Cách học tiếng Ý hiệu quả nhất là kết hợp nhiều cách: phần lớn thời gian dành cho tiếng Ý bạn hiểu được, cùng với ôn tập và trò chuyện thật, theo tỉ lệ hợp với mục tiêu của bạn. Tiếng Ý mà bạn hiểu được gần hết gọi là input dễ hiểu (comprehensible input), và bài học tiếng Ý qua input dễ hiểu giải thích kỹ hơn. Dưới đây là những gì mỗi cách học mang lại, và cách kết hợp cho sáu mục tiêu thường gặp.
Bubblegum là ứng dụng học ngôn ngữ dành cho phần đọc và nghe. Poppy, gia sư AI của Bubblegum, viết bài học tiếng Ý theo trình độ và sở thích của bạn, với âm thanh, từ điển, ghi chú và phần ôn tập ngay cạnh bài đọc. Bạn xem nghĩa của từ, bản dịch câu và câu trả lời của Poppy bằng tiếng Việt, còn các bài hướng dẫn ngữ pháp tiếng Ý hiện chỉ có tiếng Anh. Xem tình trạng mới nhất ở trang cặp ngôn ngữ Ý–Việt. Để luyện nói và được sửa lỗi, hãy học thêm với gia sư hoặc một người bạn.
Những cách học tiếng Ý nào hiệu quả nhất?
Đọc và nghe tiếng Ý đúng trình độ là phần nền. Mỗi cách học khác thêm vào một kỹ năng.
| Cách học | Giúp bạn có được gì | Nên dùng khi nào |
|---|---|---|
| Đọc và nghe đúng trình độ | Từ vựng, ngữ pháp và khả năng nghe | Phần lớn thời gian học |
| Một khóa học có lộ trình | Thứ tự rõ ràng cho phần cơ bản | Những tháng đầu tiên |
| Gia sư hoặc bạn cùng luyện nói | Khả năng nói và phản xạ trả lời | Khi muốn dùng những gì đã biết |
| Ôn tập | Những từ bạn nhớ lâu | Vài phút trong mỗi buổi học |
| Phim, podcast và tin tức | Tiếng Ý tự nhiên, nhiều giọng | Khi bạn đã theo kịp phần lớn nội dung |
| Học ngữ pháp | Hiểu vì sao câu được viết như vậy | Khi một dạng động từ làm bạn bối rối |
Để chọn bài, bạn có thể bắt đầu với khoảng một từ mới trong mỗi câu, miễn là vẫn hiểu ý. Người mới nên đọc câu ngắn với phần lớn là từ quen, còn người đọc khá hơn có thể dựa vào ngữ cảnh của những câu dài để đoán từ mới. Nếu thấy mất ý, hãy chọn bài dễ hơn.
Phần đọc và nghe là nền tảng vì có nghiên cứu ủng hộ. Một bài phân tích tổng hợp 49 nghiên cứu, đăng năm 2016 trên tạp chí Reading in a Foreign Language của Đại học Hawaii, cho thấy đọc nhiều tài liệu dễ giúp người học tiếng Anh đọc tốt hơn ở mức nhỏ đến vừa.
Cách học tiếng Ý hiệu quả nhất cho mục tiêu của bạn là gì?
Với mục tiêu nào, nền tảng vẫn là đọc và nghe. Thời gian còn lại dành cho kỹ năng mà mục tiêu đó cần nhất.
- Du lịch ÝDành phần lớn thời gian cho những đoạn hội thoại ngắn ở quán cà phê, nhà ga và khách sạn, rồi đọc to từng đoạn.
- Trò chuyện với gia đình hoặc bạn bèĐọc và nghe thật nhiều cuộc trò chuyện về bữa ăn, công việc và kế hoạch cuối tuần. Thời gian còn lại, hãy nói chuyện với họ hoặc với gia sư.
- Du học ÝĐọc và nghe tiếng Ý về ngành bạn định học, và luyện viết email trang trọng cho trường với gia sư.
- Thi CILS hoặc CELIPhần lớn thời gian, hãy đọc và nghe đúng trình độ. Khi gần đến ngày thi, hãy xem tài liệu trên trang chính thức của CILS hoặc CELI, viết bằng tiếng Ý. Chúng tôi chưa tìm thấy nơi thi nào ở Việt Nam, nên hãy hỏi Đại sứ quán Ý trước.
- Xem phim ÝDành phần lớn thời gian để nghe, bắt đầu với video cho người học, rồi chuyển sang phim có phụ đề tiếng Ý.
- Sống và làm việc ở ÝĐọc và nghe tiếng Ý về giấy tờ, thuê nhà và ngành nghề của bạn, và luyện cách xưng hô lịch sự Lei với gia sư.
Để biết mỗi giai đoạn mất bao nhiêu giờ, hãy đọc phần học tiếng Ý mất bao lâu.
Tài liệu nào tốt nhất cho từng phần?
