Người Việt nói “trà ngọt”, và người Indonesia cũng nói teh manis, với từ chỉ vị đứng sau tên đồ uống. Vì nhiều câu tiếng Indonesia xếp chữ theo cách bạn đã quen, bạn đọc được những câu ngắn từ rất sớm. Cái khó là vốn từ: gần như từ nào cũng mới, và một danh sách từ không cho bạn nghe chúng trong câu. Input dễ hiểu (comprehensible input) là những bài đọc và bài nghe tiếng Indonesia bạn hiểu gần hết, nên từ mới tự rõ nghĩa nhờ phần còn lại của câu.
Input dễ hiểu trông như thế nào?
Mỗi hàng trong hình là một câu tiếng Indonesia, mỗi thanh là một từ. Từ quen có màu xám, còn từ mới có màu tím.
Khoảng một từ chưa biết trong mỗi câu, và bạn vẫn hiểu ý của câu.
Trong một quán cà phê, Budi hỏi khách Kamu mau apa? (Bạn muốn gì?), và Rina đáp Saya mau teh matcha (Tôi muốn trà matcha). Trong câu của Rina, nếu bạn đã biết saya (tôi) và teh (trà), thì mau là từ mới duy nhất, và vì Budi vừa hỏi khách gọi gì, bạn đoán ra nó nghĩa là “muốn”. Người mới nên chọn những câu ngắn gần như toàn từ quen như vậy. Khi đọc vững hơn, một bài dài cho bạn thêm câu trước câu sau để đoán từ lạ; mốc một từ mỗi câu chỉ là gợi ý, bạn không cần đếm.
Mỗi trình độ nên đọc và nghe gì?
Bubblegum xếp bài học vào sáu cấp độ, và mỗi cấp độ được tả bằng một câu người học nói về chính mình. Hãy tìm câu giống bạn nhất và thử nguồn ở hàng đó.
- Cấp độ 1
Tôi mới bắt đầu hoặc chỉ biết vài từ
Đọc đoạn gọi đồ uống ở phần dưới của trang này, rồi nghe vài bài đầu của 50LANGUAGES, nơi mỗi câu tiếng Indonesia đi cùng câu tiếng Việt.
50LANGUAGES Việt–Indonesia - Cấp độ 2
Tôi có thể giao tiếp cơ bản
Mở sách Sahabatku Indonesia BIPA 1 của Badan Bahasa, nghe tệp âm thanh của từng bài và nhìn theo đoạn hội thoại in sẵn. Sách viết hoàn toàn bằng tiếng Indonesia, nên tranh và tình huống sẽ giúp bạn đoán nghĩa.
Sahabatku Indonesia BIPA 1 (tiếng Indonesia) - Cấp độ 3
Tôi hiểu được các cuộc trò chuyện về chủ đề quen thuộc
Xem video của Simply Indonesian, kênh làm video và podcast tiếng Indonesia chia theo trình độ, dùng tiếng Indonesia đời thường, pha giữa lối nói trang trọng và thân mật.
Simply Indonesian trên YouTube - Cấp độ 4
Tôi hiểu phần lớn nội dung nhưng bỏ lỡ vài sắc thái
Nghe chương trình tiếng Indonesia của VOV5. Đài kể chuyện Việt Nam bằng tiếng Indonesia, từ kinh tế đến âm nhạc và đời sống làng quê, nên bạn đã biết sẵn bối cảnh.
VOV5 tiếng Indonesia - Cấp độ 5
Tôi đọc được chủ đề phức tạp nhưng các từ hiếm gặp làm tôi chậm lại
Chọn những phóng sự dài trên SBS Indonesian. Chỉ tra từ khi bạn không còn biết ai đang nói về chuyện gì.
SBS Indonesian - Cấp độ 6
Tôi đọc gần như người bản xứ
Đọc bài bình luận trên Kompas, rồi nghe một cuộc phỏng vấn về cùng chủ đề, và để ý từ nào chỉ xuất hiện khi viết.
