-(으)ㄴ 지

Қанша Уақыт Өткені Және Белгісіздік

3-деңгейАйтылуы ji

Бұл үлгінің екі негізгі қолданысы бар. Біріншісі — уақыт туралы айту: 'Кореяға келгеніме 1 жыл болды' (한국에 온 지 1년 됐어요). Екіншісі — күйге қатысты белгісіздікті білдіру: 'Қымбат па, жоқ па білмеймін' (비싼지 모르겠어요).

Бұл үлгінің негізгі беті де бар: -(으)ㄴ 지 (Since)

Қалай жұмыс істейді

Бұл құрылымның контекстке байланысты екі негізгі мағынасы бар. Тіркестің қай мағынада қолданылып тұрғанын анықтау өте маңызды.

1. Өткен уақыт ('бері/болды')
Бұл қолданыс әрекет аяқталғаннан бері қанша уақыт өткенін өлшейді. Ол әрқашан өткен шақтағы оқиғаға қатысты айтылады.

Жалғану тәртібі (Іс-әрекет етістіктері):

  • Дауысты дыбысқа немесе ㄹ әрпіне аяқталатын етістік түбірлері: -ㄴ 지 жалғанады
    - 오다 → 온 지 (келгеніне)
    - 살다 → 산 지 (тұрғанына)
  • Дауыссыз дыбысқа аяқталатын етістік түбірлері: -은 지 жалғанады
    - 먹다 → 먹은 지 (жегеніне)

Әдеттегі сөйлем құрылымы:
Етістік-(으)ㄴ 지 + [Уақыт аралығы] + 되다/넘다/지나다.
Мысалы: 한국에 온 지 1년이 되었어요. (Кореяға келгеніме бір жыл болды.)

2. Белгісіздік ('ма/ме')
Бұл қолданыс жағдай немесе сапа туралы сұрақты үлкенірек сөйлемнің ішіне енгізеді. Бұл форма жанама сұрақтарда қолданылатын -(으)ㄴ/는지 жалғаулар тобына жатады. Дәл осы -(으)ㄴ 지 формасы сын есімдер мен 이다 сөзі үшін қолданылады.

Жалғану тәртібі (Сын есімдер мен 이다):

  • Маңызды: 'белгісіздік' жалғауы бос орынсыз жазылады — 큰지, 작은지, 학생인지 — ал арасында бос орны бар -(으)ㄴ 지 формасы 'өткен уақытты' білдіреді.
  • Дауысты дыбысқа немесе ㄹ әрпіне аяқталатын сын есім түбірлері: -ㄴ지 жалғанады
    - 크다 → 큰지 (үлкен бе, жоқ па)
    - 멀다 → 먼지 (алыс па, жоқ па)
  • Дауыссыз дыбысқа аяқталатын сын есім түбірлері: -은지 жалғанады
    - 작다 → 작은지 (кішкентай ма, жоқ па)
  • Зат есімдер (이다 сөзімен): Зат есім + -(이)ㄴ지
    - 학생이다 → 학생인지 (студент пе, жоқ па)

Бұл сөйлемшеден кейін әдетте 알다, 모르다, 궁금하다 сияқты білу, сұрау немесе қызығушылық білдіретін етістіктер келеді.
Мысалы: 그 사람이 학생인지 모르겠어요. (Ол адамның студент екенін немесе еместігін білмеймін.)

Оларды қалай ажыратуға болады?
-(으)ㄴ 지 сөзінен кейін не тұрғанына қараңыз. Егер уақыт аралығын және 되다, 넘다 немесе 지나다 сияқты етістіктерді көрсеңіз, бұл 'өткен уақытты' білдіреді. Егер 알다, 모르다 немесе 궁금하다 сияқты етістіктерді көрсеңіз, бұл 'белгісіздікті' білдіреді.

Мысалдар (5)

  1. 한국에 온 지 1년이 되었어요.

    Кореяға келгеніме бір жыл болды.

    Сөзбе-сөз: Кореяға келгеніне 1 жыл болды.

    Бұл мысал 'өткен уақыт' мағынасын көрсетеді. '온 지' сөйлеушінің Кореяға келген уақыт нүктесін білдіреді.

  2. 점심 먹은 지 얼마나 됐어요?

    Түскі ас ішкеніңізге қанша уақыт болды?

    Сөзбе-сөз: Түскі ас жегеніне қанша уақыт болды?

    Дауыссыз дыбысқа аяқталатын етістікпен (먹다 → 먹은 지) жасалған 'өткен уақыт' үлгісіндегі жиі қойылатын сұрақ.

  3. 이 옷이 저한테 작은지 한번 입어 볼게요.

    Маған кішкентай ма, жоқ па — мына киімді киіп көрейін.

    Сөзбе-сөз: Мына киім маған кішкентай ма бір рет киіп көремін.

    Бұл жерде 작다 (кішкентай болу) сын есімі 'кішкентай ма, жоқ па' деген белгісіздікті білдіру үшін 작은지 түріне өзгереді.

  4. 그 사람이 학생인지 아닌지 잘 모르겠어요.

    Ол адамның студент пе, жоқ па екенін білмеймін.

    Сөзбе-сөз: Ол адам студент пе студент емес пе жақсы білмеймін.

    Бұл мысал зат есіммен қолданылатын 'белгісіздік' мағынасын көрсетеді. '학생인지' сөйлемге 'Ол адам студент пе?' деген сұрақты кірістіреді.

  5. 날씨가 좋은지 나쁜지 창밖을 보세요.

    Ауа райы жақсы ма, жаман ба екенін терезеден қарап көр.

    Сөзбе-сөз: Ауа райы жақсы ма жаман ба терезе сыртына қараңызшы.

    Бұл жерде 'жақсы ма, жоқ па' дегенді білдіру үшін 좋다 (жақсы болу) сын есімінен 좋은지 формасы жасалған.

Жиі кездесетін қателер

  • 'Өткен уақыт' мағынасы үшін осы шақ формасы -는지 сөзін қолдану.

    서울에 오는지 1년 됐어요.
    서울에 온 지 1년 됐어요.

    'Өткен уақыт' мағынасы әрқашан бұрын аяқталған әрекетке қатысты айтылады. Сондықтан осы шақтағы -는 формасын емес, өткен шақтағы -(으)ㄴ анықтауыш формасын қолдану керек.

  • -(으)ㄴ 지 (бері/болды) тіркесін -는 동안 (кезінде/барысында) формасымен шатастыру.

    한국에 사는 지 재미있는 일이 많았어요.
    한국에 사는 동안 재미있는 일이 많았어요.

    -(으)ㄴ 지 аралықтың бастапқы нүктесін көрсетеді ('бері/болды'). -는 동안 іс-әрекет болып жатқан бүкіл уақыт аралығын білдіреді ('кезінде' немесе 'барысында'). Кореяда болған кездегі істер туралы айту үшін -는 동안 формасын қолданыңыз.

Қалай байланысады

Алдымен мұны үйреніңіз

Байланысты үлгілер

Осы үлгідегі сөздер

-ㄴ 지지-ㄴ지
Bubblegum-да жаттығу: -(으)ㄴ 지Poppy, AI репетиторыңыз, деңгейіңізге сай Корей тілі сабақтарын жазады. Сабақтағы кез келген грамматикалық тармақты түртіп, толық түсіндірмесін көріңіз.