-(으)러
Om te
-(으)러 word gebruik om te sê 'om te (iets doen)' wanneer jy na ’n plek gaan of daarvandaan kom.
Hoe dit werk
-(으)러 is ’n belangrike patroon om die doel van ’n mens se beweging uit te druk. Dit stel duidelik waarom iemand na ’n plek gaan of daarvandaan kom.
Vervoegingsreël:
Die vorm verander op grond van die werkwoordstam se uitgang:
- As die werkwoordstam op ’n vokaal of die konsonant ㄹ eindig, voeg jy -러 by.
- 보다 (om te sien) → 보 + 러 → 보러
- 만나다 (om te ontmoet) → 만나 + 러 → 만나러
- 만들다 (om te maak) → 만들 + 러 → 만들러 (ㄹ val nie weg nie) - As die werkwoordstam op enige ander konsonant as ㄹ eindig, voeg jy -으러 by.
- 먹다 (om te eet) → 먹 + 으러 → 먹으러
- 찾다 (om te vind) → 찾 + 으러 → 찾으러
Belangrike gebruikspunte:
1. Slegs bewegingswerkwoorde: Die werkwoord wat op -(으)러 volg, moet ’n bewegingswerkwoord wees, soos 가다 (om te gaan), 오다 (om te kom), 다니다 (om by te woon), 올라가다 (om op te gaan), 내려가다 (om af te gaan), 들어가다 (om in te gaan), 나오다 (om uit te kom), ens.
2. Dieselfde onderwerp: Die onderwerp van die doelklousule (die werkwoord met -(으)러) en die bewegingsklousule moet dieselfde persoon wees.
3. Geen tydsvorm in die eerste klousule: Tydsvorm word nooit by die werkwoord met -(으)러 gevoeg nie. Die algehele tydsvorm van die sin word deur die finale bewegingswerkwoord bepaal.
- Korrek: 영화를 보러 갔어요. (Ek het gegaan om ’n fliek te kyk.)
- Verkeerd: 영화를 봤으러 갔어요.
Vergelyking met -려고:
Beide -(으)러 en -려고 kan 'om te' beteken. -(으)러 is egter beperk tot bewegingswerkwoorde, terwyl -려고 met enige werkwoord gebruik kan word.
- 한국어를 배우러 한국에 왔어요. (Korrek - 왔어요 is ’n bewegingswerkwoord)
- 한국어를 배우려고 한국에 왔어요. (Korrek)
- 한국어를 배우려고 열심히 공부해요. (Korrek - 공부해요 is nie ’n bewegingswerkwoord nie)
- 한국어를 배우러 열심히 공부해요. (Verkeerd)
Voorbeelde (5)
- 영화를 보러 극장에 갔어요.
Ek het na die teater gegaan om ’n fliek te kyk.
Woord vir woord: fliek kyk-om-te teater-na gegaan.
- 점심을 먹으러 식당에 갈 거예요.
Ek gaan na die restaurant om middagete te eet.
Woord vir woord: middagete eet-om-te restaurant-na sal gaan.
- 친구를 만나러 서울에 왔어요.
Ek het na Seoel gekom om ’n vriend te ontmoet.
Woord vir woord: vriend ontmoet-om-te Seoel-na gekom.
- 돈을 찾으러 은행에 다녀왔어요.
Ek het na die bank gegaan (en teruggekom) om geld te trek.
찾다 eindig op ’n konsonant, so -으러 word gebruik. 다녀오다 is ’n saamgestelde bewegingswerkwoord wat beteken 'om te gaan en terug te kom'.
- 케이크를 만들러 친구 집에 갔어요.
Ek het na ’n vriend se huis gegaan om ’n koek te maak.
Die werkwoordstam 만들다 eindig op ㄹ, so -러 word direk aangeheg sonder om die ㄹ weg te laat.
Algemene foute
Gebruik -(으)러 saam met ’n nie-bewegingswerkwoord.
숙제를 하러 열심히 공부했어요.숙제를 하러 도서관에 갔어요.-(으)러 moet gevolg word deur ’n bewegingswerkwoord soos 가다 (om te gaan) of 오다 (om te kom). Om doel uit te druk met ’n nie-bewegingswerkwoord soos 공부하다 (om te studeer), moet jy ’n ander patroon soos -려고 gebruik (bv. 숙제를 하려고 열심히 공부했어요).
Tydsvormmerkers byvoeg by die werkwoord voor -(으)러.
밥을 먹었으러 식당에 갔어요.밥을 먹으러 식당에 갔어요.Die werkwoordstam heg direk aan -(으)러 sonder enige tydsvormmerkers soos -았/었-. Die tydsvorm van die hele sin word slegs op die finale werkwoord (갔어요) aangedui.
Hoe dit verband hou
Leer eers hierdie een
Verwante patrone
- -(으)러 가다/오다Gaan/kom om te doen
Dit is die mees algemene struktuur wat -러 gebruik. Dit kombineer die doelmerker -러 met die twee mees basiese bewegingswerkwoorde en vorm ’n vaste frase vir 'gaan/kom om iets te doen'.
Vlak 2 - -(으)려고Om Te, Sodat
Beide beteken 'om te', maar -려고 is meer veelsydig. Dit kan deur enige werkwoord gevolg word, terwyl -러 tot bewegingswerkwoorde beperk is. Hulle is slegs uitruilbaar wanneer die finale werkwoord een van beweging is.
Vlak 2 - -고자Om te, Met die Voorneme Om
’n Meer formele en skryftaal-ekwivalent van -려고. Soos -려고, druk dit voorneme uit, maar is nie tot bewegingswerkwoorde beperk nie, wat dit anders maak as -러.
Vlak 5 - -기 때문에Omdat
Kontrasteer doel met rede. -러 verduidelik 'waarom jy beweeg' (doel), terwyl -기 때문에 verduidelik 'waarom iets gebeur het' (rede). Byvoorbeeld, 'Ek het na die biblioteek gegaan om te studeer (공부하러)' teenoor 'Ek kon nie gaan nie omdat ek siek was (아팠기 때문에)'.
Vlak 4