Kompas
Khi kể lại được nội dung vừa đọc mà không phải nghĩ lâu, bạn thử hàng kế tiếp. Còn nếu câu nào cũng bắt bạn dừng lại tra, hãy quay về hàng trước một thời gian.
Thử một bài học thật
Bubblegum là ứng dụng học ngôn ngữ, nơi Poppy, gia sư AI, viết bài tiếng Indonesia theo trình độ và chủ đề bạn chọn. Đây là bài ở quán cà phê nhắc ở trên, khi Budi hỏi khách muốn gì và Rina gọi một ly trà matcha; trên trang web, bản dịch của bài này bằng tiếng Anh.
Gọi trà ở quán cà phê
Di Kafe
Rina is at Budi's cafe.
Hello, Rina. What would you like?
Hello, Budi. I would like a matcha tea.
Here is the matcha tea for you.
Thank you, I am leaving.
Khi học trong ứng dụng Bubblegum, bạn có giao diện, bản dịch câu, ghi chú, nghĩa của từ và câu trả lời của Poppy bằng tiếng Việt. Phần giải thích ngữ pháp tiếng Indonesia thì vẫn bằng tiếng Anh; trang cặp ngôn ngữ Indonesia–Việt ghi tình trạng mới nhất.
Câu hỏi thường gặp về input dễ hiểu
Nên nghe tiếng Indonesia trang trọng hay tiếng nói thường ngày?
Cả hai, nhưng theo thứ tự. Sách BIPA và bản tin dùng tiếng Indonesia chuẩn, còn khi trò chuyện, người ta nói gọn và thân mật hơn; vì vậy, khi đã theo được sách, hãy thêm những video dùng tiếng nói thường ngày.
Nghe VOV5 có hợp với người mới không?
Chưa hợp lắm, vì các bài là bản tin và phóng sự dành cho người nghe vốn nói tiếng Indonesia. Hãy để nó cho lúc bạn đã ở khoảng cấp độ 4; khi đó, việc bạn đã biết câu chuyện từ báo tiếng Việt sẽ giúp bạn rất nhiều.
Nếu mới bắt đầu học tiếng Indonesia, nên dùng ứng dụng nào?
Nếu bạn nghiêm túc học tiếng Indonesia, hãy bắt đầu với Bubblegum. Poppy viết bài học theo trình độ và sở thích của bạn. Cách chia giờ học ở từng trình độ có trong bài cách học tiếng Indonesia nhanh nhất.
Bubblegum có miễn phí không?
Có. Thư viện bài học được mở miễn phí cho mọi người, vì chúng tôi tin rằng ai cũng nên có cơ hội học. Trong thư viện có những bài học mà những người học khác đã nhờ Poppy viết. Mỗi bài học riêng mới đều khiến chúng tôi tốn tiền thật, nên bài đầu tiên được miễn phí, và khi nâng cấp lên Bubblegum Pro, bạn sẽ có bài học riêng không giới hạn.
Nguồn
- Wikipedia: ngữ pháp tiếng Mã Lai và Indonesia, tính từ đứng sau danh từ (Malay grammar; tiếng Anh)
- 50LANGUAGES (book2): Tiếng Việt » Tiếng In-đô-nê-xia, 100 bài miễn phí, có MP3
- BIPA Daring (Badan Bahasa): sách Sahabatku Indonesia BIPA 1, 10 bài, có tệp âm thanh (tiếng Indonesia)
- Simply Indonesian: video và podcast tiếng Indonesia chia theo trình độ (YouTube)
- VOV5: Đài Tiếng nói Việt Nam, chương trình tiếng Indonesia
- SBS Indonesian: tin tức và chương trình bằng tiếng Indonesia
- Kompas: báo tiếng Indonesia
- Bubblegum: các cặp ngôn ngữ (tiếng Indonesia học bằng tiếng Việt: hỗ trợ một phần)