-(으)로
Rigting/middel-partikel
-로 is ’n partikel wat aan selfstandige naamwoorde geheg word om die rigting van beweging, die gereedskap of metode wat gebruik word, of ’n verandering in iets aan te dui.
Hoe dit werk
-로 het verskeie sleutelfunksies wat baie algemeen in Koreaans is. Om hulle te verstaan is noodsaaklik om sinne te bou.
1. Rigting (na, in die rigting van)
Dit dui die algemene rigting van beweging aan. Dit word dikwels gebruik met werkwoorde soos 가다 (om te gaan), 오다 (om te kom), en 다니다 (om by te woon/pendel).
- 오른쪽으로 가세요. (Gaan asseblief na regs.)
- 저희는 서울로 이사 갈 거예요. (Ons gaan na Seoul verhuis.)
Dit is effens anders as die partikel 에, wat ’n spesifieke bestemmingspunt aandui. -로 dui die algemene rigting of pad aan.
2. Middele, Metode, of Gereedskap (per, met, deur middel van)
Dit wys watter gereedskap, instrument, taal, of vervoermiddel gebruik word om ’n aksie uit te voer.
- 버스로 회사에 가요. (Ek gaan per bus werk toe.)
- 이메일로 보내주세요. (Stuur dit asseblief per e-pos.)
- 한국말로 말해요. (Ek praat in Koreaans.)
3. Verandering of Transformasie (in, as)
Dit kan aandui waarin iets of iemand verander, of die hoedanigheid waarin iets gekies word.
- 물이 얼음으로 변했어요. (Die water het in ys verander.)
- 점심으로 김밥을 먹었어요. (Ek het gimbap vir middagete geëet.)
Gebruiksreël:
- As die selfstandige naamwoord op ’n vokaal of die konsonant ㄹ eindig, gebruik -로.
Voorbeelde: 버스 (bus) → 버스로, 지하철 (moltrein) → 지하철로 - As die selfstandige naamwoord op ’n konsonant (behalwe ㄹ) eindig, gebruik -으로.
Voorbeelde: 펜 (pen) → 펜으로, 책 (boek) → 책으로
Voorbeelde (6)
- 오른쪽으로 가세요.
Please go to the right.
Woord vir woord: Regs-rigting-na gaan-asseblief.
Hier dui -으로 die rigting van beweging aan.
- 버스로 학교에 가요.
I go to school by bus.
Woord vir woord: Bus-per skool-na gaan.
-로 wys die vervoermiddel wat gebruik word.
- 펜으로 이름을 쓰세요.
Please write your name with a pen.
Woord vir woord: Pen-met naam skryf-asseblief.
-으로 dui die gereedskap aan wat gebruik word om te skryf.
- 물이 얼음으로 변했어요.
The water turned into ice.
Woord vir woord: Water ys-in verander.
-으로 wys waarin die water verander het.
- 선물로 이 책을 샀어요.
I bought this book as a gift.
Woord vir woord: Geskenk-as hierdie boek gekoop.
-로 dui die doel of status van die aankoop aan ('as ’n geskenk').
- 지하철로 오시면 더 빨라요.
If you come by subway, it's faster.
Woord vir woord: Moltrein-per as-kom meer vinnig.
Die selfstandige naamwoord 지하철 eindig op ㄹ, so -로 word gebruik, nie -으로 nie.
Algemene foute
Verwarring van -로 met -에 vir rigting.
Ander betekenis오른쪽에 가세요.오른쪽으로 가세요.Alhoewel albei ’n bestemming kan aandui, merk 에 ’n spesifieke punt. Vir algemene rigtings soos 'regs', 'links', 'op', of 'af', is -로 meer natuurlik omdat dit 'in daardie rigting' aandui.
Gebruik van -로 na ’n selfstandige naamwoord wat op ’n konsonant eindig (behalwe ㄹ).
책로 읽어요.책으로 읽어요.Jy moet -으로 gebruik na ’n selfstandige naamwoord wat op ’n konsonant eindig (behalwe vir ㄹ). Aangesien 책 (boek) met die konsonant ㄱ eindig, moet -으로 aangeheg word, nie -로 nie.
Verwarring van -로 (gereedskap) met -와/과 (begeleiding).
Ander betekenis친구로 영화를 봤어요.친구와 영화를 봤어요.-로 beteken 'met' vir ’n gereedskap of metode. Om te sê jy het iets 'met' ’n persoon gedoen, moet jy 와/과 of -랑/-하고 gebruik.
Verwante patrone
- 에Na, By
Beide -로 en 에 kan ’n bestemming merk. -로 dui egter ’n algemene rigting aan ('na'), terwyl 에 ’n spesifieke aankomspunt merk ('na' of 'by').
Vlak 1 - 에서Van
에서 merk die beginpunt van ’n aksie ('van ’n plek af'), wat konseptueel teenoorgesteld is aan -로 wanneer dit vir rigting gebruik word ('na ’n plek toe').
Vlak 1 - 와/과En, Met
와/과 beteken 'met' in die sin van begeleiding (bv. 'met ’n vriend'). -로 beteken 'met' in die sin van die gebruik van ’n gereedskap of instrument (bv. 'met ’n pen').
Vlak 1 - -로서As, in die hoedanigheid van
-로서 is verwant aan die 'status' of 'hoedanigheid'-betekenis van -로. -로서 beteken spesifiek 'as' of 'in die hoedanigheid van' en word dikwels in meer formele skryfwerk gebruik.
Vlak 3 - 에 / 에서 / 로Liggingdeeltjies
Dit is ’n direkte vergelykingspatroon wat help om die duidelike nuanses en gebruiksgevalle van hierdie drie fundamentele plek- en rigtingpartikels te verduidelik.
Vlak 2