zenbat eta ... orduan eta
The More ... the More
Zenbat eta + comparative, then orduan eta + comparative: Zenbat eta lehenago hasi, orduan eta hobe. (The sooner we start, the better.)
How It Works
The pattern.
- First half: zenbat eta + a comparative + verb
- Second half: orduan eta + comparative + verb
Comparative words. Use gehiago (more) and gutxiago (less) with verbs and nouns, and -ago with adjectives and adverbs: errazago, goizago, azkarrago. The irregular forms hobe and okerrago also work.
The first verb. Use either:
- a bare participle, with the tense understood: Zenbat eta goizago jaiki, orduan eta denbora gehiago izango duzu.
- a full verb with the relative -(e)n: Zenbat eta gehiago dakizun, orduan eta galdera gehiago dituzu.
The second half can drop its verb in short sayings: Zenbat eta lehenago, orduan eta hobe. (The sooner, the better.)
Other forms. orduan eta comes from the Southern tradition. hainbat eta can replace it, especially in writing, and Northern writers also use zenbatenaz ... hainbatenaz. For a steady change over time with one clause, use gero eta -ago: gero eta hobeto (better and better).
Examples (6)
- Zenbat eta gehiago ikasi, orduan eta errazagoa da.
The more you study, the easier it is.
- Zenbat eta lehenago hasi, orduan eta hobe.
The sooner we start, the better.
hobe is the irregular comparative of on (good).
- Zenbat eta gehiago dakizun, orduan eta galdera gehiago dituzu.
The more you know, the more questions you have.
A full verb in the first half takes -(e)n.
- Zenbat eta goizago jaiki, orduan eta denbora gehiago izango duzu.
The earlier you get up, the more time you will have.
- Zenbat eta gutxiago lo egin, orduan eta okerrago sentituko zara.
The less you sleep, the worse you will feel.
- Zenbat eta azkarrago hitz egiten duzun, orduan eta gutxiago ulertzen dut.
The faster you speak, the less I understand.
Common Mistakes
Leaving the second half without a comparative.
Zenbat eta gehiago ikasi, orduan eta erraza da.Zenbat eta gehiago ikasi, orduan eta errazagoa da.Both halves must compare: the easier, errazagoa. Without -ago the sentence loses its "the more, the more" meaning.
Using a plain main-clause verb in the first half.
Zenbat eta gehiago ikasten dut, orduan eta errazagoa da.Zenbat eta gehiago ikasten dudan, orduan eta errazagoa da.The zenbat eta half is a dependent clause. Its verb takes -(e)n (dudan), or use the bare participle: zenbat eta gehiago ikasi.
How It Connects
Learn This First
The more follows more and more.
Related Patterns
- -ago ... bainoMore than: -ago
The -ago comparative that both halves need.
Level 2 - hobe / gehiagoBetter, More, Less
Common comparatives such as gehiago, gutxiago and hobe.
Level 2 - -(e)nRelative Clauses
A full verb in the zenbat eta half takes -(e)n.
Level 3 - ahalik eta + -enAs ... as Possible
Another fixed comparison pattern: as ... as possible.
Level 3
Words in This Pattern
Practice zenbat eta ... orduan eta in Bubblegum
Poppy, your AI tutor, writes Basque lessons at your level. Tap any grammar point in a lesson to see its full explanation.