Phần nào cũng có một lựa chọn miễn phí, như 50LANGUAGES cho những câu đầu tiên hay Anki để ôn tập, và một ứng dụng hoặc dịch vụ khi bạn muốn nhiều hơn. Bảng ghi rõ nguồn nào dùng được bằng tiếng Việt.
| Phần | Lựa chọn miễn phí | Ứng dụng hoặc dịch vụ |
|---|---|---|
| Khóa học cho phần cơ bản | 50LANGUAGES, 100 bài Việt–Ý có MP3, hoặc khóa tiếng Ý dạy bằng tiếng Việt của Duolingo | Mondly, cũng dạy tiếng Ý từ tiếng Việt |
| Đọc và nghe đúng trình độ | Bài học tiếng Ý của Bubblegum trên trang web này, có bản dịch tiếng Anh | Bubblegum, với bài học Poppy viết theo trình độ và sở thích, có nghĩa của từ và bản dịch tiếng Việt |
| Phim, podcast và tin tức | Language Reactor cho phim, có giao diện tiếng Việt; EasyItalianNews.com cho tin tức, bằng tiếng Ý | News in Slow Italian, tin tức đọc chậm, bản dịch tiếng Anh |
| Ôn tập | Anki, miễn phí trên máy tính và Android | Regenerative Review™ của Bubblegum, đưa từ bạn đã lưu trở lại trong bài học mới |
| Trò chuyện | Trao đổi ngôn ngữ trên HelloTalk, có giao diện tiếng Việt | Gia sư trên Preply, trang tiếng Anh; hãy xem gia sư có nói tiếng Việt không trước khi đặt buổi học |
| Tra từ và ngữ pháp | Glosbe, từ điển Ý–Việt do cộng đồng đóng góp | Hỏi Poppy về một câu trong bài, hoặc nhờ gia sư giải thích lỗi bạn hay mắc |
Nên tránh điều gì?
Hãy tránh những thói quen lấy mất thời gian bạn dành cho tiếng Ý mình theo kịp.
- Học từ không có câuMột danh sách từ cho bạn nghĩa, nhưng không cho bạn thấy từ được dùng thế nào và nghe ra sao khi người ta nói. Hãy học từ hữu ích trong những câu bạn đọc và nghe.
- Học tiếng địa phương trước tiếng Ý chuẩnHãy học tiếng Ý chuẩn trước, vì đó là tiếng Ý trên bản tin và trong phần lớn phim ảnh. Bạn có thể làm quen với giọng của một vùng sau, khi cần.
- Dịch từng từ sang tiếng ViệtKhi đọc, hãy cố hiểu cả câu trước, và chỉ tra những từ làm bạn mất ý.
Câu hỏi thường gặp
Nên học tiếng Ý bằng ứng dụng hay với giáo viên?
Hãy dùng ứng dụng cho những giờ đọc và nghe, và học với giáo viên để luyện nói và được sửa lỗi. Buổi học với gia sư thường phải trả phí, nên hãy dành thời gian đó để nói, còn đọc và nghe thì bạn tự làm.
Có nên học ngữ pháp tiếng Ý trước không?
Không. Hãy học ngữ pháp qua tiếng Ý bạn đọc và nghe, rồi tra một mẫu câu khi nó làm bạn bối rối. Một quy tắc dễ nhận ra hơn khi bạn đã gặp nó vài lần: sau Mi piace il gelato (tôi thích kem) và Mi piacciono i film italiani (tôi thích phim Ý), bạn sẽ thấy động từ đổi khi thứ bạn thích là số nhiều.
Người mới bắt đầu nên chọn ứng dụng học tiếng Ý nào?
Nếu bạn nghiêm túc học tiếng Ý, hãy bắt đầu với Bubblegum. Poppy viết bài học theo trình độ và sở thích của bạn. Khóa học, gia sư và ứng dụng luyện nói khác được so sánh trong bài về ứng dụng học tiếng Ý. Nếu bạn chỉ muốn một khởi đầu thật nhẹ nhàng, hãy xem cách học tiếng Ý dễ nhất.
Bubblegum có miễn phí không?
Có. Thư viện bài học được mở miễn phí cho mọi người, vì chúng tôi tin rằng ai cũng nên có cơ hội học. Trong thư viện có những bài học mà những người học khác đã nhờ Poppy viết. Mỗi bài học riêng mới đều khiến chúng tôi tốn tiền thật, nên bài đầu tiên được miễn phí, và khi nâng cấp lên Bubblegum Pro, bạn sẽ có bài học riêng không giới hạn.
Nguồn
- Bubblegum: các cặp ngôn ngữ (tiếng Ý học bằng tiếng Việt: hỗ trợ một phần)
- CILS: Trung tâm chứng chỉ tiếng Ý cho người nước ngoài, Đại học dành cho Người nước ngoài Siena
- CVCL: chứng chỉ CELI, Đại học dành cho Người nước ngoài Perugia
- 50LANGUAGES (book2): Tiếng Việt » Tiếng Ý, 100 bài học miễn phí có MP3
- Duolingo: danh sách khóa học (khóa tiếng Ý dạy bằng tiếng Việt)
- Mondly: học tiếng Ý từ tiếng Việt
- Language Reactor trên Chrome Web Store (giao diện có tiếng Việt)
- EasyItalianNews.com
- News in Slow Italian
- Anki: trang tải chính thức
- HelloTalk (tiếng Việt): tìm bạn học tiếng Ý
- Preply: gia sư tiếng Ý
- Glosbe: từ điển tiếng Ý – tiếng Việt
- Jeon và Day (2016), The effectiveness of ER on reading proficiency: A meta-analysis, Reading in a Foreign Language 28(2), Đại học Hawaii