Cách học tiếng Anh hiệu quả nhất là kết hợp nhiều cách: phần lớn thời gian dành cho tiếng Anh bạn hiểu được, cùng với ôn tập và trò chuyện thật. Tỉ lệ giữa các phần tùy vào mục tiêu của bạn. Tiếng Anh mà bạn hiểu được gần hết được gọi là input dễ hiểu (comprehensible input). Dưới đây là những gì mỗi cách học mang lại, và cách kết hợp phù hợp với sáu mục tiêu thường gặp.
Những cách học tiếng Anh nào hiệu quả nhất?
Đọc và nghe tiếng Anh đúng trình độ là cách hiệu quả nhất. Mỗi cách học khác bổ sung thêm một kỹ năng.
| Cách học | Giúp bạn có được gì | Nên dùng khi nào |
|---|---|---|
| Đọc và nghe đúng trình độ | Từ vựng, ngữ pháp và khả năng nghe | Phần lớn thời gian học |
| Một khóa học có lộ trình | Thứ tự rõ ràng cho phần cơ bản | Những tháng đầu tiên |
| Gia sư hoặc bạn cùng luyện nói | Khả năng nói và trả lời nhanh | Khi muốn dùng những gì đã biết |
| Thẻ ghi nhớ hoặc cách ôn tập khác | Nhớ từ lâu hơn | Vài phút trong mỗi buổi học |
| Phim, podcast và radio | Tiếng Anh tự nhiên, đời thường | Để giải trí, khi bạn đã theo kịp phần lớn nội dung |
| Học ngữ pháp | Hiểu vì sao một câu được nói như vậy | Khi gặp mẫu câu làm bạn bối rối |
Input dễ hiểu là nền tảng của cách kết hợp này. Một bài phân tích tổng hợp 49 nghiên cứu, đăng năm 2016 trên tạp chí Reading in a Foreign Language của Đại học Hawaii, cho thấy đọc nhiều tài liệu dễ giúp bạn đọc một ngôn ngữ mới tốt hơn.
Cách học tiếng Anh hiệu quả nhất cho mục tiêu của bạn là gì?
Với mục tiêu nào, nền tảng cũng là đọc và nghe. Thời gian còn lại dành cho kỹ năng mà mục tiêu đó cần nhất.
- Dùng tiếng Anh trong công việcPhần lớn thời gian, hãy đọc và nghe tiếng Anh về ngành nghề của bạn. Hãy luyện họp và viết email bằng tiếng Anh với gia sư.
- Thi chứng chỉ tiếng AnhPhần lớn thời gian, hãy đọc và nghe đúng trình độ. Khi gần đến ngày thi, hãy làm thử câu hỏi mẫu miễn phí trên trang chính thức của kỳ thi, như IELTS.
- Du học hoặc sống ở nước nói tiếng AnhDành phần lớn thời gian cho tiếng Anh đời thường về mua sắm, học tập và hàng xóm, bằng loại tiếng Anh người ta nói ở nơi bạn sẽ đến.
- Hiểu phim và phim bộDành phần lớn thời gian để nghe. Hãy bắt đầu với video dành cho người học, rồi chuyển sang các tập phim có phụ đề tiếng Anh.
- Trò chuyện với gia đình hoặc bạn bèĐọc và nghe thật nhiều cuộc trò chuyện thường ngày, và dành thời gian còn lại để nói chuyện với họ hoặc với gia sư.
- Dùng tiếng Anh khi đi du lịchDành phần lớn thời gian cho những đoạn hội thoại ngắn về khách sạn, món ăn và đi lại, và đọc to từng đoạn.
Để biết mỗi giai đoạn mất bao nhiêu giờ, hãy đọc bài học tiếng Anh mất bao lâu.
Tài liệu nào tốt nhất cho từng phần?
Phần nào cũng có một lựa chọn miễn phí tốt, như News in Levels để đọc hay Anki để ôn tập. Khi muốn nhiều hơn, bạn có thể dùng một ứng dụng hoặc dịch vụ. Bubblegum xuất hiện ở hai hàng trong bảng. Đây là ứng dụng học ngôn ngữ, nơi Poppy, gia sư AI, viết bài học tiếng Anh theo trình độ và sở thích của bạn, bằng tiếng Anh Mỹ, tiếng Anh Anh hoặc tiếng Anh Úc. Trong ứng dụng Bubblegum, bản dịch và phần giải thích có tiếng Việt.
