Tiếng Tây Ban Nha có hai động từ mà tiếng Việt thường dịch là “là” hoặc “ở”: ser và estar. Soy de Hanói (tôi đến từ Hà Nội) dùng ser, vì đó là điều không đổi về bạn. Estoy en Madrid (tôi đang ở Madrid) dùng estar, vì đó là chỗ bạn đang ở lúc này. Bảng quy tắc giải thích được sự khác nhau, nhưng để tự chọn đúng khi nói, bạn cần gặp hai động từ này thật nhiều lần trong câu mình hiểu. Input dễ hiểu (comprehensible input) là những bài đọc và bài nghe như vậy: bạn hiểu gần hết, nên vài từ mới tự rõ nghĩa nhờ phần còn lại của câu.
Bubblegum là ứng dụng học ngôn ngữ giúp bạn khi việc tìm bài vừa sức tốn quá nhiều thời gian. Trong ứng dụng, Poppy, cô gia sư AI, viết bài tiếng Tây Ban Nha của Tây Ban Nha hoặc của Mỹ Latinh theo trình độ và sở thích của bạn. Giao diện, nghĩa của từ, bản dịch câu, ghi chú trong bài và câu trả lời của Poppy đều bằng tiếng Việt. Các bài hướng dẫn ngữ pháp tiếng Tây Ban Nha hiện vẫn bằng tiếng Anh. Xem tình trạng mới nhất ở trang cặp ngôn ngữ Tây Ban Nha–Việt. Bubblegum không cho bạn nhập sách hay văn bản của riêng mình.
Input dễ hiểu trông như thế nào?
Mỗi hàng trong hình là một câu, mỗi thanh là một từ. Màu xám là từ bạn đã biết, màu tím là từ mới.
Khoảng một từ chưa biết trong mỗi câu, và bạn vẫn hiểu câu nói gì.
Lúc đầu, hãy đọc những câu ngắn như lời chào hay câu hỏi đường, trong đó gần như từ nào cũng quen. Khi đã đọc tốt hơn, đoạn văn dài lại dễ đoán hơn, vì những câu xung quanh cho bạn nhiều manh mối. Mốc một từ mỗi câu là điểm xuất phát, không phải con số bạn phải đếm.
Mỗi trình độ nên đọc và nghe gì?
Hãy tìm câu mô tả gần với bạn nhất. Mỗi dòng gợi ý nên đọc, nghe gì, và ghi rõ nguồn nào có tiếng Việt.
- Cấp độ 1
Tôi mới bắt đầu hoặc chỉ biết vài từ
Nghe và đọc những câu chào và câu hỏi đầu tiên trên Loecsen, nơi mọi giải thích đều bằng tiếng Việt, hoặc trong khóa tiếng Tây Ban Nha dạy bằng tiếng Việt của Duolingo. Bài đọc mẫu ở quán cà phê Tây Ban Nha trên trang web Bubblegum có bản dịch tiếng Anh.
Bài đọc ở quán cà phê (tiếng Anh) - Cấp độ 2
Tôi có thể giao tiếp cơ bản
Đọc những truyện ngắn có âm thanh trong Cuentos en Español của Global Storybooks, chia theo trình độ. Trang này chỉ có tiếng Tây Ban Nha, nên hình minh họa sẽ giúp bạn theo câu chuyện.
- Cấp độ 3
Tôi hiểu được các cuộc trò chuyện về chủ đề quen thuộc
Xem video phỏng vấn đường phố của Easy Spanish, quay ở Tây Ban Nha và Mexico, với phụ đề tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh. Hãy chọn những video quay ở Tây Ban Nha nếu đó là giọng bạn muốn nghe.
- Cấp độ 4
Tôi hiểu phần lớn nội dung nhưng bỏ lỡ vài sắc thái
Nghe podcast Hoy Hablamos, dành cho người học trình độ trung cấp và nói hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha. Mỗi tuần, hãy kể lại một tập cho gia sư hoặc bạn học.
- Cấp độ 5
Tôi đọc được chủ đề phức tạp nhưng các từ hiếm gặp làm tôi chậm lại
Xem chương trình và nghe đài trên RTVE Play, của đài truyền hình công cộng Tây Ban Nha. Một số chương trình có thể không xem được từ Việt Nam.
