Nhiều người học tiếng Nhật dừng chân ở cùng một chỗ. Họ đọc được kana, nhớ vài trăm từ và các đuôi ます, vậy mà vẫn chưa theo được hai người bạn nói chuyện với nhau. Người Việt có sẵn một lợi thế với kanji, vì nhiều chữ Hán có âm Hán Việt giúp đoán nghĩa. Nhưng đoán được nghĩa trên giấy và nghe ra từ trong câu nói là hai việc khác nhau. Input dễ hiểu (comprehensible input) là những bài đọc và bài nghe mà bạn hiểu gần hết, để từ đã biết dần quen tai và vài từ mới tự rõ nghĩa nhờ câu xung quanh.
Nếu bạn tốn nhiều thời gian tìm bài vừa sức, Bubblegum có thể giúp. Trong ứng dụng, Poppy, cô gia sư AI, viết bài tiếng Nhật theo trình độ và sở thích của bạn. Âm thanh, từ điển, ghi chú ngữ pháp và câu trả lời của cô nằm cùng một chỗ, và những từ bạn lưu sẽ quay lại trong bài mới nhờ Regenerative Review™. Menu, nghĩa của từ, bản dịch câu, ghi chú trong bài và câu trả lời của Poppy đều bằng tiếng Việt; chỉ một ít bài hướng dẫn ngữ pháp còn bằng tiếng Anh. Điều Bubblegum không làm được là giúp bạn đọc một cuốn sách hay bài báo mà bạn tự mang vào.
Input dễ hiểu trông như thế nào?
Hình dưới đây vẽ vài câu tiếng Nhật: mỗi hàng là một câu, mỗi thanh là một từ. Thanh xám là từ quen, còn thanh tím là từ bạn chưa gặp.
Khoảng một từ chưa biết trong mỗi câu, và bạn vẫn theo được ý.
Người mới nên đọc những câu ngắn như lời chào hay câu hỏi giá, nơi gần như từ nào cũng quen. Khi đã đọc khá, bạn có thể chọn đoạn văn dài hơn, vì ngữ cảnh rộng giúp bạn đoán từ mới. Mốc một từ mỗi câu chỉ là chỗ để bắt đầu, không cần đếm từ, và bạn nên chọn bài dễ hơn ngay khi thấy mất ý. Âm Hán Việt cũng là một manh mối tốt: khi gặp 電話 trong câu, âm Hán Việt “điện thoại” giúp bạn đoán ngay nghĩa, còn âm thanh của bài cho bạn biết người Nhật đọc nó ra sao.
Mỗi trình độ nên đọc và nghe gì?
Hãy chọn câu mô tả nghe giống bạn nhất. Mỗi dòng gợi ý nên đọc và nghe gì ở trình độ đó, và nguồn nào có tiếng Việt.
- Những bước đầu tiên
Tôi chưa đọc được hiragana và katakana.
Hãy học hiragana rồi katakana trước khi làm gì khác. Trên trang web, hai khóa này giải thích bằng tiếng Anh, còn trong ứng dụng Bubblegum có tiếng Việt.
Khóa hiragana (tiếng Anh trên web) - Cấp độ 1
Tôi có thể đánh vần từ nhưng chưa biết gì nhiều.
Đọc những đoạn hội thoại ngắn có âm thanh, như lúc mua đồ trong cửa hàng. Khi gặp từ lạ, hãy tra trong Mazii, từ điển có nghĩa tiếng Việt và câu ví dụ.
Bài đọc về món ăn (bản dịch tiếng Anh) - Cấp độ 2
Tôi có thể giao tiếp cơ bản.
Nghe những đoạn hội thoại về đời sống trong IRODORI, rồi nghe lại mà không nhìn chữ. Trang IRODORI viết bằng tiếng Nhật, còn bản tiếng Việt của giáo trình có ở trang của Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản tại Hà Nội.
- Cấp độ 3
Tôi hiểu được các cuộc trò chuyện về chủ đề quen thuộc.
Đọc tin tức dễ của NHK, có furigana trên kanji và có giọng đọc. Trang này chỉ có tiếng Nhật, nên hãy chọn tin về chủ đề bạn đã biết.
- Cấp độ 4
Tôi hiểu phần lớn nội dung nhưng bỏ lỡ vài sắc thái.
Xem lại một tập anime bạn đã biết cốt truyện, lần này với phụ đề tiếng Nhật. Language Reactor có giao diện tiếng Anh.
Bài đọc về anime và manga (bản dịch tiếng Anh) - Cấp độ 5
Tôi đọc được chủ đề phức tạp nhưng các từ hiếm gặp làm tôi chậm lại.
Đọc tin thường của NHK, không có furigana, về những chủ đề bạn đã biết. Chỉ tra những từ làm bạn mất mạch.
- Cấp độ 6
Tôi đọc gần như người bản xứ.
Chọn tiểu thuyết, tạp chí hay phim Nhật bạn muốn, và thưởng thức chúng như người đọc, người xem bình thường.
Khi bài ở cấp hiện tại đã trở nên dễ, hãy thử cấp kế tiếp. Nếu đến dòng thứ ba mà bạn đã không theo kịp, hãy quay lại cấp thấp hơn.
Mỗi tuần, hãy dành khoảng 3–5 giờ cho tiếng Nhật, chia thành những buổi ít nhất 15–30 phút. Cách chia giờ học chi tiết có trong bài cách học tiếng Nhật nhanh nhất.
Thử một bài học thật
Đây là ba bài học thật trong Bubblegum, mỗi cấp một bài, có bản dịch và nghĩa của từ bằng tiếng Việt. Hãy đọc tiếng Nhật trước, và chỉ mở bản dịch khi bạn mất ý.
Một bài cho mỗi cấp
Tôi mới bắt đầu hoặc chỉ biết vài từ
お店での買い物
Xin chào.
Xin chào. Đây là đồ lưu niệm anime.
Vâng, đúng vậy.
Tôi mua món này.
Cảm ơn bạn. Hẹn gặp lại.
Câu hỏi thường gặp về input dễ hiểu
Có cần học hết kanji trước không?
Không cần. Có furigana, bạn vẫn đọc được từ dù chưa nhớ chữ Hán. Bạn sẽ nhớ kanji tốt hơn khi gặp nó nhiều lần trong những từ bạn đã hiểu.
Xem anime có tính là input dễ hiểu không?
Có, khi bạn theo kịp phần lớn một tập có phụ đề tiếng Nhật, thường là từ khoảng Cấp độ 4. Ở các cấp thấp hơn, đọc bài học về bộ anime ấy trước khi xem sẽ giúp bạn hơn.
Người mới nên chọn ứng dụng nào?
Bubblegum có miễn phí không?
Có. Thư viện bài học được mở miễn phí cho mọi người, vì chúng tôi tin rằng ai cũng nên có cơ hội học. Trong thư viện có những bài học mà những người học khác đã nhờ Poppy viết. Mỗi bài học riêng mới đều khiến chúng tôi tốn tiền thật, nên bài đầu tiên được miễn phí, và khi nâng cấp lên Bubblegum Pro, bạn sẽ có bài học riêng không giới hạn.
