Dates: y cyntaf o Fawrth
Dates
Say a date as the first of March: y cyntaf o Fawrth. For on a date, add ar: ar y cyntaf o Fawrth.
How It Works
The months after o.
- Ionawr → o Ionawr (no change)
- Chwefror → o Chwefror (no change)
- Mawrth → o Fawrth
- Ebrill → o Ebrill
- Mai → o Fai
- Mehefin → o Fehefin
- Gorffennaf → o Orffennaf
- Awst → o Awst
- Medi → o Fedi
- Hydref → o Hydref
- Tachwedd → o Dachwedd
- Rhagfyr → o Ragfyr
The day is an ordinal. Use the forms from ordinal numbers, in their masculine form: y cyntaf, yr ail, y trydydd, y pedwerydd, y pumed. Days after the 10th use the traditional numbers: yr unfed ar ddeg (11th), y pymthegfed (15th), yr ugeinfed (20th), yr unfed ar hugain (21st), y pumed ar hugain (25th), yr unfed ar ddeg ar hugain (31st). See traditional counting.
On a date. Put ar in front: ar y degfed o Fehefin (on 10 June). The y after ar does not change.
Asking. Beth ydy'r dyddiad heddiw? (What's the date today?) — Yr ail o Fai. Pryd mae dy ben-blwydd di? (When is your birthday?) — Ar y trydydd o Awst.
In writing dates are often shortened, as in 1 Mawrth. Read them aloud with the full pattern.
Examples (6)
- Mae Dydd Gŵyl Dewi ar y cyntaf o Fawrth.
St David's Day is on the first of March.
Mawrth softens to Fawrth after o.
- Beth ydy'r dyddiad heddiw? Yr ail o Fai.
What's the date today? The second of May.
- Mae fy mhen-blwydd i ar y degfed o Fehefin.
My birthday is on the tenth of June.
Mehefin softens to Fehefin after o.
- Dydd Nadolig ydy'r pumed ar hugain o Ragfyr.
Christmas Day is the twenty-fifth of December.
Rhagfyr softens to Ragfyr. The ordinal uses the traditional number: pumed ar hugain.
- Dechreuodd y cwrs ar y pedwerydd o Ionawr.
The course started on the fourth of January.
Ionawr starts with a vowel, so it does not change.
- Dw i'n mynd ar wyliau ar y pymthegfed o Orffennaf.
I'm going on holiday on the fifteenth of July.
Gorffennaf loses its g after o.
Common Mistakes
Forgetting to soften the month after o.
y cyntaf o Mawrthy cyntaf o FawrthO causes soft mutation, so Mawrth becomes Fawrth.
Using a counting number instead of an ordinal.
ar yr un deg pump o Faiar y pymthegfed o FaiDates use ordinals (fifteenth), not counting numbers (fifteen).
How It Connects
Learn This First
Dates use an ordinal + o + a softened month.