- Cấp độ 6
Tôi đọc gần như người bản xứ
Đọc truyện và tiểu thuyết miễn phí trong Thư viện ảo Miguel de Cervantes, bắt đầu với tác giả bạn tò mò.
Khi bài ở cấp hiện tại đã trở nên dễ, hãy thử cấp kế tiếp. Nếu phải dừng lại tra từ ở gần như mỗi câu, hãy lùi xuống một cấp.
Hãy dành 3–5 giờ mỗi tuần, mỗi buổi ít nhất 15–30 phút, vào lúc hợp với lịch của bạn. Cách chia một giờ học và số giờ của từng trình độ có trong bài cách học tiếng Tây Ban Nha nhanh nhất.
Thử một bài học thật
Bài dưới đây lấy từ thư viện Bubblegum, viết bằng tiếng Tây Ban Nha của Tây Ban Nha, có bản dịch, nghĩa của từ và ghi chú bằng tiếng Việt. Mateo và Lucía gặp nhau ở quảng trường, và bạn sẽ thấy cả ser lẫn estar trong vài câu ngắn. Hãy đọc tiếng Tây Ban Nha trước, rồi mới mở bản dịch khi cần.
Một bài học thật ở cấp độ 1
Conociéndonos en la plaza
Mateo và Lucía đang ở quảng trường.
Chào Lucía. Bạn có phải là học sinh không?
Vâng, tôi học âm nhạc. Còn bạn thì sao?
Tôi là giáo viên tiếng Tây Ban Nha.
Câu hỏi thường gặp về input dễ hiểu
Nên học tiếng Tây Ban Nha của Tây Ban Nha hay của Mỹ Latinh?
Hãy chọn tiếng Tây Ban Nha của nơi bạn muốn đến hoặc của những người bạn muốn trò chuyện cùng. Hai kiểu hiểu được nhau, nhưng khác ở một số từ và cách phát âm, như chữ z trong zapato (giày) được đọc gần giống “th” trong tiếng Anh ở phần lớn Tây Ban Nha. Dreaming Spanish có video với người dẫn từ cả Tây Ban Nha lẫn Mỹ Latinh.
Có cần học hết các thì trước khi đọc không?
Không cần. Bài dễ dùng chủ yếu thì hiện tại, và khi gặp một dạng động từ lạ, bạn chỉ cần xem giải thích cho câu đó rồi đọc tiếp. Các thì khác sẽ quen dần khi chúng xuất hiện nhiều lần.
Người mới nên chọn ứng dụng nào?
Nếu bạn muốn học những câu đầu tiên bằng tiếng Việt trước khi đọc nhiều, Loecsen và Duolingo đều có.
Bubblegum có miễn phí không?
Có. Thư viện bài học được mở miễn phí cho mọi người, vì chúng tôi tin rằng ai cũng nên có cơ hội học. Trong thư viện có những bài học mà những người học khác đã nhờ Poppy viết. Mỗi bài học riêng mới đều khiến chúng tôi tốn tiền thật, nên bài đầu tiên được miễn phí, và khi nâng cấp lên Bubblegum Pro, bạn sẽ có bài học riêng không giới hạn.
Nguồn
- Bubblegum: các cặp ngôn ngữ (hỗ trợ một phần khi học bằng tiếng Việt)
- Duolingo: danh sách khóa học (khóa tiếng Tây Ban Nha dạy bằng tiếng Việt)
- Loecsen: khóa tiếng Tây Ban Nha miễn phí cho người mới bắt đầu, bằng tiếng Việt
- Global Storybooks: Cuentos en Español (40 truyện có chữ và âm thanh)
- Easy Spanish: phỏng vấn trên đường phố Tây Ban Nha và Mexico, phụ đề tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh
- Hoy Hablamos: podcast miễn phí cho người học từ trình độ trung cấp
- RTVE Play: đài truyền hình và phát thanh công cộng Tây Ban Nha
- Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes: thư viện văn học tiếng Tây Ban Nha
- Wikipedia: lịch sử âm xát đầu lưỡi trong tiếng Tây Ban Nha (phần lớn Tây Ban Nha phân biệt /θ/ của z với /s/)
- Dreaming Spanish: video cho người học, có người dẫn từ Tây Ban Nha và Mỹ Latinh