-(으)시-
ਆਦਰਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ
-시- ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ (ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ) ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਕੋਰੀਆਈ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਨਫਿਕਸ -시- ਕਿਸੇ ਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਦਰਸੂਚਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।
ਜੋੜਨ ਦੇ ਨਿਯਮ:
1. ਮੂਲ ਰੂਪ ਸਵਰ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: -시- ਜੋੜੋ
- 가다 (ਜਾਣਾ) → 가 + 시 → 가시-
- 오다 (ਆਉਣਾ) → 오 + 시 → 오시-
2. ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: -으시- ਜੋੜੋ
- 읽다 (ਪੜ੍ਹਨਾ) → 읽 + 으시 → 읽으시-
- 앉다 (ਬੈਠਣਾ) → 앉 + 으시 → 앉으시-
3. ਮੂਲ ਰੂਪ ㄹ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ㄹ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ -시- ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- 만들다 (ਬਣਾਉਣਾ) → 만드 + 시 → 만드시-
- 살다 (ਰਹਿਣਾ) → 사 + 시 → 사시-
ਇਹ ਆਦਰਸੂਚਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਕ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸੁਮੇਲ ਨਿਮਰ -요 ਅੰਤ ਨਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ -세요/-으세요 ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ ਉਦਾਹਰਣਾਂ:
- ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ (ਨਿਮਰ): 가시다 + -어요 → 가세요 (ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)
- ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ (ਰਸਮੀ): 읽으시다 + -ㅂ니다 → 읽으십니다 (ਉਹ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।)
- ਭੂਤਕਾਲ: 오시다 + -았어요 → 오셨어요 (ਉਹ ਆਏ ਸਨ।)
ਆਦਰਸੂਚਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ -시- ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ -이/가 ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਦਰਸੂਚਕ ਕਰਤਾ ਕਣ -께서 ਅਤੇ -에게/한테 ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਣ -께 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰਸੂਚਕ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ -시- ਜੋੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ:
- 먹다 (ਖਾਣਾ) → 드시다 / 잡수시다
- 자다 (ਸੌਣਾ) → 주무시다
- 있다 (ਹੋਣਾ/ਕੋਲ ਹੋਣਾ) → 계시다
ਉਦਾਹਰਣਾਂ (5)
- 선생님께서 교실에 가세요.
The teacher is going to the classroom.
ਸ਼ਬਦ ਦਰ ਸ਼ਬਦ: ਅਧਿਆਪਕ (ਆਦਰ.) ਕਲਾਸਰੂਮ-ਵੱਲ ਜਾਣਾ (ਆਦਰ.)।
가다 (ਸਵਰ ਮੂਲ) + -시- + -어요 ਮਿਲ ਕੇ 가세요 ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
- 할아버지께서 신문을 읽으십니다.
Grandfather reads the newspaper.
ਸ਼ਬਦ ਦਰ ਸ਼ਬਦ: ਦਾਦਾ ਜੀ (ਆਦਰ.) ਅਖਬਾਰ-ਕਰਮ ਪੜ੍ਹਨਾ (ਆਦਰ./ਰਸਮੀ)।
읽다 (ਵਿਅੰਜਨ ਮੂਲ) + -으시- + -ㅂ니다 ਮਿਲ ਕੇ 읽으십니다 ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਰਸਮੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
- 사장님은 어제 출장을 가셨어요.
The CEO went on a business trip yesterday.
ਸ਼ਬਦ ਦਰ ਸ਼ਬਦ: CEO-ਵਿਸ਼ਾ ਕੱਲ੍ਹ ਵਪਾਰਕ ਯਾਤਰਾ-ਕਰਮ ਗਏ (ਆਦਰ.)।
ਭੂਤਕਾਲ ਆਦਰਸੂਚਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ -았/었- ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ: 가시- + -었어요 → 가셨어요।
- 어머니께서 맛있는 케이크를 만드셨어요.
Mother made a delicious cake.
ਸ਼ਬਦ ਦਰ ਸ਼ਬਦ: ਮਾਂ (ਆਦਰ.) ਸੁਆਦੀ ਕੇਕ-ਕਰਮ ਬਣਾਇਆ (ਆਦਰ.)।
ㄹ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 만들다 ਲਈ, -시- ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ㄹ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 만들다 → 만드시- → 만드셨어요।
- 부모님은 항상 바쁘세요.
My parents are always busy.
ਸ਼ਬਦ ਦਰ ਸ਼ਬਦ: ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ-ਵਿਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁੱਝੇ ਹਨ (ਆਦਰ.)।
-시- ਨੂੰ 바쁘다 (ਰੁੱਝੇ ਹੋਣਾ) ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਤਾ (ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ) ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ -시- ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
제가 내일 회사에 가십니다.제가 내일 회사에 갑니다.ਆਦਰਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ -시- ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੰਕਾਰੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਰਤਾ ਆਦਰਸੂਚਕ (-시-) ਨੂੰ ਸਰੋਤਾ ਨਿਮਰਤਾ (-요) ਨਾਲ ਉਲਝਾਉਣਾ।
ਵੱਖਰਾ ਮਤਲਬ내 친구가 지금 책을 읽으세요.내 친구가 지금 책을 읽어요.-시- ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਰਤਾ (ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਰਤਾ ਤੁਹਾਡਾ ਦੋਸਤ (ਬਰਾਬਰ ਦਾ) ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ -시- ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕ) ਨਾਲ -요 ਅੰਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋ।
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦਾ ਹੈ
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਿੱਖੋ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੈਟਰਨ
- -(으)세요Please
-세요/-으세요 -시- ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ -시- ਇਨਫਿਕਸ ਨੂੰ ਨਿਮਰ -아/어요 ਅੰਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਦੀ ਹੈ। -시- ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ -세요 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੱਧਰ 1 - 께서Subject Marker (Honorific)
께서 ਆਦਰਸੂਚਕ ਕਰਤਾ ਕਣ ਹੈ ਜੋ 이/가 ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ -시- ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਤਾ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੱਧਰ 3 - 께께 (Honorific)
께서 ਵਾਂਗ, 께 ਆਦਰਸੂਚਕ ਕਣ ਹੈ ਜੋ 에게/한테 (ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ/ਲਈ) ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਿਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਜੋ -시- ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੱਧਰ 3 - -ㅂ/습니다Formal Polite Ending
ਇਹ ਰਸਮੀ ਨਿਮਰ ਵਾਕ ਅੰਤ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ -시- ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਸਮੀ ਆਦਰਸੂਚਕ ਰੂਪ -십니다/-으십니다 ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਬਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਰਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੱਧਰ 1