើង' (ការពិតនៅពេលអនាគត)។ ជាមួយ-ㄴ/는វាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ដឹងពីការពិត ឬស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ មេរៀននេះផ្តោតលើអត្ថន័យ 'ចេះ' ដោយផ្ទុយជាមួយ-ㄹ 수 있다។ - -ㄴ/는/ㄹ 줄 알았다ខ្ញុំបានគិតថា… ខ្ញុំបានសន្មតថា…
ទម្រង់នេះមើលទៅស្រដៀងគ្នាខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យខុសគ្នាទាំងស្រុង៖ 'ខ្ញុំគិតថា...' ឬ 'ខ្ញុំសន្មតថា...'។ ការច្រឡំវាជាមួយ '-ㄹ 줄 알다' គឺជាកំហុសទូទៅមួយ។
កម្រិត 4 - 안/못ការបដិសេធ (Not)
វិធីដែលទាក់ទងគ្នាដើម្បីបង្ហាញពីការមិនអាចធ្វើបាន។ '못 + កិរិយាសព្ទ' ជារឿយៗជាវិធីខ្លី និងធម្មតាជាងក្នុងការនិយាយថា 'កិរិយាសព្ទ + -ㄹ 수 없다' ជាពិសេសនៅពេលដែលការមិនអាចធ្វើបានគឺដោយសារការខ្វះជំនាញ ឬកត្តាខាងក្រៅ។
កម្រិត 1 - -아/어도 되다May, be allowed to
ទម្រង់នេះទាក់ទងទៅនឹងទិដ្ឋភាព 'ការអនុញ្ញាត' នៃ -ㄹ 수 있다។ ខណៈពេលដែលអ្នកអាចប្រើ -ㄹ 수 있다 ដើម្បីសុំ ឬផ្តល់ការអនុញ្ញាត -아/어도 되다 ('អាច', 'មិនអីទេក្នុងការ...') គឺជាវិធីផ្ទាល់ និងច្បាស់លាស់ជាងក្នុងការធ្វើដូច្នេះ។
កម្រិត 3