| Phần | Lựa chọn miễn phí | Ứng dụng hoặc dịch vụ |
|---|---|---|
| Phát âm | Oxford Learner's Dictionaries, đọc mỗi từ bằng giọng Anh và giọng Mỹ (trang tiếng Anh) | ELSA Speak, nghe bạn nói và chỉ ra những âm cần luyện thêm, có giao diện tiếng Việt |
| Đọc và nghe đúng trình độ | News in Levels cho tin tức và Real Easy English của BBC để luyện nghe (cả hai bằng tiếng Anh) | Bubblegum, hoặc Beelinguapp với bản tiếng Việt đặt bên cạnh |
| Phim, podcast và radio | Language Reactor cho phim, có giao diện tiếng Việt; đài BBC World Service để nghe ở tốc độ bình thường | eJOY English, do một nhóm ở Việt Nam phát triển, cho xem YouTube và Netflix với phụ đề song ngữ Anh–Việt |
| Ôn tập | Anki, miễn phí trên máy tính và Android, với các bộ thẻ tiếng Anh do người học khác chia sẻ trên AnkiWeb | Regenerative Review™ của Bubblegum, đưa những từ bạn đã lưu trở lại trong bài học mới |
| Trò chuyện | Trao đổi ngôn ngữ trên HelloTalk hoặc Tandem, cả hai đều có giao diện tiếng Việt | Gia sư trên italki, Preply hoặc Cambly, nơi bạn có thể tìm gia sư nói được tiếng Việt |
| Ngữ pháp | Bài học ngữ pháp miễn phí trên trang LearnEnglish của Hội đồng Anh (tiếng Anh) | LingoDeer, có khóa tiếng Anh soạn riêng cho người nói tiếng Việt, kèm mẹo ngữ pháp chi tiết |
Nên tránh điều gì?
Hãy tránh những gì khiến bạn ít đọc và nghe những câu tiếng Anh thật mà mình theo kịp.
- Danh sách từ không có câuHãy lưu từ trong những câu bạn đã đọc, để bạn học luôn những từ đi cùng nó, như “make” trong “make a decision” (đưa ra quyết định).
- Phiên âm bằng chữ ViệtGhi cách đọc tiếng Anh bằng chữ Việt làm sai âm, và sau này bạn sẽ phải bỏ thói quen đó. Hãy học cách đọc từ âm thanh trong từ điển hoặc bài học.
- Phim bạn chưa theo kịpHãy để dành phim cho lúc bạn đã theo kịp một tập phim có phụ đề tiếng Anh. Trước đó, hãy xem video dành cho người học.
Câu hỏi thường gặp
Nên học tiếng Anh bằng ứng dụng hay với giáo viên?
Hãy dùng ứng dụng cho những giờ đọc và nghe, và học với giáo viên để luyện nói và được sửa lỗi. Học với gia sư trên italki, Preply hay Cambly phải trả phí, nên hãy dùng thời gian đó để nói, còn đọc và nghe thì bạn tự làm. Cả ba trang đều cho bạn tìm gia sư tiếng Anh nói được tiếng Việt.
Có nên học ngữ pháp tiếng Anh trước không?
Không. Hãy học ngữ pháp qua tiếng Anh bạn đọc và nghe. Khi một mẫu câu làm bạn bối rối, hãy tra nó. Một quy tắc dễ học hơn khi bạn đã gặp nó vài lần: sau I have lived here for two years (tôi đã sống ở đây được hai năm) và She has worked there since May (cô ấy làm việc ở đó từ tháng Năm), bạn sẽ dễ nhận ra mẫu câu nói về một việc bắt đầu trong quá khứ và bây giờ vẫn còn đúng.
Người mới bắt đầu nên chọn ứng dụng học tiếng Anh nào?
Nếu bạn nghiêm túc học tiếng Anh, hãy bắt đầu với Bubblegum. Poppy viết bài học theo trình độ và sở thích của bạn. Bài so sánh ứng dụng học tiếng Anh của chúng tôi giới thiệu thêm khóa học, gia sư và ứng dụng luyện nói, và ghi rõ ứng dụng nào dùng được bằng tiếng Việt.
Bubblegum có miễn phí không?
Có. Thư viện bài học được mở miễn phí cho mọi người, vì chúng tôi tin rằng ai cũng nên có cơ hội học. Trong thư viện có những bài học mà những người học khác đã nhờ Poppy viết. Mỗi bài học riêng mới đều khiến chúng tôi tốn tiền thật, nên bài đầu tiên được miễn phí, và khi nâng cấp lên Bubblegum Pro, bạn sẽ có bài học riêng không giới hạn.
Nguồn
- Jeon và Day (2016), The effectiveness of ER on reading proficiency: A meta-analysis, Reading in a Foreign Language 28(2), Đại học Hawaii
- IELTS, trang chính thức (câu hỏi mẫu miễn phí)
- Oxford Learner's Dictionaries (phát âm giọng Anh và giọng Mỹ)
- ELSA Speak Việt Nam: câu hỏi thường gặp
- Beelinguapp: học tiếng Anh
- eJOY English
- Anki, trang tải chính thức (bản miễn phí cho máy tính và AnkiDroid)
- HelloTalk: học tiếng Anh qua trao đổi ngôn ngữ miễn phí
- italki: giáo viên tiếng Anh nói tiếng Việt
- Hội đồng Anh (British Council), LearnEnglish (bài học miễn phí)
- LingoDeer: khóa tiếng Anh cho người nói tiếng Việt