-다니
I can't believe, to think that
-다니 выкарыстоўваецца, каб выказаць здзіўленне, недавер або іншую моцную эмоцыю (напрыклад, захапленне ці расчараванне) пасля таго, як вы нешта пачулі або зразумелі. Гэта перакладаецца як «Падумаць толькі...» або «Не магу паверыць, што...»
Як гэта працуе
-다니 — гэта моцны выраз, які выкарыстоўваецца для перадачы моцнай эмацыйнай рэакцыі на нейкую інфармацыю. Гэта выглядае так, быццам гаворачы цытуе факт, а потым адразу ж рэагуе на яго. Эмоцыя можа быць станоўчай (захапленне, прыемнае здзіўленне), адмоўнай (шок, расчараванне, крытыка) або нейтральнай (просты недавер).
Правілы спражэння:
Спражэнне залежыць ад тыпу слова і часу.
- Дзеясловы (цяперашні час): Аснова + -ㄴ/는다니
- 먹다 → 먹는다니 (Падумаць толькі, што хтосьці есць...)
- 가다 → 간다니 (Падумаць толькі, што хтосьці ідзе...) - Прыметнікі: Аснова + 다니
- 예쁘다 → 예쁘다니 (Падумаць толькі, што гэта прыгожа!)
- 크다 → 크다니 (Не магу паверыць, што гэта так вяліка!) - Назоўнікі: Назоўнік + -(이)라니
- 학생 → 학생이라니 (Падумаць толькі, што ён студэнт!)
- 의사 → 의사라니 (Не магу паверыць, што яна доктар!) - Мінулы час: Аснова + -았/었다니
- 했다 → 했다니 (Падумаць толькі, што яны гэта зрабілі!)
- 봤다 → 봤다니 (Не магу паверыць, што ты гэта бачыў!) - Будучы час/Здагадка: Аснова + -겠다니
- 가겠다 → 가겠다니 (Падумаць толькі, што ты пойдзеш!)
Гэтая канструкцыя часта выкарыстоўваецца як асобны вокліч або як першая частка сказа, дзе другая частка апісвае рэакцыю гаворачага. Напрыклад: [Факт]-다니 [Рэакцыя].
Прыклады (5)
- 그 영화가 그렇게 재미있다니, 저도 꼭 봐야겠어요.
To think that movie is so fun, I must watch it too.
Слова за словам: That movie that much is fun, I also definitely must watch.
Гаворачы выказвае здзіўленне і цікавасць, пачуўшы, наколькі гэты фільм цікавы.
- 매일 아침 5시에 일어난다니 정말 대단하네요.
To think that you wake up at 5 AM every day, that's truly amazing.
Слова за словам: Every morning at 5 o'clock wake up, really is amazing.
Гэты сказ паказвае захапленне дысцыплінаваным распарадкам дня чалавека.
- 저 사람이 제 상사라니 믿을 수가 없어요.
I can't believe that person is my boss.
Слова за словам: That person my boss is, I cannot believe.
Тут -라니 выкарыстоўваецца з назоўнікам (상사), каб выказаць шок або недавер.
- 벌써 숙제를 다 했다니, 정말 빨리 끝냈네요!
To think you've already finished all your homework! You finished really fast!
Слова за словам: Already homework all did, really quickly finished!
Мінулы час -했다니 выкарыстоўваецца, каб паказаць здзіўленне з нагоды выкананага дзеяння.
- 시험 전날에 밤새 게임을 했다니 제정신이야?
To think you stayed up all night playing games the day before an exam, are you in your right mind?
Слова за словам: Exam day before all night games did, are you sane?
Гэты прыклад паказвае, як -다니 можа выкарыстоўвацца для выказвання крытычнага недаверу або асуджэння.
Тыповыя памылкі
Блытаніна паміж -다니 (здзіўленне) і -다니까 (прычына/акцэнт).
비가 온다니 우산을 가져가세요.비가 온다니까 우산을 가져가세요.-다니 выказвае эмацыйную рэакцыю на факт («Не магу паверыць, што ідзе дождж!»). -다니까 дае прычыну для загаду або прапановы («Паколькі ідзе дождж, вазьмі парасон»). Яны не з'яўляюцца ўзаемазаменнымі.
Выкарыстанне няправільнага спражэння для назоўнікаў.
그 사람이 한국 사람다니, 한국말을 정말 잘하네요.그 사람이 한국 사람이라니, 한국말을 정말 잘하네요.Для назоўнікаў вы павінны выкарыстоўваць звязку 이다 і далучаць да яе канструкцыю, што дае -(이)라니. Вы не можаце далучыць -다니 непасрэдна да назоўніка.
Як гэта звязана
Спачатку вывучыце гэта
Звязаныя канструкцыі
- -는다고/ㄴ다고/다고Say That, Claim That
Гэта базавая форма ўскоснай мовы. -다니 з'яўляецца скарачэннем ад '-다고 하니' (паколькі кажуць, што...), таму разуменне гэтай базавай формы з'яўляецца ключом да разумення паходжання -다니.
Узровень 3 - -다니까말했잖아
Таксама паходзіць ад формы ўскоснай мовы ('-다고 하니까'), але выкарыстоўваецца для ўказання прычыны або для паўторнага акцэнтавання думкі, часта перад загадам або прапановай. Вельмі важна адрозніваць гэта ад здзіўлення/недаверу ў -다니.
Узровень 4 - -더니Заўважыў, а потым
Выкарыстоўваецца, калі гаворачы назірае сітуацыю, якая прыводзіць да наступнага выніку. Хоць абодва выпадкі ўключаюць папярэдні факт, -더니 факусуецца на паслядоўнасці або прычынна-выніковай сувязі, у той час як -다니 факусуецца на эмацыйнай рэакцыі гаворачага на сам факт.
Узровень 4 - -군/구나아, 그렇구나
Гэта клічнае заканчэнне, якое выказвае новае ўсведамленне або лёгкае здзіўленне. -다니 выказвае значна больш моцную эмоцыю, такую як шок, недавер або захапленне, у той час як -구나 — гэта больш мяккае «О, разумею!» або «Вось як гэта!»
Узровень 3